Project
FARO - Waardevol en Helend Erfgoed
Het project Waardevol en helend onderzoekt hoe Nederlandse zorgerfgoedcollecties op een inclusieve en niet-hiërarchische manier kunnen bijdragen aan het welzijn van individuen en gemeenschappen. Het project is een samenwerking tussen Rijksmuseum Boerhaave, Erasmus MC, Kinderdorp Neerbosch, Museum van de Geest en Museum voor de Verpleegkunde.
Onderdeel van:
De kern van het project is kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar participatieprojecten rond zorgerfgoed. Dit gebeurt in drie fasen. In de eerste fase worden bestaande methoden en benaderingen geïnventariseerd en geanalyseerd om inzicht te krijgen in wat werkt. In de tweede fase worden deze inzichten toegepast in nieuwe projecten, waarbij expliciet wordt gekeken naar thema’s als zeggenschap, toegankelijkheid en het doorbreken van traditionele machtsverhoudingen. In de derde fase wordt de opgedane kennis gedeeld via een symposium, een praktische handreiking en een publieksgerichte presentatie, zoals een fototentoonstelling.
Aanleiding
Onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk laat zien dat musea een positieve bijdrage leveren aan mentaal, fysiek en sociaal welzijn. Tegelijkertijd wordt deze potentie in Nederland nog beperkt benut, vooral in de verbinding tussen erfgoed en zorg. In een samenleving waarin mentale gezondheid, inclusie en zingeving steeds belangrijker worden, groeit de behoefte aan vernieuwende en mensgerichte benaderingen.
Zorgerfgoed – collecties over ziekte, zorg en gezondheid – biedt kansen om ervaringen van mensen zichtbaar te maken, stigma te doorbreken en bij te dragen aan herstel en welzijn. Toch gebeurt dit nog onvoldoende op een inclusieve en gelijkwaardige manier. Bestaande hiërarchieën binnen zorg en kennisproductie werken hierin vaak door, waardoor de stemmen van patiënten en ervaringsdeskundigen niet altijd centraal staan.
Doel
Het doel van het project is om inzicht te verkrijgen in effectieve en inclusieve manieren om zorgerfgoed in te zetten voor welzijn. Daarnaast beoogt het project concrete handvatten te ontwikkelen voor erfgoedinstellingen en zorgprofessionals om gelijkwaardige samenwerkingen vorm te geven.
Op langere termijn wil het project bijdragen aan een bredere erkenning van de waarde van erfgoed binnen zorg en welzijn, en aan het versterken van de positie van deelnemers, zoals patiënten en ervaringsdeskundigen, binnen deze processen.
Beoogde resultaten
Het project resulteert in een onderzoeksrapport en een praktische handreiking met best practices, methodieken en ervaringen van deelnemers aan participatieprojecten rond zorgerfgoed.
Daarnaast worden de inzichten gedeeld via een symposium en een kleinschalige tentoonstelling. Hiermee wil het project instellingen in heel Nederland inspireren en ondersteunen om zorgerfgoed op een inclusieve, democratische en effectieve manier in te zetten, en zo bij te dragen aan het welzijn van diverse doelgroepen.
Literatuur
Waardevol en helend, erfgoedcollecties voor en met de zorg.
