Beweeggedrag & preventie in de zorg

Van probleem naar impact

De zorg staat onder druk. Het aantal mensen met één of meerdere chronische aandoeningen neemt toe. Tegelijkertijd blijkt het voor veel mensen lastig om gezond beweeggedrag aan te leren en vol te houden, en blijvend regie te nemen over hun gezondheid. Dit heeft gevolgen voor kwaliteit van leven, participatie en zorggebruik, en leidt tot hoge, grotendeels vermijdbare maatschappelijke kosten.

Juist binnen de zorg liggen belangrijke kansen voor preventie. Mensen met een verhoogd gezondheidsrisico of een chronische aandoening zijn al in beeld bij zorgprofessionals, waardoor preventieve beweegzorg tijdig, veilig en gepersonaliseerd kan worden ingezet. Paramedische professionals beschikken over de expertise om beweegzorg af te stemmen op belastbaarheid, leefomgeving, gezondheidsvaardigheden en persoonlijke doelen, en om mensen te begeleiden bij duurzame gedragsverandering.

Het Lectoraat Beweeggedrag & Preventie in de Zorg ontwikkelt kennis, interventies en innovaties die preventieve beweegzorg versterken. Samen met zorgprofessionals, patiënten, onderwijs en partners uit het werkveld werken we aan beweegzorg die persoonlijk, haalbaar en effectief is. Daarbij verbinden we praktijkgericht onderzoek, onderwijs en innovatie om bij te dragen aan toekomstbestendige zorg en een gezondere samenleving.

Onze missie 

Wij zetten ons in om preventie in de beweegzorg te versterken en mensen te helpen blijvend regie te nemen over hun beweeggedrag en gezondheid.

Preventie gaat daarbij verder dan een beweegadvies. Binnen het lectoraat onderzoeken we hoe beweeggedrag ontstaat en verandert, behouden blijft en hoe zorgprofessionals mensen beter kunnen ondersteunen bij duurzaam bewegen. We ontwikkelen en evalueren praktische en gepersonaliseerde interventies, vaak ondersteund met slimme monitoring- en e-coaching technologie, die aansluiten bij iemands mogelijkheden, motivatie, gezondheidsvaardigheden en leefomgeving.

Ons doel is om preventieve beweegzorg effectiever en toegankelijker te maken in de dagelijkse praktijk. Daarmee willen we bijdragen aan betere kwaliteit van leven, meer zelfmanagement en minder vermijdbare zorg.

Missie van het lectoraat : ‘Wij zetten ons in om preventie in de beweegzorg te versterken en mensen te helpen blijvend regie te nemen over hun beweeggedrag en gezondheid.’ 

Onderzoeksthema’s

Ons onderzoek is opgebouwd rond vier samenhangende thema’s:

1. Begrijpen van beweeggedrag, gedragsverandering en de werking van preventieve beweegzorg
   Binnen dit onderzoeksthema staat het beter begrijpen van beweeggedrag en duurzame gedragsverandering centraal. Daarbij kijken we naar bewegen, zitten en slapen in samenhang. We onderzoeken waarom het voor mensen met een chronische aandoening of verhoogd gezondheidsrisico vaak moeilijk is om gezond beweeggedrag aan te leren én vol te houden. Daarbij kijken we naar persoonlijke factoren, leefomgeving, motivatie en dagelijkse routines.

   Daarnaast onderzoeken we hoe preventieve beweegzorg beter kan worden afgestemd op de juiste persoon, het juiste moment en de juiste context. Ook richten we ons op het voorkomen van terugval in ongezond gedrag en op strategieën die mensen ondersteunen bij duurzaam zelfmanagement en blijvende gedragsverandering.

2. Innovatie, effectiviteit en implementatie van preventieve beweegzorg
   We richten ons op het ontwikkelen, toepassen en opschalen van effectieve preventieve beweegzorg. We onderzoeken welke vormen van preventieve beweegzorg daadwerkelijk bijdragen aan het voorkomen of beperken van chronische aandoeningen en hoe deze praktisch uitvoerbaar kunnen worden gemaakt binnen de dagelijkse zorgpraktijk.

   Daarbij kijken we naar factoren die het gebruik van preventieve beweegzorg bevorderen of juist belemmeren, zowel bij patiënten, professionals als organisaties. Ook onderzoeken we hoe effectieve gedragsveranderingsstrategieën kunnen worden vertaald naar haalbare, betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Samenwerking tussen zorg, welzijn en het publieke domein speelt hierbij een belangrijke rol.

3. Slimme monitoring- en e-coaching technologie
   Binnen dit onderzoeksthema staat de ontwikkeling en toepassing van slimme monitoring- en e-coachingtechnologie centraal. Digitale en datagedreven technologie biedt kansen om mensen beter te ondersteunen bij het ontwikkelen én volhouden van gezond beweeggedrag en duurzame gedragsverandering.

   Samen met patiënten en zorgprofessionals ontwerpen en evalueren we technologische oplossingen die motiveren, ondersteunen en aansluiten bij de dagelijkse praktijk. Daarbij onderzoeken we hoe monitoring, feedback, slimme algoritmen en AI-gedreven toepassingen kunnen bijdragen aan meer gepersonaliseerde preventieve beweegzorg. Denk hierbij aan het tijdig signaleren van terugval, het aanpassen van coaching aan gedrag en context, en het bieden van persoonlijke ondersteuning op maat om duurzame gedragsverandering te versterken.

   Ook kijken we naar factoren die het gebruik, de integratie en de opschaling van deze technologieën in de zorgpraktijk bevorderen of belemmeren.

4. Monitoring van bewegingskwaliteit en belasting in de dagelijkse (klinische) praktijk
   Binnen dit onderzoeksthema staat het beter begrijpen van hoe mensen bewegen in hun dagelijks leven centraal. Daarbij kijken we naar de kwaliteit van bewegen en de musculoskeletale belasting tijdens dagelijkse activiteiten. Omdat traditionele klinische metingen vaak slechts een momentopname geven, ontwikkelen en evalueren we draagbare sensortechnologieën, meetinstrumenten en geavanceerde algoritmen om beweging, bewegingskwaliteit en belasting in de dagelijkse praktijk te monitoren.

   Deze objectieve informatie helpt zorgprofessionals om het functioneren van patiënten buiten de klinische omgeving beter te beoordelen en preventieve beweegzorg gerichter af te stemmen. Door veranderingen in functioneren, herstel en belastbaarheid regelmatig te volgen, kunnen interventies worden gepersonaliseerd en waar nodig aangepast. Zo draagt dit onderzoek bij aan preventieve beweegzorg die beter aansluit bij het dagelijks functioneren en de individuele belastbaarheid van mensen.

Onderzoeksprojecten

Samenwerking

Het lectoraat werkt met vele regionale, nationale en internationale kennisinstellingen, zorginstellingen en bedrijven samen aan kennisontwikkeling, zorginnovaties en de implementatie en disseminatie hiervan.

Het lectoraat werkt structureel samen met de onderzoeksgroep Preventive Physiotherapy & Movement Behaviour van het UMC Utrecht – Universiteit Utrecht. Dit geldt ook voor de U-Move onderzoeksgroep, het Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht, het Máxima Orthopedic Center, en de Human Movement Biomechanics Research Group van de KU Leuven.

Binnen de Academische Werkplaats Fysiotherapie samenwerking werken we structureel samen aan zorginnovatie, onderwijs en onderzoek met de Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra (LRJG), het lectoraat Innovatie van Beweegzorg van de Hogeschool Utrecht en de afdeling Fysiotherapiewetenschap van het UMC Utrecht - Universiteit Utrecht.

Omdat een gezonde regio niet vanzelf ontstaat bundelen onze krachten met VieCuri, Universiteit Maastricht, GGD Limburg-Noord, HAS Green Academy en Gilde opleidingen binnen de Academische Werkplaats Gezondheid en Vitaliteit.

We zijn onderdeel van het Lectorenplatform Leefstijl in Zorg en Welzijn waarbinnen lectoren en professionals uit verschillende domeinen samen de krachten bundelen om gedragsverandering en gezondheidsbevordering stevig te verankeren in het zorg- en welzijnsveld.

Kennisteam

Lector

Publicaties

Contact