Professionalisering voor de Lerarenopleider op de Opleidingsschool (IO/SO)

Deze cursus is bedoeld voor startende instituutsopleiders (IO) en schoolopleiders (SO) die werkzaam zijn binnen een vo-, mbo- of samenwerkingsschool van Fontys Educatie (Samen Opleiden).

Je hebt praktijkervaring als instituutsopleider of schoolopleider en bent bereid te reflecteren op je eigen handelen.

Je bent werkzaam als instituutsopleider (IO) of schoolopleider (SO) en kunt casuïstiek uit de praktijk inbrengen.

Heb je een specifieke leervraag voor jouw school of organisatie? We bieden speciale trajecten op maat, afgestemd op de individuele scholingsbehoeften van medewerkers én op locatie. Je vindt onze (maatwerk) cursussen en trajecten op de cursusoverzichtspagina van Fontys Educatie. Neem contact op om de mogelijkheden te bespreken.

Tijdens de cursus ontwikkel je jouw competenties als lerarenopleider. Je leert met praktische handvatten hoe je leraren in opleiding en collega's in de school begeleidt in hun ontwikkelingsproces en gericht kunt ondersteunen. Je werkt tijdens de opleiding én op je leerwerkplek aan je persoonlijke ontwikkelpunten. Daarbij spelen reflectie, intervisie en beoordeling een belangrijke rol.

Het traject is duaal opgezet: je leert vanuit theorie én praktijk. Je leert in dit traject vooral ook van en met elkaar. De inhoud van de bijeenkomsten wordt mede bepaald door de leervragen van deelnemers en de casuïstiek die zij inbrengen.

In vijf bijeenkomsten van een dagdeel, leer je hoe je leraren in opleiding, studenten van de opleidingsschool, stagiaires, herintreders, zij-instromers en medewerkers begeleidt binnen Samen Opleiden.

Je werkt aan lesobservaties, feedback, gesprekstechnieken, reflectie en het begeleiden van verschillende leertrajecten. Ook verdiep je je in rollen, leeruitkomsten, bewijslast, portfolio’s en het voeren van eindgesprekken. Met casuïstiek oefen je hoe je omgaat met lastige situaties en hoe je studenten helpt hun eigen leerroute te volgen.

Deze cursus heeft de volgende vijf bijeenkomsten:

1. Samen Opleiden, de kwaliteit van de leerwerkplek en mijn rol als opleider

15 oktober 2026 | 09.00–12.00 uur

• Verwachtingen & Samen Opleiden op zijn Kop - naar lectoraat Miranda Timmermans
• Kwaliteitskader: de vier waarborgen van Samen Opleiden
• Creëren van een rijke leeromgeving - bouwstenen onderzoeksnetwerk Bob Koster
• Het rollenportfolio: de rol van SO, IO, de tandem IO-SO Samenwerking tussen instituutsopleider, schoolopleider en werkplekbegeleider
• De begeleidingsdriehoek
• Basismaterialen: handleiding Begeleiden en beoordelen op de leerwerkplek, stageperioden, Canvas Werkplekleren, Portfolio

2. Begeleiden op de leerwerkplek

26 november 2026 | 09.00–12.00 uur

• De rol van werkplekleren binnen het curriculum
• Verkenning leeruitkomsten & leeruitkomsten als kompas voor ontwikkeling (koppeling promotieonderzoek Chris Kroeze)
• Voorbeeldgedrag als opleider op de leerwerkplek
• Navigeren door je leerproces: de rol van SO/IO daarin
• Dialogisch valideren en boundary crossing
• Instrumenten: begeleidingsgesprekken, lesobservaties, reflecties, feedback
• De gouden driehoek: verbinding tussen theorie, persoon en praktijk
• Verlegenheidssituaties in de begeleiding

3. Begeleiden binnen de diversiteit aan aankomende leraren

7 januari 2027 | 09.00–12.00 uur

• De student in zijn eigen leerroute – wat vraagt dat van de begeleiding?
• Zelfregulerend en onderzoekend vermogen van de aanstaande leraar stimuleren
• De rol van reflectie
• Instrumenten: tussenevaluatie / voortgangsgesprek, bewijslast, feedbackgeletterdheid, intervisie, lesobservaties
• Recht doen aan verschillen tussen studenten & de excellerende student
• Casuïstiek: vertragen, versnellen, staken
• De werkplekbegeleider voorbereiden op deze complexiteit

4. De werkplekbegeleider coacht

1 april 2027 | 09.00–12.00 uur

• De rol van de werkplekbegeleider en verdere professionalisering
• SWOT-analyse van je eigen opleidingsschool: waarop te professionaliseren
• Nodig: leercultuur en leiderschap in de school
• Eerste verkenning van praktijkgericht coachen: uitdagen tot verdieping en groei
• Het schurende gesprek
• Intervisie, samenwerking met andere opleiders, instrumenten voor de WPB-training

5. Prestatiefeedback en beoordelen

27 mei 2027 | 09.00–12.00 uur

• Het beoordelen van de professionele ontwikkeling van studenten: aantonen van de leeruitkomst
• Het bepalen van 'de lat' – kwaliteitsnormen (naar promotieonderzoek Chris Kroeze)
• Het geven van positief waarderende prestatiefeedback
• Portfolio's vergelijken – de kracht van kalibreren
• Casuïstiek rondom complexe situaties, zoals verlenging of het beëindigen van een traject
• Afsluiting met een gezamenlijke reflectie op de opbrengsten en je volgende stap

Na succesvolle afronding ontvang je een verklaring van Fontys Educatie als bewijs van deelname. Voorwaarde is aanwezigheid en actieve deelname tijdens de bijeenkomsten.