Project
RN-OPINION
In de RN-OPINION-study onderzochten we hoe verpleegkundigen worden gerepresenteerd in Nederlandse nieuwsmedia en in hoeverre hun expertise wordt benut in publieke en beleidsmatige artikelen. Op basis van een directed content analysis van 272 artikelen, gepubliceerd tussen 2019 en 2022 in vijf grote landelijke kranten, laat het onderzoek zien dat de stem en expertise van verpleegkundigen weinig benut wordt, met name in berichtgeving over beleid, financiële zaken, innovatie en besluitvorming. Deze uitkomsten sluiten aan bij eerder internationaal onderzoek naar de representatie van verpleegkundigen in krantenmedia.
Aanleiding
Verpleegkundigen vormen de grootste beroepsgroep binnen de gezondheidszorg en spelen een centrale rol in de dagelijkse zorgpraktijk. Desondanks blijven hun stemmen in media en beleid vaak onderbelicht. Internationale studies, waaronder de Woodhull Study (Mason et al., 2018), laten zien dat verpleegkundigen zelden als deskundige bron worden geraadpleegd. Ook in Nederland blijkt hun expertise beperkt zichtbaar. Dit project sluit aan bij internationaal onderzoek naar zichtbaarheid, zeggenschap en waardering van verpleegkundigen in de media en het publieke debat.
Doel
Met dit onderzoek hebben we inzichtelijk gemaakt hoe vaak en over welke thema’s verpleegkundigen aan het woord komen en hoe zij in kranten worden afgebeeld. Door deze inzichten toegankelijk te maken, beoogden we in samenwerking met journalisten bij te dragen aan beeld en tekst die beter aansluiten bij de dagelijkse realiteit van werken in de zorg en die recht doen aan de professionele expertise van verpleegkundigen.
Resultaten
De resultaten laten zien dat verpleegkundigen vooral worden geciteerd in human interest- en ethische verhalen, terwijl zij zelden worden ingezet als bron bij onderwerpen als beleid, financiën en innovatie. In nieuwsberichten domineren vooral mannelijke senior management en artsen. Beeldmateriaal maakt verpleegkundigen vaak anoniem of onzichtbaar, waardoor hun professionele identiteit wordt vervaagd.
Impact en opbrengsten
Het project resulteerde in een peer-reviewed publicatie in International Nursing Review (2025). Daarnaast leidde het tot samenwerking met internationale onderzoekers, onder meer van de University of Washington, Universidad de Navarra en Ghent University Hospital. De bevindingen werden gepresenteerd tijdens een panel op het International Council of Nurses Congress in Helsinki in 2025. Ook werd de samenwerking tussen verpleegkunde en Fontys Journalistiek verder verdiept en vormde het project een belangrijke onderbouwing voor vervolgonderzoek.
Relevantie voor onderwijs en praktijk
De resultaten onderstrepen het belang van structurele aandacht voor het medialandschap en mediawijsheid binnen verpleegkundeopleidingen. Studenten leren hierdoor bewuster en strategischer omgaan met publieke zichtbaarheid. Daarnaast laten de bevindingen zien dat intensievere samenwerking tussen communicatieafdelingen, journalisten en verpleegkundigen nodig is om de kennis en expertise van verpleegkundigen herkenbaar te positioneren in de media en het publieke debat. Dit draagt bij aan een sterker beroepsimago en een betere benutting van verpleegkundige expertise in maatschappelijke en beleidsmatige discussies.
Literatuur
Mason, D. J., Nixon, L., Glickstein, B., Han, S., Westphaln, K., & Carter, L. (2018). The Woodhull study revisited: nurses’ representation in health news media 20 years later.Journal of Nursing Scholarship,50(6), 695-704.
Van Wijk, J., van Loon, F. H., Hendrickx, F., Arets, D., & Lalleman, P. C. (2025). Finding the Voices: Representation of Nurses in Dutch Newspaper Media Between 2019 and 2022. International Nursing Review, 72(3), e70097.
Publicaties
De eerste resultaten uit het mediarepresentatieonderzoek worden naar verwachting in het voorjaar van 2024 gepubliceerd.
Lees hier de opiniestukken die deelnemers van de cursus Opinieleiderschap voor Zorgprofessionals schreven.
van Wijk, M., Lalleman, P.C.B., Engel, J. (2022).Publieke-opinieleiderschap in de verpleegkundige praktijk: een Rogeriaanse conceptanalyse. Verpleegkunde.
van Wijk, M., Lalleman, P.C.B., Cummings, G.G., Engel, J. (2022).Public Opinion Leadership in Nursing Practice: A Rogerian Concept Analysis. Policy, Politics, & Nursing Practice. 23(1), 67-79.
Contact
Betrokken onderzoekers
Pieterbas Lalleman, Danielle Arets, Jessie van Wijk, Rick van Loon en Fleur Hendrickx.
Disclaimer: Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden van het fotomateriaal op deze website te achterhalen. Indien u van mening bent dat uw materiaal zonder voorafgaande toestemming is gebruikt, verzoeken wij u vriendelijk om ons hiervan op de hoogte te stellen.