Afgeronde projecten
1) Titel: Wij(k)wijs: verkenning vraagstukken in de wijk
Korte omschrijving:
In Tilburg-West werken bewoners, kinderen, ouders, onderwijs, zorg en welzijn samen aan gelijke ontwikkelkansen voor kinderen. Binnen de Community School zetten verschillende organisaties zich samen met inwoners uit de wijk in om een sterke sociaal-pedagogische basis te creëren. Om beter inzicht te krijgen in wat er speelt in de wijk, is een verkennend onderzoek uitgevoerd. Daarbij zijn vijf belangrijke onderzoeksthema’s vastgesteld:
- Participatie van bewoners en kinderen
- De wijk als mede-opvoeder
- Ontwikkelkansen van kinderopvang tot voortgezet onderwijs
- Gezinsaanpak en bestaanszekerheid
- Impact van de gezamenlijke aanpak
Deze verkenning vormt de basis voor een onderzoeksagenda die richting geeft aan de verdere ontwikkeling van de Community School en de professionele werkplaats.
Contactpersoon lectoraat: Mariëlle Taks
2) Titel: TRAP: transdisciplinair samenwerken in wijkgerichte professionele werkplaatsen
Korte omschrijving:
Dit onderzoek verkent hoe vier wijkgerichte professionele werkplaatsen zich ontwikkelen als plekken waar inwoners, studenten, professionals en onderzoekers samen leren, werken en onderzoeken. Centraal staat de vraag hoe transdisciplinair samenwerken in de wijk vorm krijgt en welke rol bruggenbouwers daarin vervullen. De opbrengst bestaat uit inzichten en handvatten voor de verdere ontwikkeling van deze werkplaatsen.
Contactpersoon lectoraat: Mariëlle Taks
3) Titel: Praktijken van bruggenbouwers
Korte omschrijving:
Wat doen bruggenbouwers eigenlijk als zij samenwerking, leren en verandering mogelijk maken? In dit project onderzochten we de dagelijkse handelingspraktijk van ervaren bruggenbouwers in samenwerkingen tussen organisaties. Door hun werk van dichtbij te observeren, kregen we inzicht in hoe zij richting geven én ruimte creëren voor anderen. Het onderzoek laat zien dat bruggenbouwers dit verschillend doen, passend bij persoonlijke kwaliteiten, zoals authenticiteit, betrokkenheid en veerkracht, en professionele expertise, zoals kennis van de context, netwerken en samenwerkingsprocessen.
Contactpersoon lectoraat: Nard van den Langenberg
4) Titel: Samen Slim Stage lopen
Korte omschrijving:
In de Zorginnovatiecentra (ZIC) van Archipel en het Máxima Medisch Centrum leren studenten van Summa College en Fontys samen met docenten en zorgprofessionals in de praktijk.
Dit NKO onderzoek richtte zich op het verbeteren van:
- Begeleiding van studenten
- Didactisch coachen
- Portfoliotoetsing
- Feedback geven en ontvangen
- Het verbinden van theorie en praktijk
Het onderzoek leidde tot vijf ontwikkelde en geteste interventies die bijdragen aan de kwaliteit van praktijkleren. Ook helpen deze interventies om de werkdruk van begeleiders te verlagen.
Alle opbrengsten zijn samengebracht in een openbaar toegankelijke toolbox die ook binnen andere opleidingen en sectoren gebruikt kan worden.
Contactpersoon lectoraat: Mariëlle Taks
5) Titel: Toolbox praktijkleren
Korte omschrijving:
Binnen verschillende onderzoeksprojecten zijn praktische tools, werkvormen en interventies ontwikkeld die studenten, docenten en professionals ondersteunen bij praktijkleren. Ze zijn ontwikkeld voor opleidingen in de zorg, maar ook in andere contexten bruikbaar.
Om deze beter vindbaar en bruikbaar te maken, zijn alle opbrengsten samengebracht in één overzichtelijke en openbaar toegankelijke toolbox (Toolbox - Stageplein Zorg)
Contactpersoon lectoraat: Mariëlle Taks
6) Titel: Werk maken van LLO
Korte omschrijving:
Dit project onderzoekt hoe Zorginnovatiecentra (ZIC) en Zorginnovatienetwerken (ZIN) niet alleen het leren van studenten, maar ook de ontwikkeling van zorgprofessionals kunnen versterken. Samen met lecturer practitioners uit zes zorgorganisaties zijn praktijkgerichte aanpakken ontwikkeld om een cultuur van Leven Lang Ontwikkelen (LLO) te stimuleren. Door middel van gezamenlijk actieonderzoek versterkten de lecturer practitioners hun rol als bruggenbouwer in het LLO.
Contactpersoon lectoraat: Nard van den Langenberg
7) Titel: SROI: impact meten bij leren in de stad
Korte omschrijving:
Hoe maak je de maatschappelijke waarde van samenwerking zichtbaar? Binnen dit City Deal project werkte het lectoraat mee aan een aanpak om de maatschappelijke impact van hybride leeromgevingen zichtbaar te maken met de Social Return on Investment (SROI)-methodiek. Samen met studenten, professionals, bewoners en andere betrokkenen zijn veranderingen en opbrengsten onderzocht en geduid. De aanpak combineert verhalen van betrokkenen, ervaren effecten en analyse van maatschappelijke impact. De opbrengst is een methode om impact binnen professionele werkplaatsen te meten en zichtbaar te maken.
Contactpersoon lectoraat: Petra Swennenhuis
8) Titel: Strategische motieven voor samenwerking
Korte omschrijving:
Elke organisatie heeft eigen motieven en belangen om samen te willen werken. Voor een effectieve samenwerking is het belangrijk dat deze transparant zijn. De SMS-tool ondersteunt partners in hybride leeromgevingen bij het bespreken van hun motieven, belangen en verwachtingen rondom samenwerking. De tool helpt samenwerkingsverbanden om:
- Een gezamenlijke ambitie te formuleren
- Commitment te versterken
- Randvoorwaarden voor samenwerking te creëren
- Verwachtingen bespreekbaar te maken
De SMS-tool is ontwikkeld op basis van een meervoudige casestudy binnen vijf hybride leeromgevingen in verschillende sectoren.
Contactpersoon lectoraat: Peter Bos
9) Titel: Hybride leeromgevingen als onderzoeksomgevingen
Korte omschrijving:
Hoe zorg je ervoor dat onderzoek echt onderdeel wordt van leren en werken in hybride leeromgevingen? In dit verkennende onderzoek bekeken we hoe praktijkgericht onderzoek beter kan worden verankerd in omgevingen waar onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk samenkomen rond maatschappelijke vraagstukken. Door verschillende hybride leeromgevingen met elkaar te vergelijken, kregen we zicht op factoren die deze verankering versterken of belemmeren. De resultaten laten zien dat een stevige onderzoeksfunctie vraagt om aandacht voor drie samenhangende aspecten: onderzoekend handelen in de praktijk, de betrokkenheid van onderzoekers en de verbinding met lectoraten, kenniscentra en andere organisatorische structuren.
Contactpersoon lectoraat: Mariëlle Stevens
10) Titel: Interorganisationeel leiderschap
Korte omschrijving:
In dit project staat het concept interorganisationeel leiderschap centraal. In netwerken en samenwerkingsverbanden werken verschillende organisaties samen aan complexe vraagstukken. Daarbij heeft niet één organisatie de leiding. Hoe kun je het gezamenlijk leiderschap vormgeven? Dit project biedt een praktisch kader voor leiderschap in netwerken en samenwerkingsverbanden. Daarbij is een methodiek ontwikkeld voor de praktijk om aan de hand van een systemische opstelling op het leiderschap te reflecteren.
Contactpersoon lectoraat: Peter Bos
11) Titel: Succesvol samen opleiden
Korte omschrijving:
Hoe kunnen hogescholen en praktijkpartners succesvol kunnen samenwerken in duale en leerwerktrajecten? Om deze vraag te beantwoorden heeft het Kenniscentrum Leven Lang Ontwikkelen in opdracht van het programma ‘Mkb-route in het hbo’ literatuuronderzoek gecombineerd met praktijkonderzoek binnen de zorg-, bouw- en technieksector. De opbrengst is een praktische handreiking met ontwerpprincipes en concrete aanbevelingen voor succesvol samen opleiden.
Contactpersoon lectoraat: Claudine Verbiest
12) Titel: Aanjagers van leren en ontwikkelen
Korte omschrijving:
Het leren en ontwikkelen binnen teams gaat niet vanzelf, maar heeft aanjagers nodig. Dit onderzoeksproject van het Kenniscentrum Leven Lang Ontwikkelen brengt in kaart wie deze aanjagers zijn, hoe zij het leren en ontwikkelen stimuleren en welke expertise en vaardigheden ze daarbij nodig hebben. Het project leidde onder meer tot een dialoogplaat als instrument om te reflecteren op de rol van aanjager en met andere aanjagers, bruggenbouwers of leidinggevenden in gesprek te gaan over hun rol.
Contactpersoon lectoraat: Jeroen Bovens
13) Titel: Leren in netwerken: tussen taal en werkelijkheid
Korte omschrijving:
Samenwerken en netwerken. Klinkt mooi, maar zijn behoorlijke containerbegrippen. We praten veel over netwerken en samenwerkingsverbanden, maar bedoelen we eigenlijk wel hetzelfde?
Uit een analyse van 78 wetenschappelijke bronnen ontwikkelden we met andere lectoraten in het Kenniscentrum Leven Lang Ontwikkelen een praktische taal om verschillende vormen netwerken beter te beschrijven en te vergelijken. Samen met onderzoekers en professionals vertaalden we meer dan honderd kenmerken naar een overzichtelijk instrument met 38 dimensies rond structuur, impact, relaties en leren. Het resultaat is een toegankelijke digitale tool waarmee je in korte tijd de belangrijkste kenmerken van een samenwerkingsverband in kaart brengt en het gesprek over ontwikkeling en samenwerking ondersteunt.
Contactpersoon lectoraat: Claudine Verbiest
14) Titel: Samenwerken in de regio
Korte omschrijving:
Brede welvaart vraagt om regionale samenwerking over organisatiegrenzen heen. Maar hoe organiseer je dat? In dit onderzoek bekeken we twee regionale netwerken waarin overheden, bedrijven, onderwijs en maatschappelijke organisaties samenwerken aan een gezonde en toekomstbestendige regio. We onderzochten samen met andere lectoraten van het Kenniscentrum Leven Lang Ontwikkelen welke factoren bijdragen aan succesvolle samenwerking en welke juist belemmerend werken. De resultaten laten zien dat vertrouwen, een gedeelde ambitie, sterke persoonlijke relaties en verbindend leiderschap cruciaal zijn. Tegelijkertijd vragen regionale netwerken om duidelijke structuren, voldoende middelen en voortdurende afstemming van belangen. Het onderzoek biedt inzicht in wat nodig is om regionale samenwerking duurzaam en impactvol vorm te geven.
Contactpersoon lectoraat: Petra Swennenhuis
15) Titel: Samen leren impact maken
Korte omschrijving:
Hoe pak je grote maatschappelijke uitdagingen aan die geen enkele organisatie alleen kan oplossen? Denk aan gezondheid, wonen of samenwerken over grenzen heen. In dit project onderzochten we met andere lectoraten in het Kenniscentrum Leven Lang Ontwikkelen drie regionale netwerken om te begrijpen wat hun lerend vermogen versterkt en hoe dat bijdraagt aan impact. De resultaten laten zien dat succesvolle netwerken werken vanuit een gezamenlijke ambitie, investeren in relaties en ruimte creëren voor reflectie, experimenteren en kennisdeling. Door kleine successen zichtbaar te maken én vast te houden aan een gezamenlijk toekomstdoel, kunnen netwerken hun bijdrage aan maatschappelijke verandering vergroten.
Contactpersoon lectoraat: Petra Swennenhuis
16) Titel: Adapt at Work
Korte omschrijving:
Hoe bereiden we studenten voor op een beroepspraktijk die steeds sneller verandert? In het NRO-project Adapt at Work onderzochten zes hogescholen en vijf universiteiten hoe opleidingen de ontwikkeling van adaptieve expertise kunnen stimuleren: het vermogen om in nieuwe en complexe situaties passende oplossingen te vinden. Het onderzoek laat zien dat studenten dit vooral leren door te werken aan authentieke praktijkvraagstukken, samen te werken met anderen en ruimte te krijgen voor experimenteren en reflectie. Ook blijken docenten en werkveldprofessionals een cruciale rol te spelen als coach, begeleider en rolmodel. De inzichten zijn vertaald in een concrete handreiking en gesprekskaarten voor het ontwerpen van leeromgevingen die professionals voorbereiden op de uitdagingen van morgen.
Contactpersoon lectoraat: Petra Swennenhuis
17) Titel: WerkplaatsINstrumentarium (WIN)-project
Korte omschrijving:
Binnen het vierjarige WIN-project werd onder meer het model Lerend en Onderzoekend Samenwerken ontwikkeld, evenals het Ontwikkelinstrument Lerend en Onderzoekend Samenwerken (O-LOS) voor het evalueren en versterken van professionele werkplaatsen. Het model beschrijft zes samenhangende elementen die bijdragen aan succesvolle samenwerking:
- Lerend en Onderzoekend Samenwerken (LOS)
- Grensoverstijgende en Ontwikkelingsgerichte Cultuur (GOC)
- Samen Richten en (Her)Inrichten (SRI)
- Vrijmaken van Mensen en Middelen (VMM)
- Leiderschap en Autonomie (LeA)
- Vormgeven en Onderhouden van Relaties (VOR)
Het model biedt praktische handvatten om samenwerking binnen professionele werkplaatsen te evalueren en verder te versterken.
Contactpersoon lectoraat: Miranda Snoeren
18) Titel: Autonomie in samenspraak
Korte omschrijving:
Hoe zorgen we ervoor dat mensen in de verpleeghuiszorg zoveel mogelijk regie houden over hun eigen leven? Met het project Autonomie in Samenspraak onderzochten we met drie zorginstellingen hoe professionals, studenten en andere betrokkenen beter kunnen samenwerken om de autonomie van cliënten te versterken. Binnen zorginnovatiecentra werden leermethodieken zoals shadowing, verhalenworkshops en spiegelgesprekken ingezet om ervaringen van cliënten centraal te stellen en van elkaar te leren. Op basis van deze ervaringen werden praktische tools en reflectievormen ontwikkeld die interprofessioneel leren stimuleren.
Contactpersoon lectoraat: Miranda Snoeren
19) Titel: Werkplaats zelfmanagement XL
Korte omschrijving:
Met het ZON MW project Werkplaats Zelfmanagement XL is een impuls gegeven aan de ondersteuning van het zelfmanagement en de eigen regie van zorgvragers in verschillende sectoren van de zorg. Dit project heeft inzicht gegeven in de factoren die ervoor zorgen dat zorgmedewerkers persoonsgerichter gaan werken en zorgvragers meer en beter ondersteunen bij zelfmanagement en eigen regie.
Contactpersoon lectoraat: Miranda Snoeren
20) Titel: Hybride leeromgevingen en corona crisis
Korte omschrijving:
De coronacrisis dwong Hybride Leeromgevingen in te spelen op de continu veranderende omstandigheden. In korte tijd werden oplossingen bedacht voor problemen waarmee nauwelijks ervaring was. In samenwerking met het programma Hybride Leeromgevingen deden we onderzoek naar ervaringen van studenten, docenten en werkveldprofessionals in deze periode. De tool: 'Bouwstenen voor het nieuwe normaal' is het resultaat. Deze tool is bedoeld voor eenieder die betrokken is bij en geïnteresseerd is in de vormgeving van Hybride Leeromgevingen.
Contactpersoon lectoraat: Jeroen Bovens