Sprint naar content
Onderzoek
Lectoraat van Gezonde en inclusieve samenleving / Toekomst van leren

Kansrijk Onderwijs voor iedereen

De missie waar dit lectoraat aan werkt is: Ieder kind en iedere jongere krijgt, ongeacht persoons- en achtergrondkenmerken, rijke kansen om te leren en zich te ontwikkelen in een onderwijsomgeving waar die zich gezien, gewaardeerd en verbonden voelt. Het onderwijs wordt verzorgd door krachtige, onderzoekende professionals die (inter-)professioneel samenwerken en technologie benutten om rijke kansen te realiseren.

Over het lectoraat

Aanleiding

Inclusief onderwijs in 2035 is de opdracht voor het hele onderwijsstelsel. Kinderen en jongeren moeten daarin gelijke kansen krijgen en ieders talent moet ontdekt en ontplooid worden. De overheid ziet inclusie als kans om de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs- en zorgstelsel verder te verbeteren en het lerarentekort aan te pakken door het onderwijs anders te organiseren met goed toegeruste multidisciplinair teams. De Staat van het Onderwijs laat jaarlijks echter zien dat we nog voor complexe vraagstukken staan. Het selectiemoment in de overgang van po naar vo en de werking van brede of heterogene brugklassen is er daar één van. Bijna de helft van de vo-scholen kreeg de afgelopen jaren een herstelopdracht op het pedagogisch-didactisch handelen van leraren, tegen 25% in het primair onderwijs en 15% in het (voortgezet) speciaal onderwijs. Hierbij gaat het met name om tekortkomingen in het afstemmen van het onderwijs op verschillende behoeften van leerlingen, ofwel differentiatie. Een groeiend aantal kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften kunnen nog niet terecht in het reguliere onderwijs. Zij stuiten op wachtlijsten in het gespecialiseerd onderwijs of zitten thuis.

Het lectoraat Kansrijk Onderwijs voor Iedereen wil bijdragen aan kennis, professionaliserings-strategieën en (technologische) tools die onderwijsprofessionals ondersteunen in het bieden van rijke kansen voor alle leerlingen. De basis is hiervoor gelegd in het lectoraat Waarderen van Diversiteit, waar de houding, opvattingen en verwachtingen van onderwijsprofessionals centraal stonden in relatie tot hun handelen. We bouwen voort op deze kennis met meer focus op het funderend onderwijs in drie onderzoekslijnen, waarin onderzoekend werken vanuit vertrouwen, geloof in ontwikkeling en het uitgaan van verschillen de basis is.

De onderzoekslijnen

Onderzoekslijn 1: Creëren van rijke kansen in de overgang po-vo

Het doel van deze lijn is het ontwikkelen van praktisch toepasbare kennis die onderwijsprofessionals helpt om beter af te stemmen op de behoeften van leerlingen, met name in de onderbouw van het vo. Mogelijke onderzoeksthema’s zijn de toepassing van Universal Design for Learning (UDL) in differentiatie en ontwikkeling van de houding en het handelen van (student) leraren ten aanzien van inclusie.

Onderzoekslijn 2: (Inter-)professioneel samenwerken aan rijke kansen

In deze lijn willen we praktisch toepasbare kennis ontwikkelen en inspirerende praktijkvoorbeelden vinden en ontsluiten die onderwijsprofessionals helpen om beter (inter-)professioneel samen te werken, zodat leerlingen rijkere kansen en betere ondersteuning krijgen in de klas. Mogelijke onderzoeksthema’s zijn de effecten van samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs in de versterking van brugklassen en de samenwerking tussen po en vo in de overgang po-vo en in professionalisering gericht op pedagogisch-didactisch handelen.

Onderzoekslijn 3: Technologische ondersteuning voor rijke kansen

Het doel van deze onderzoekslijn is het ontwikkelen van praktisch toepasbare kennis over -en het ontwikkelen of gerichter inzetten van- technologische tools die onderwijsprofessionals helpen om beter te differentiëren en leerlingen of hun ouders beter te ondersteunen in het leren. Mogelijke onderzoeksthema’s zijn de inzet van immersive experiences in professionalisering en verantwoord AI-gebruik in het ontwerp van onderwijsmaterialen voor maatwerk.

Het team

Het team bestaat sinds april 2026 uit Linda van den Bergh (lector), Anne-Marieke van Loon (associate lector) en de docent-onderzoekers Ilonka van der Sommen, Antoinette Kroes, Mariken van Roosmalen, Esther Deb-Strik, Mariëlle Rosendaal en Vera Manders. We hopen komend jaar nog een collega van de 2e graads lerarenopleidingen te verwelkomen.

Positionering binnen Fontys Educatie

Het lectoraat is aangesloten bij kenniscentrum YES dat komend kaar zal samenvoegen met kenniscentrum LLO in het Centre of Expertise ‘Development & Learning in a Changing Society’. Het lectoraat is actief in alle regio’s van Fontys Educatie. We beogen een directe bijdrage aan het opleidingsonderwijs in de generieke educatieve masters en aan LLO. Daarnaast wordt gestreefd naar doorwerking van de opbrengsten in de bacheloropleidingen.

Wil je meer weten, een mogelijke samenwerking verkennen of een vraag inbrengen? Mail dan naar lectoraatkansrijkonderwijs@fontys.nl

Sfeerafbeelding Fontys

Lector

Foto van persoon

Dr. L. (Linda) van den Bergh

Lector Kansrijk Onderwijs voor iedereen
Lees meer

Mijn naam is Linda van den Bergh. Ik ben mijn loopbaan gestart als leerkracht en remedial teacher in het basisonderwijs. Tijdens mijn studie orthopedagogiek en de research master behavioral sciences maakte ik kennis met onderzoek als middel om kennis te ontwikkelen, samen met de onderwijsprofessionals. Ik promoveerde op een onderzoek naar professionalisering in het geven van feedback. Sinds 2017 focus ik me in het lectoraat op de relatie tussen de houding, opvattingen en verwachtingen van onderwijsprofessionals en hun professioneel handelen in de context van diversiteit. Daarnaast ben ik docent in de master Educational Needs

Lees meer over Linda van den Bergh Lees de lectorale rede Bekijk de lectorale rede

Kenniskring

De lector, associate lector en een kenniskring van docent-onderzoekers vormen het lectoraatsteam. Zij doen onderzoek in samenwerking met collega's, studenten en werkveld. Hierbij ligt altijd de focus op de ontwikkeling van kennis met, over en voor de onderwijsprofessional door participatief actieonderzoek. Zij richten zich hierbij op de drie onderzoekslijnen van het lectoraat.

Leden kenniskring

  • Esther Deb-Strik
  • Mariken van Roosmalen
  • Marielle Rosendaal
  • Vera Manders
  • Ilonka van der Sommen
  • Antoinette Kroes
  • Anne-Marieke van Loon

Foto van persoon

I.M. (Ilonka) van der Sommen MA

Docent/ Onderzoeker
Lees meer

Antoinette Kroes

dr. A.D.A. (Antoinette) Kroes

Docent/ Onderzoeker
Lees meer

Uitgelicht

Met onderstaande producten kunnen scholen direct aan de slag

Passend leren omgaan met uitdagend gedrag

Deze leeromgeving is ontwikkeld in het NRO project ‘Passend leren omgaan met uitdagend gedrag: Benutten van good practices.’ De overgrote meerderheid van de leerkrachten vindt het niet gemakkelijk om met moeilijk gedrag van leerlingen om te gaan. ...lees verder op de speciaal hiervoor gemaakte website:

Professionaliseringspalet 'Afstemmen op Diversiteit'

Op onderstaande website worden de volgende thema's behandeld: - Differentiatie en adaptief handelen - Differentieel gedrag - Reflectief onderzoekende houding

Leidraad Onderwijs vanuit Hoge verwachtingen

Leerkrachtverwachtingen blijken een sterke voorspeller voor het handelen van de leerkracht en dat heeft invloed op de ontwikkeling van leerlingen. Verwachtingen sturen het bewuste handelen van leerkrachten, maar spelen ook een rol in een aantal processen waar de leerkracht zich minder bewust van is. In de Leidraad 'Onderwijs vanuit hoge verwachtingen' vind je kennis over leerkrachtverwachtingen vertaald in zes praktische aanbevelingen.

Werk maken van gelijke kansen

In het boek 'Werk maken van gelijke kansen. Praktische inzichten uit onderzoek voor leraren basisonderwijs' zijn twintig wetenschappelijke kernartikelen vertaald naar de dagelijkse lespraktijk.

Kansen(on)gelijkheid: kennis voor schoolleiders

Welke kennis en inzichten over kansen(on)gelijkheid zijn relevant voor schoolleiders? Wat is de rol van de schoolleider bij het werken aan gelijke kansen? Welke factoren kunnen een bewezen positieve invloed hebben op het vergroten van kansengelijkheid? Hier vind je een overzichtsartikel, uitwerking van thema’s en tools

Magazine

Output

  • Ros, A., Heldens, H. ., & Van den Bergh, L. (2025). Ontwikkeling van basisscholen als lerende organisaties.Tijdschrift OnderwijsPraktijk Studies.https://doi.org/10.54657/TOPS.19571

  • Ros, A., Heldens, H., & Van den Bergh, L. (2024). Op weg naar een lerende organisatie: hoe draag jij daaraan bij? Tijdschrift Intern Begeleiden, 2024 (1), 26-28.

  • Van Vijfeijken, M., Van den Bergh, L., & Bakx, A. (2024). Gelijke kansen en aandacht voor begaafdheid: een (on)verenigbaar ideaal? TOPS Tijdschrift voor onderwijspraktijkstudies. https://doi.org/10.54657/TOPS.19205

  • Yang, Y. & Kroes, A. (2024). Van school veranderen beïnvloedt leerprestaties. Didactief, 2024 (7), 40-41.

  • Kroes, A. (2024). Een schoolrapport dat tot leren leidt. Tijdschrift Intern Begeleiden, 2024(3), 38-40.

  • Kroes, A.D.A. (2024). Overgang van po naar vo: Kansengelijkheid en de
    rol van de warme overdracht.     [Onderzoeksrapport] Fontys Opleidingscentrum
    Speciale Onderwijszorg.

  • Diemel, K., Haasen, M,. Van der Kamp, A. (2023). Professionele standaarden voor samenwerken: hoe ziet dat eruit in de praktijk? In: De Vries, P. & Gilsing, R. (red.), Ouders, onderwijs en jeugdzorg in verbinding . H. 19, (p. 250-262).

  • Van den Bergh, L. & Van Vijfeijken, M. (2023). Kansen(on)gelijkheid en begaafdheid: een complex duo. In E. van Gerven (Red.) De Gids 2.0. Over begaafdheid in het po en vo.

  • Van den Bergh, L. (2022). Onderwijs vanuit hoge verwachtingen. Benut de kracht van je team. Basisschoolmanagement, 8, 4-7.

  • Promofilmpje en event Diversiteit voor Fontys Pro Educatie (20-10-22) Diversiteit en inclusiviteit in het onderwijs | Fontys

  • Van Swet, J., Munneke, L., Diemel, K.,De Keijzer, H.(2022). Praktijkgericht onderzoeken in het onderwijs. (2e druk) Boom.

  • Van den Bergh, L., & Diepstraten, I. (2021). Inclusiviteit in het onderwijs. Kennissynthese in A. Ros, M. Thunnissen, & H. van Beelen (Red), Duurzaam leren en werken in een veranderende samenleving. Praktijk gericht onderzoek en tools voor praktijk en onderzoek. (pp. 19-25). Fontys Hogescholen.

  • Boosten, A., Jager, L., & Van en Bergh (2020). Principes voor voortgezette professionalisering gericht op het afstemmen op verschillen: Op zoek naar de X-factor. Tijdschrift voor lerarenopleiders 41(2), 101-111.

  • De Keijzer, H., & Van den Bergh, L. (2020). Afstemmen op diversiteit: Professionalisering in de school. Basisschoolmanagement, 5, 4-7.

  • Van den Bergh, L. (2020) Coronacrisis en gelijke kansen. Didactief, 50(5), 28-29.

  • Van den Bergh, L., Denessen, E., Volman, M., Ros, B., & Marreveld, M. (2020). Werk maken van gelijke kansen: praktische inzichten uit onderzoek voor leraren basisonderwijs. Didactief onderzoek.www.werkmakenvangelijkekansen

  • Van den Bergh, L., Diemel, K., & Van Cleef, Y. (2020). Maak werk van gelijke kansen in het onderwijs: Wat kun je als begeleider doen? LBBO Beter Begeleiden, September, 20-23.

  • Van den Bergh, L., & Ros, A. (2020). Werk maken van gelijke kansen: De rol van de leerkracht en schoolleider. Basisschoolmanagement, 5, 14-16.

  • Diemel, K (2020). De kracht van pedagogische sensitiviteit .25-31

  • Van den Bergh, L. & Ros, A. (2019). Rolmodel helpt bij uitdagend gedrag. Didactief, 49(7), p. 40-42.

  • Ros, A. & Van den Bergh, L. (2019). Professionalisering van het pedagogisch handelen van leerkrachten. Basisschoolmanagement, 33(6), p.4-7.

  • De Vroedt, B. & Van den Bergh, L. (2019). Passend leren omgaan met uitdagend gedrag. Op zoek naar de grondhouding van succesvolle leraren. Zorg Primair, 4, p. 9-12.

  • Van den Bergh, L. (2019). Kansengelijkheid bevorderen door hoge verwachtingen. Bij de Les Magazine, april.

  • Van den Bergh, L. (2018). De kracht van wat je verwacht. Zorgbreed jaargang 15, 4, p. 4-7.

  • Van den Bergh, L., Ros, A., Vermeulen, M & Rohaan, E. (2017). De onderzoekende houding en literatuurgebruik in onderzoekende basisscholen: een exploratie. Pedagogische Studiën, 94, 478-495.

  • Van den Bergh, L. & Ros, A. (2017). Beter Onderwijs? Zoek het uit! Acht aanraders. Themanummer uit Reeks TIB-tools. Dordrecht: Instondo.

  • Ros, A. & Van den Bergh, L. (2017). Interventies ter versterking van de onderzoekscultuur. Katern uit kwaliteitsreeks Steunpunt Opleidingsscholen.

  • Cleef – van der Roest, Y. van der & Van den Bergh, L. (2017). Leerkrachten bewust maken van hun eigen handelen. Zorg Primair, 1, p. 8-10.

  • Van Swet, J & K. Diemel (2017). De Nuance moet terug in de dyslexie-debat. Eindhovens Nieuwsblad 16-02-2017.

  • Bakx, A; Jacobs, G; Bergh, L. van den; Diemel, K. (2017). Werken aan pedagogische sensitiviteit in je team. Pica.

Contact

Foto van persoon

Dr. L. (Linda) van den Bergh

Lector Kansrijk Onderwijs voor iedereen

Anne-Marieke van Loon, associate lector bij Fontys Educatie

Dr. A. (Anne-Marieke) van Loon

Associate lector
Lees meer