Projecten

Outdoor learning: natuurlijk en duurzaam onderwijs

Wat houdt het thema in?

Onderzoekslijn: leeromgevingen; Kenniscentrum: YES

Outdoor learning is een specifieke vorm van ervaringsgericht leren waarbij in een natuurlijke en uitdagende buitenomgeving op fysiek actieve wijze ervaringen worden opgedaan. Een natuurlijke buitenomgeving stimuleert beweging en de ontwikkeling van het brein. Hoe uitdagender de omgeving is, en hoe risicovoller het spelen is, hoe meer outdoor learning ook bijdraagt aan zelfvertrouwen, welbevinden en betrokkenheid van kinderen en jongeren. Outdoor learning zorgt bovendien voor een betere verbinding met de natuur en draagt daarmee bij aan een brede ontwikkeling (denken, voelen en handelen) en duurzaam gedrag (eco literacy). Kortom, een natuurlijke en avontuurlijke buitenomgeving biedt een zeer rijke context voor ontwikkeling en zou nog meer en beter benut kunnen worden in ons onderwijs. Het lectoraat draagt hieraan bij door middel van praktijkonderzoek, kennisdeling en voortgezette professionalisering (bijscholing).

Opbrengsten

Expeditie Leer-Kracht en outdoor opleidingsscholen

Expeditie Leer-Kracht: In september 2022 is het 2-jarige project ‘Expeditie Leer-Kracht van start gegaan om outdoor learning als educatief concept binnen en buiten de pabo van Fontys Educatie een impuls geven. Dit project heeft een eigen webpagina die te bereiken is via: Expeditie LEER-Kracht | Fontys Hogescholen.

Outdoor opleidingsscholen: Om outdoor learning in het pabocurriculum én in het werkveld te versterken zijn we in september 2022 gestart met de pilot ‘outdoor opleidingsscholen’. Outdoor opleidingsscholen werken in een leergemeenschap van leerkrachten, studenten en pabodocenten gezamenlijk aan buitenonderwijs. De pilot is in het studiejaar 2022-2023 voortgezet in de vorm van een netwerk van outdoor opleidingsscholen. Ook outdoor opleidingsschool worden? Neem contact op!
Bekijk de onderstaande video.

Ontwerpteams outdoor learning en bewegend leren

Vanaf het schooljaar 2022-2023 is een innovatieteam outdoor learning gevormd. bestaande uit schoolleiders van Stichting Signum (regio Den Bosch). Onder begeleiding van Ellen Rohaan en Stefan de Beukelaar werkten zij samen ontwerpgericht aan de kaders voor innovatief buitenonderwijs. In vervolg hierop zijn in het schooljaar 2023-2024, in samenwerking met de Gemeente Den Bosch, Stichting Signum en Stichting ATO, vier ontwerpteams gestart met het ontwerpen van nieuw onderwijs waarbinnen outdoor learning of bewegend leren een centrale rol speelde. Dit traject is in het voorjaar van 2025 afgerond met een evaluatie.

De natuurrijke school

Dit onderzoekstraject is uitgevoerd in opdracht van kindcentrum Campus aan de Lanen in Rosmalen en vond plaats tussen september 2023 tot juli 2024. Het ontwerpgerichte en actiegerichte onderzoek richtte zich op de implementatie van natuurrijk buitenonderwijs (‘outdoor learning’) en de professionalisering van leerkrachten van Campus aan De Lanen, een vernieuwingsschool voor kinderen van 0-15 jaar.

Campus aan de Lanen was vanaf september 2023 een pioniersschool van het IVN-programma de Natuurrijke School, waarbij het integreren van natuurrijk onderwijs in de hele school centraal staat. Dit project sluit hier nauw bij aan, net als de zgn. expedities onder leiding van Stefan de Beukelaar (Fontys Kind en Educatie). Tevens ondersteunden drie studenten van de minor Begeleiden van Adventure Educatie van Fontys Sport en Bewegen deze ontwikkeling door de uitvoering van hun stageperiode bij Campus aan De Lanen.

Innovatieteam outdoor learning – training Boslessen

In de regio Eindhoven/Den Bosch is in het schooljaar 2024-2025 een innovatieteam van leerkrachten en lerarenopleiders gestart met het ontwerpen van een training Boslessen voor leerkrachten basisonderwijs. De 6-daagse ervaringsgerichte training is gebaseerd op het gedachtegoed van Forest Schools (www.forestschools.com) en wordt in het schooljaar 2025-2026 voor het eerst aangeboden voor POS-leerkrachten.

Natuur & Avontuur – bosdagen op landgoed Sparrenhof

Het project Natuur & Avontuur, dat is gestart in het schooljaar 2023-2024, hoort bij de professionele werkplaats van Sparrenhof, een landgoed aan de rand van Tilburg. De missie van Sparrenhof luidt: ‘wij willen dat landgoed Sparrenhof een kansrijke, inclusieve omgeving is voor bijzondere ontmoetingen en ontwikkelingen voor en door Tilburgse jeugd’. Sparrenhof is een pedagogische vrijplaats; hier wordt veel ruimte geboden aan spelen en spontaniteit, raken en maken (via kunst en creatie), emoties en aspiraties van kinderen en jongeren. Voor professionals betekent dit voornamelijk los durven laten omdat ‘het niet-weten’ het vertrekpunt is. Daarbij is het streven om competitie en prestatiedruk te vermijden, eigenaarschap te stimuleren en open te staan voor bijzondere ontmoetingen (diversiteit en inclusie). Het doel van het project Natuur & Avontuur is enerzijds om kinderen en professionals te laten ervaren welke invloed het buiten in de natuur zijn en avontuurlijk spelen hebben op de fysieke en mentale gezondheid en anderzijds om professionals de kennis en vaardigheden te bieden om meer natuur en avontuur in hun beroepspraktijk toe te passen. Hiertoe worden o.a. bosdagen voor basisscholen georganiseerd.Home - Landgoed Sparrenhof Tilburg

Bevorderen van veerkracht bij studenten door buitenonderwijs

In dit Comenius-project, dat loopt van september 2025 tot februari 2028, wordt een natuurrijk en avontuurlijk onderwijsprogramma ontworpen, uitgevoerd en geëvalueerd op de pabo’s in Den Bosch, Eindhoven en Tilburg. Dit onderwijs-programma richt zich op het bevorderen van veerkracht door middel van uitdagende buitenactiviteiten in de natuur. Aanvullend wordt een ondersteuningstool ontwikkeld die studenten inzicht geeft in hun veerkracht en suggesties biedt voor buitenactiviteiten die veerkracht bevorderen. De mentale veerkracht van studenten in het hoger onderwijs staat onder druk en het uitvalpercentage bij lerarenopleidingen is hoog. Deze innovatie heeft als doel veerkrachtige studenten op te leiden, die minder snel uitvallen tijdens de opleiding en die behouden blijven voor het onderwijs.

Risicovol spelen in de natuur

Dit 1-jarige project, dat start in september 2025, betreft het ontwerp van en onderzoek naar een training over risicovol spelen in de natuur voor de kinderopvang van de MIK-PIW groep in Limburg. Het doel is pedagogische professionals bij te scholen op het gebied van de natuur als rijke speelcontext en inzichten te verkrijgen in het ontwerp en de uitvoering van de training d.m.v. een evaluatieonderzoek.

De groene dynamische schooldag

In samenwerking met het lectoraat Move2Be van Fontys Sport en Bewegen werken we per september 2025 aan een ‘groenere’ dynamische schooldag (DS). De DS is een langlopend project dat scholen ondersteund met het integreren van meer bewegen op de basisschool. Vanaf schooljaar 2025-206 bieden we alle DS-scholen de mogelijkheid om extra begeleiding te krijgen voor het toevoegen van meer natuur binnen de dynamische schooldag. Dit sluit goed aan bij het onderdeel ‘de buitenruimte’ in alle jaren van het DS-traject. We zullen op aanvraag ondersteuning bieden in de vorm van workshops, activiteiten en gesprekken op school.

Contact

U kunt meer informatie vinden over het project via onderstaande links

Moodle :www.adaptiveexpertise.net

met deze gegevens erbij Moodle test Usernameuser: adaptivepass:3xP3rt1se1928!

Official site :www.adaptiveexpertise.eu

En https://erasmus-plus.ec.europa.eu/projects/search/details/2020-1-BE02-KA201-074662

Contact

Wat houdt het project in?

De coronacrisis leidt momenteel tot een enorme boost van ICT-toepassingen in onderwijspraktijken. Om deze ontwikkeling door te zetten en toe te werken naar een hybride vorm van onderwijs en de mogelijkheden van nieuwe technologieën optimaal worden benut, is het belangrijk dit momentum te benutten. Er zijn echter niet alleen voordelen aan de huidige vormen van 2D online leeromgevingen (zoals bijvoorbeeld MS Teams), zeker niet voor jongere leerlingen in het basisonderwijs. Voor hen is sociale interactie in groepen, het samen spelen en leren, van groot belang voor hun ontwikkeling. Een pedagogisch veilige leeromgeving draagt bij aan het welzijn van deze leerlingen en daarmee aan hun leervermogen. Ook is de verbale communicatie bij deze groep leerlingen nog niet voldoende ontwikkeld om te leren in een online leeromgeving die vrijwel exclusief gericht is op verbale interactie.

In de digitale leeromgevingen die deze dagen worden gebruikt ontbreekt aandacht voor motorische ontwikkeling, maar vooral ook voor sociale, non-verbale vormen van leren die voor jonge kinderen essentieel zijn. Elkaar in 3D kunnen ontmoeten en voelen zou kunnen helpen om de sociale interactie tussen deze leerlingen te versterken. Ook het vrij(er) kunnen bewegen in een online omgeving is belangrijk voor deze doelgroep.

Tot op heden worden newtech toepassingen nauwelijks toegepast in het basisonderwijs, terwijl er wel behoorlijk veel ict-middelen zoals digiboards en tablets worden ingezet. Enkele eerste verkenningen met de toepassing van VR/AR worden gedaan, maar ook die zijn vooral gericht op de vakinhoud en oudere leerlingen (bovenbouw basisonderwijs en voortgezet onderwijs). Meestal gaat het dan om het leren werken met nieuwe technologie.

Periode

September 2020 tot en met december 2021

Resultaat

Tussenproduct: prototype van de leeromgeving.
Eindproduct: 3D online leeromgeving voor onderbouw basisonderwijs.

Video

afspelen

Wegens nog niet accepteren van de cookies is de YouTube video niet zichtbaar.

Partners

Contact

Wat houdt het project in?

LERAAR+ wil een toolkit ontwikkelen die gebruikt kan worden om een duurzaam loopbaanbeleid in scholen vorm te geven om zo aantrekkelijke loopbaan- en groeikansen te creëren voor medewerkers. We werken in dit project samen met drie schoolbesturen uit Vlaanderen en Nederland.

Onderzoeksvragen

De toolkit richt zich op volgende thema’s:

• Aantrekkelijke werkgever: het creëren van aantrekkelijke jobs met loopbaanperspectief binnen de school/scholengroep.
• Jobinhoud en loopbaankansen: het creëren, aanbieden en evalueren van gedifferentieerde loopbaankansen op maat van individuele medewerkers.
• Professioneel leren: het ondersteunen, monitoren en evalueren van het professioneel leren van onderwijspersoneel in relatie tot deze loopbaankansen.
  

De toolkit dient aan te sluiten bij concrete noden of vragen uit de onderwijspraktijk in beide regio’s én dient wetenschappelijk onderbouwd, gebruiksvriendelijk en breed inzetbaar te zijn. Om dit te realiseren werken de onderzoekspartners en onderwijspartners van bij de start nauw samen om de toolkit in co-creatie te ontwikkelen. Hiertoe identificeren we concrete vraagstukken bij iedere onderwijspartner aan de hand van een beginsituatieanalyse. Vervolgens werken alle partners samen, in een lerend netwerk, tools uit die een antwoord bieden op deze vraagstukken, met bijhorende draaiboeken. Deze worden vervolgens uitgetest, geëvalueerd, verbeterd en tenslotte doorontwikkeld tot een samenhangende toolkit.

Projectdoelstelling

Zowel in Nederland als Vlaanderen is er een aanzienlijk tekort aan onderwijspersoneel in het basis- en secundair onderwijs, zowel aan leraren als schoolleiders. In zowel wetenschappelijk onderzoek als het onderwijsbeleid in beide landen wordt erkend dat een degelijk loopbaan- en HR-beleid cruciaal is voor het aantrekken en behouden van onderwijspersoneel. De onderwijspraktijk heeft echter nood aan knowhow en praktische tools om een duurzaam loopbaanbeleid in scholen vorm te geven, en zo aantrekkelijke loopbaan- en groeikansen te creëren voor medewerkers.

De toolkit dient aan te sluiten bij concrete noden of vragen uit de onderwijspraktijk in beide regio’s én dient wetenschappelijk onderbouwd, gebruiksvriendelijk en breed inzetbaar te zijn. Om dit te realiseren werken de onderzoekspartners en onderwijspartners van bij de start nauw samen om de toolkit in co-creatie te ontwikkelen. Hiertoe identificeren we concrete vraagstukken bij iedere onderwijspartner aan de hand van een beginsituatieanalyse. Vervolgens werken alle partners samen, in een lerend netwerk, tools uit die een antwoord bieden op deze vraagstukken, met bijhorende draaiboeken. Deze worden vervolgens uitgetest, geëvalueerd, verbeterd en tenslotte doorontwikkeld tot een samenhangende toolkit.

Periode

1 januari 2024 - 30 juni 2026

Resultaat

De toolkit zal bestaan uit een zelfscan die toelaat een beginsituatieanalyse uit te voeren, alsook tools met bijhorende handleiding, en een introductie in de ontwerpmethodiek. Daarnaast ontwikkelen we een bijhorende training voor schoolbesturen, beleidsmedewerkers en leidinggevenden.

Partners

Contact