Onderzoeksprojecten
Onderzoeksprojecten
-- FARO – Waardevol en Helend Erfgoed
- Het ontstaan van de verplegingswetenschappen
- Museum voor de Verpleegkunde
- Brand Image of Nursing (BIN-study)
- Historische socio-politieke analyse opkomst verplegingswetenschappen in Nederland
- LEARN
- ReSoNANCE
- RN-OPINION-NL
- UNITES-project
- Verleden, heden en toekomst van de verpleegkundig specialist
- RN@TOP
- Onderhuids I en II
- Verpleging en verzorging in beeld
- REBEL-V
- Leergeschiedenissen gedifferentieerd werken
-
Verpleegkunde op de Kaart
-
Over het project
‘Op pad met Zuster Melk' is de eerste kaart in een serie wandel- en fietskaarten voor verpleegkundigen en verzorgenden. Deze kaarten bieden de mogelijkheid om samen met collega’s de rijke geschiedenis van het verpleegkundig en verzorgend vak te ontdekken en leiderschap te ontwikkelen. In deze eerste uitgave staat een wandeling centraal die verpleegkundig pionier Zuster Heleen Melk in de zomer van 1919 maakte met een collega in Nationaal Park de Veluwezoom. Via deze website kun je de kaarten bestellen voor je eigen organisatie.
Onderdeel van:
Doel
Met dit project willen we teams van verzorgenden en verpleegkundigen stimuleren om samen op pad te gaan en hen op een speelse manier laten kennismaken met de geschiedenis van de verpleegkunde, leiderschapsontwikkeling en de kracht van de natuur.
Kaart cadeau geven?
De kaart is een perfect cadeautje voor de Dag van de Verpleging of Zorg, een jubileum, Sinterklaas, of als onderdeel van een kerstpakket. In eerste instantie zijn er 4000 kaarten gedrukt, die zolang de voorraad strekt per 100 stuks te bestellen zijn voor €2,75 per kaart (inclusief BTW).
Je kunt de kaart ook personaliseren met een eigen boodschap (maximaal 150 woorden) en het logo van je (zorg)organisatie. De minimale afname voor gepersonaliseerde kaarten is 1000 stuks. De prijzen zijn als volgt:
- Bij 1000-1999 stuks: €2,25 per kaart (inclusief BTW)
- Bij 2000-2999 stuks: €1,75 per kaart (inclusief BTW)
- Bij 3000 stuks of meer: €1,50 per kaart (inclusief BTW)
In het bestelformulier kan je jouw voorkeur aangeven en een bestelling plaatsen.
-
Partners
Partners
De kaart wordt mede mogelijk gemaakt door Fontys Hogeschool, Historisch College FNI van V&VN, Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit en Burn’n Elements. De opbrengst van de kaart wordt gebruikt voor het ontwikkelen van nieuwe kaarten in deze reeks en historisch onderzoek naar de verpleging en verzorging.
Zelf wandelen of begeleid?
Je kunt de wandeling samen met je team en leidinggevenden maken en de oefeningen uitvoeren. Daarnaast is er ook de optie om begeleid te wandelen met ervaren trainers en (natuur)coaches. Voor meer informatie over begeleide wandelingen kun je contact opnemen met Harry Sonnenschein van Burn’n Elements.
-
Contact
Contact
Voor vragen of aanvullende informatie kunt u per e-mail contact met ons opnemen.
Projectleider
Dr. P.C.B. (Pieterbas) Lalleman
Lector Verpleegkunde door de Tijd
-
RN-OPINION
-
Over het project
In de RN-OPINION-study onderzochten we hoe verpleegkundigen worden gerepresenteerd in Nederlandse nieuwsmedia en in hoeverre hun expertise wordt benut in publieke en beleidsmatige artikelen. Op basis van een directed content analysis van 272 artikelen, gepubliceerd tussen 2019 en 2022 in vijf grote landelijke kranten, laat het onderzoek zien dat de stem en expertise van verpleegkundigen weinig benut wordt, met name in berichtgeving over beleid, financiële zaken, innovatie en besluitvorming. Deze uitkomsten sluiten aan bij eerder internationaal onderzoek naar de representatie van verpleegkundigen in krantenmedia.
Onderdeel van:
Aanleiding
Verpleegkundigen vormen de grootste beroepsgroep binnen de gezondheidszorg en spelen een centrale rol in de dagelijkse zorgpraktijk. Desondanks blijven hun stemmen in media en beleid vaak onderbelicht. Internationale studies, waaronder de Woodhull Study (Mason et al., 2018), laten zien dat verpleegkundigen zelden als deskundige bron worden geraadpleegd. Ook in Nederland blijkt hun expertise beperkt zichtbaar. Dit project sluit aan bij internationaal onderzoek naar zichtbaarheid, zeggenschap en waardering van verpleegkundigen in de media en het publieke debat.
Doel
Met dit onderzoek hebben we inzichtelijk gemaakt hoe vaak en over welke thema’s verpleegkundigen aan het woord komen en hoe zij in kranten worden afgebeeld. Door deze inzichten toegankelijk te maken, beoogden we in samenwerking met journalisten bij te dragen aan beeld en tekst die beter aansluiten bij de dagelijkse realiteit van werken in de zorg en die recht doen aan de professionele expertise van verpleegkundigen.
Resultaten
De resultaten laten zien dat verpleegkundigen vooral worden geciteerd in human interest- en ethische verhalen, terwijl zij zelden worden ingezet als bron bij onderwerpen als beleid, financiën en innovatie. In nieuwsberichten domineren vooral mannelijke senior management en artsen. Beeldmateriaal maakt verpleegkundigen vaak anoniem of onzichtbaar, waardoor hun professionele identiteit wordt vervaagd.
Impact en opbrengsten
Het project resulteerde in een peer-reviewed publicatie in International Nursing Review (2025). Daarnaast leidde het tot samenwerking met internationale onderzoekers, onder meer van de University of Washington, Universidad de Navarra en Ghent University Hospital. De bevindingen werden gepresenteerd tijdens een panel op het International Council of Nurses Congress in Helsinki in 2025. Ook werd de samenwerking tussen verpleegkunde en Fontys Journalistiek verder verdiept en vormde het project een belangrijke onderbouwing voor vervolgonderzoek.
Relevantie voor onderwijs en praktijk
De resultaten onderstrepen het belang van structurele aandacht voor het medialandschap en mediawijsheid binnen verpleegkundeopleidingen. Studenten leren hierdoor bewuster en strategischer omgaan met publieke zichtbaarheid. Daarnaast laten de bevindingen zien dat intensievere samenwerking tussen communicatieafdelingen, journalisten en verpleegkundigen nodig is om de kennis en expertise van verpleegkundigen herkenbaar te positioneren in de media en het publieke debat. Dit draagt bij aan een sterker beroepsimago en een betere benutting van verpleegkundige expertise in maatschappelijke en beleidsmatige discussies.
Literatuur
Mason, D. J., Nixon, L., Glickstein, B., Han, S., Westphaln, K., & Carter, L. (2018). The Woodhull study revisited: nurses’ representation in health news media 20 years later.Journal of Nursing Scholarship,50(6), 695-704.
Van Wijk, J., van Loon, F. H., Hendrickx, F., Arets, D., & Lalleman, P. C. (2025). Finding the Voices: Representation of Nurses in Dutch Newspaper Media Between 2019 and 2022. International Nursing Review, 72(3), e70097.
-
Contact
-
Museum voor de Verpleegkunde
-
Over het project
Het Museum voor de Verpleegkunde verzamelt, beheert en ontsluit het materiële en immateriële erfgoed van de verpleegkunde in Nederland. Dit gebeurt via digitale tentoonstellingen, publicaties, educatieve programma’s en pop-up activiteiten zoals lezingen en workshops. Het museum fungeert daarbij als kennisplatform en als netwerkorganisatie, waarin onderzoek, educatie en publieksactiviteiten samenkomen. Hiervoor werkt het museum samen met andere kennispartners in het onderzoek en onderwijs, waaronder het lectoraat Verpleegkunde door de Tijd. Zo draagt het museum bij aan het zichtbaar maken van de veelzijdigheid van het vak en het stimuleren van reflectie op de ontwikkeling van het verpleegkundig werk.
Onderdeel van:
Aanleiding
De verpleegkunde speelt een cruciale rol in de gezondheidszorg, maar de kennis en ervaring van verpleegkundigen krijgen niet altijd de zichtbaarheid en erkenning die zij verdienen. Tegelijkertijd is er binnen de zorg behoefte aan versterking van professionele identiteit, leiderschap en maatschappelijke positionering van verpleegkundigen.
Het zichtbaar maken van verpleegkundig erfgoed en geschiedenis kan hieraan bijdragen. Verhalen, objecten en ervaringen uit het verleden bieden niet alleen inzicht in de ontwikkeling van het vak, maar helpen ook om actuele vraagstukken rond het verpleegkundig werk beter te begrijpen. Het toegankelijk maken van dit erfgoed voor een breed publiek is daarom van groot belang.
-
Contact
Contact
-
FARO - Waardevol en Helend Erfgoed
-
Over het project
Het project Waardevol en helend onderzoekt hoe Nederlandse zorgerfgoedcollecties op een inclusieve en niet-hiërarchische manier kunnen bijdragen aan het welzijn van individuen en gemeenschappen. Het project is een samenwerking tussen Rijksmuseum Boerhaave, Erasmus MC, Kinderdorp Neerbosch, Museum van de Geest en Museum voor de Verpleegkunde.
Onderdeel van:
De kern van het project is kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar participatieprojecten rond zorgerfgoed. Dit gebeurt in drie fasen. In de eerste fase worden bestaande methoden en benaderingen geïnventariseerd en geanalyseerd om inzicht te krijgen in wat werkt. In de tweede fase worden deze inzichten toegepast in nieuwe projecten, waarbij expliciet wordt gekeken naar thema’s als zeggenschap, toegankelijkheid en het doorbreken van traditionele machtsverhoudingen. In de derde fase wordt de opgedane kennis gedeeld via een symposium, een praktische handreiking en een publieksgerichte presentatie, zoals een fototentoonstelling.
Aanleiding
Onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk laat zien dat musea een positieve bijdrage leveren aan mentaal, fysiek en sociaal welzijn. Tegelijkertijd wordt deze potentie in Nederland nog beperkt benut, vooral in de verbinding tussen erfgoed en zorg. In een samenleving waarin mentale gezondheid, inclusie en zingeving steeds belangrijker worden, groeit de behoefte aan vernieuwende en mensgerichte benaderingen.
Zorgerfgoed – collecties over ziekte, zorg en gezondheid – biedt kansen om ervaringen van mensen zichtbaar te maken, stigma te doorbreken en bij te dragen aan herstel en welzijn. Toch gebeurt dit nog onvoldoende op een inclusieve en gelijkwaardige manier. Bestaande hiërarchieën binnen zorg en kennisproductie werken hierin vaak door, waardoor de stemmen van patiënten en ervaringsdeskundigen niet altijd centraal staan.
Doel
Het doel van het project is om inzicht te verkrijgen in effectieve en inclusieve manieren om zorgerfgoed in te zetten voor welzijn. Daarnaast beoogt het project concrete handvatten te ontwikkelen voor erfgoedinstellingen en zorgprofessionals om gelijkwaardige samenwerkingen vorm te geven.
Op langere termijn wil het project bijdragen aan een bredere erkenning van de waarde van erfgoed binnen zorg en welzijn, en aan het versterken van de positie van deelnemers, zoals patiënten en ervaringsdeskundigen, binnen deze processen.
Beoogde resultaten
Het project resulteert in een onderzoeksrapport en een praktische handreiking met best practices, methodieken en ervaringen van deelnemers aan participatieprojecten rond zorgerfgoed.
Daarnaast worden de inzichten gedeeld via een symposium en een kleinschalige tentoonstelling. Hiermee wil het project instellingen in heel Nederland inspireren en ondersteunen om zorgerfgoed op een inclusieve, democratische en effectieve manier in te zetten, en zo bij te dragen aan het welzijn van diverse doelgroepen.
Literatuur
Waardevol en helend, erfgoedcollecties voor en met de zorg.
-
Contact
Contact
-
Brand Image of Nursing
-
Over het project
Binnen dit lopende project onderzoeken we welke beelden en opvattingen verschillende groepen hebben over verpleegkundigen en het verpleegkundig beroep. Daarbij kijken we naar de algemene bevolking, verpleegkundestudenten en verpleegkundigen zelf. Het onderzoek maakt gebruik van een internationaal ontwikkelde en gevalideerde survey: de Nursing Brand Image Scale (NBIS). Deze vragenlijst wordt in meerdere landen gebruikt, waaronder de Verenigde Staten, China en Duitsland. Door dezelfde methode internationaal toe te passen kunnen we resultaten vergelijken en beter begrijpen hoe het beeld van verpleegkundigen zich ontwikkelt. We verwachten eind 2026 de eerste resultaten te kunnen delen.
Onderdeel van:
Aanleiding
Uit onderzoek blijkt dat de veelzijdige en complexe rollen van verpleegkundigen in het zorgsysteem vaak niet volledig zichtbaar zijn voor het brede publiek. Mensen associëren verpleegkundigen bijvoorbeeld vooral met zorgzaamheid en nabijheid, terwijl hun rollen als deskundige professionals, onderzoekers of leiders minder bekend zijn (Zhou et al., 2023). Tegelijkertijd heeft het publieke beeld van een beroep invloed op beroepskeuze, professionele identiteit en het behoud van professionals in het vak (Koob et al., 2025). In een tijd waarin wereldwijd een tekort aan verpleegkundigen bestaat, is inzicht in deze beeldvorming daarom van groot belang.
Doel
Het doel van dit project is beter te begrijpen hoe verschillende groepen naar het verpleegkundig beroep kijken en waar eventuele misverstanden of stereotyperingen bestaan. Door deze percepties systematisch in kaart te brengen, kunnen verschillen tussen het huidige beeld en het gewenste beeld van het beroep zichtbaar worden. De resultaten kunnen bijdragen aan strategieën om het beroep beter zichtbaar te maken en een realistischer beeld van verpleegkundig werk te communiceren. Dit kan helpen bij het versterken van de positie van verpleegkundigen in de zorg en het aantrekkelijk maken van het beroep voor toekomstige generaties.
Literatuur
Koob, C., Reuschenbach, B., & Godsey, J. A. (2025). Translation and validation of the German version of the Nursing Brand Image Scale (NBIS-PG). BMC nursing, 24(1), 1-18.
Zhou, L., Godsey, J. A., Kallmeyer, R., Hayes, T., & Cai, E. (2024). Public perceptions of the brand image of nursing: Cross-cultural differences between the united States and China. Nursing outlook, 72(5), 102220.
-
Contact
Contact
-
(Uit)luisteren
-
Over het project
Het monitoren van cliënten en patiënten in de nacht gebeurt al decennialang. Daarvoor wordt in toenemende mate technologie ingezet. Dit project volgt de innovatie binnen deze ontwikkeling door de tijd heen en onderzoekt de impact ervan op zowel cliënt als professional.
Onderdeel van:
Aanleiding
In de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking wordt steeds vaker zorgtechnologie ingezet om personeelstekorten op te vangen. Vooral in de nachtzorg lijken hiermee efficiencywinsten te worden geboekt. In hoog tempo worden verouderde technologische toepassingen vervangen door nieuwe systemen die met behulp van AI en algoritmen meerdere cliënten tegelijk kunnen monitoren. Deze ontwikkeling wordt versterkt door de huidige nieuwbouwgolf op zorgterreinen binnen de verstandelijk gehandicaptenzorg.
Tot voor kort werden telemonitoringactiviteiten uitgevoerd door nachtdiensten die vanuit een centrale post cliënten uitluisterden, soms wel 150 tegelijk. De verpleegkundige kon horen wat er in de kamers gebeurde en indien nodig via een intercom communiceren. Met de komst van nieuwe monitorsystemen verdwijnt een bijzonder beroep en een essentiële vaardigheid: het uitluisteren. Ook zien we dat de bijbehorende apparatuur vaak wordt weggegooid. Daarmee gaat uniek verpleegkundig en cultureel erfgoed verloren dat decennialang heeft bijgedragen aan de zorg en veiligheid van cliënten.
Het belang van inzicht in de impact van technologische veranderingen op verpleegkundig werk en de implicaties voor arbeidsmarkttekorten wordt breed erkend. Uit de literatuur blijkt dat het voor het slagen van dergelijke transities cruciaal is om successen en lessen uit het verleden mee te nemen. Daarom onderzoeken wij de rijke, gelaagde en complexe geschiedenis van (onderdelen van) verpleegkundig en verzorgend werk.
Aanpak
Door historische methodieken in te zetten willen we actuele knelpunten in de zorg, zoals personeelsschaarste, beter begrijpen en komen tot actionable knowledge die direct toepasbaar is in praktijk en beleid. Naast het bijdragen aan instroom en het voorkomen van uitval ondersteunt dit project ook het onderwijs via object-based learning. Hierdoor worden leeruitkomsten minder talig en kunnen (duale) zijinstromers met hun vaak stilzwijgende ervaringskennis gemakkelijker aansluiting vinden bij onderwijs, innovatie en de kennisbasis van de verpleegkunde.
Partners
Fontys Academy of the Arts en lectoraat Artistic Connective Practices
Museum voor de Verpleegkunde -
Contact
Contact
