Lectoraat van Enabling technologies
Photonics & quantum technology
Fotonica en kwantumtechnologie behoren tot de snelst groeiende sleuteltechnologieën van dit moment. Het lectoraat Photonics & Quantum Technology (PQT) van Fontys Technology vertaalt deze technologieën naar concrete toepassingen voor bedrijven in de Brainportregio en daarbuiten.
Over het lectoraat
Het lectoraat Photonics & Quantum Technology (PQT) richt zich op toegepast onderzoek binnen twee snelgroeiende sleuteltechnologieën: fotonica en kwantumtechnologie. Deze technologieën vormen de kern van innovaties in onder meer ICTduurzaamheid, gezondheid, halfgeleiderindustrie en hightech sensoriek.
Het lectoraat is onderdeel van Fontys Technology en werkt nauw samen met partners uit het regionale ecosysteem in Brainport, waaronder TU/e, Smart Photonics, PITC, Qubic, Quix Quantum en diverse mkbbedrijven.
PQT bouwt aan een onderzoeksomgeving waarin studenten, docentonderzoekers en bedrijven samen optrekken in het ontwikkelen van nieuwe fotonische en kwantumtoepassingen. De focus ligt op praktijkgericht onderzoek met maatschappelijke impact.
Onderzoek dat begint bij een echte vraag uit het werkveld
Van fotonische chips tot kwantumsensoren: ontdek hoe studenten en onderzoekers samen werken aan de technologieën van morgen.Missie en visie
Missie: Het lectoraat Photonics & Quantum Technology wil het (regionale) werkveld vooruithelpen met praktijkgericht onderzoek naar quantumfotonische toepassingen. Studenten dragen daarin, al lerende, actief bij aan innovatie binnen deze sleuteltechnologieën.
Visie:
- Het lectoraat beschikt over sterke expertise in fotonica en quantumtechnologie.
- Via toepassingsgericht onderzoek verdiepen wij deze kennis samen met bedrijven.
- We dragen bij aan maatschappelijke opgaven, zoals Green ICT, duurzame maakindustrie en gezondheidszorg.
- We verbinden werkveld, onderwijs en wetenschap.
- Studenten worden via inspirerende onderzoeksprojecten opgeleid tot bekwame ingenieurs.
- We treden actief naar buiten via publicaties, presentaties en promotietrajecten.
Onderzoeksthema's Photonics & Quantum Technology
1. Green ICT
Green ICT richt zich op het terugdringen van de exponentieel stijgende energiebehoefte van digitale systemen zoals datacenters, AI-toepassingen en communicatienetwerken. Binnen deze onderzoekslijn onderzoekt het lectoraat hoe fotonica, kwantumtechnologie en neuromorphic computing kunnen bijdragen aan energie-efficiëntere ICT-systemen.
Het lectoraat vormt een brug tussen fundamentele universiteitsresearch en praktijkgerichte toepassingen in het werkveld. Hierbij worden studenten actief ingezet in concrete R&D omgevingen.
- Photonic Integrated Circuits (PIC’s) voor energiezuinige signaalverwerking
- Quantum computing voor complexe parallelle berekeningen
- Quantum Safe Cryptography voor veilig en robuust dataverkeer
- Neuromorphic computing (hersengeïnspireerde computerarchitectuur)
- Testen, karakteriseren en toepassen van fotonische chips
- Technologieintegratie tussen fotonica, quantum en software/AI
- NLECO (NWA ORC)
- NWO KIC – Neuromorphic Scientific Computing
- PICtest (PhotonDelta)
- Quantum Safe Cryptography - minorontwikkeling
- Smart Photonics
- Photonic Integrated Technology Centre (PITC)
- Bright Photonics
- TU/e (o.a. Nanostructures & Coherence & Quantum Technology)
- Radboud Universiteit
- SURF
- Alliander
- Quix Quantum
- Qubic
- NWO / PhotonDelta / NWA ORC programma’s
2. Sensing
Binnen de onderzoekslijn Sensing ontwikkelt PQT nieuwe, gevoelige optische en kwantumsensoren voor sectoren zoals gezondheidszorg, luchtvaart, defensie en hightech maakindustrie.
Deze sensoren maken gebruik van geïntegreerde fotonica, optische fibers en quantumeffecten zoals NVcentra en Rydbergatomen. PQT draagt bij aan het verhogen van de Technology Readiness Level (TRL), zodat veelbelovende quantumen fotonicasensoren hun weg vinden naar praktische toepassingen.
- Fiber Bragg Grating (FBG) sensoren voor druk en temperatuur
- Optische fibers voor medische monitoring (MRIveilige sensoren)
- PICgebaseerde biosensing
- Quantum sensing met NVcentra (magnetometrie)
- Rydbergatomen en electromagnetically induced transparency (EIT) voor RFdetectie
- Realisatie van meetopstellingen voor fotonica & quantum sensing
- Integratie van quantum en fotonicatechnieken in sensorprototypes
- MRIProof Sensors Suitable for Catheterization (MPSC)
- Quantum Delta – NVcentrum magnetometrie
- Promotietraject: RFsensing met Rydbergatomen (TU/e – Fontys)
- PICgebaseerde biosensing
- Vital Wear / medische sensortoepassingen
- TU/e (Coherence & Quantum Technology, Physics of Nanostructures)
- Haagse Hogeschool & Saxion (MPSCproject)
- Dutch Optics Centre
- UMC Utrecht (FBGtoepassingen)
- Smart Photonics
- Qubic
- Quix Quantum
- NXP (interesse in compacte quantumsensoropstellingen)
- Universiteit Twente & RUG (NWAprojecten)
Onderwijs & Talentontwikkeling
Onderzoek en onderwijs zijn bij PQT onlosmakelijk met elkaar verbonden. Studenten werken mee aan lopende onderzoeksprojecten, doen ervaring op in state-of-the-art labs en dragen actief bij aan innovaties in fotonica en kwantumtechnologie.
Bijdragen aan onderwijs
Binnen Fontys Technology levert PQT een directe bijdrage aan het onderwijs:
- Onderzoeksprojecten vanaf jaar 2 van de opleiding Technische Natuurkunde
- Praktijkopstellingen voor fotonica en kwantum in het Photonics & Quantum Educational & Development lab
- Stage- en afstudeeropdrachten binnen de onderzoekslijnen Green ICT en Sensing
PQT is daarnaast betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van de Master Applied Quantum Technology (samen met HvA, Haagse Hogeschool en Saxion) en de Minor Quantum Safe Cryptography.
Quantum Talent & Learning Center (QTLC)
Samen met TU/e heeft PQT het Quantum Talent & Learning Center opgezet, met activiteiten op wo-, hbo- en mbo-niveau. Binnen het QTLC zijn twee actieve studententeams actief:
- EduQuation maakt kwantumtechnologie begrijpelijk via games en educatieve toepassingen
- Qubion ontwikkelt educatieve kwantumhardware-opstellingen voor gebruik in het onderwijs
Samenwerken
PQT werkt intensief samen met partners in onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. Samen vertalen we kennis over fotonica en kwantumtechnologie naar concrete toepassingen en nieuwe generaties ingenieurs.
Universiteiten (wo)
Technische Universiteit Eindhoven (TU/e)
– Coherence & Quantum Technology
– Physics of Nanostructures
– Overkoepelende samenwerking via professoren Bouyer, Koopmans, Kokkelmans
Universiteit Twente
Rijksuniversiteit Groningen
Radboud Universiteit
Hogescholen (hbo)
Fontys ICT
Haagse Hogeschool
Saxion Hogescholen
Hogeschool van Amsterdam
MBO / overige educatieve partners
Summa College
Internationale onderwijs-/onderzoeksbezoeken (genoemd in lijst EduQuationevents)
OsloMet University (Noorwegen)
- Dutch Optics Centre
- Holst Centre / IMEC
- Casimir Institute
- TNO
- Nationaal Groeifonds – Quantum Delta NL
- Nationaal Groeifonds – PhotonDelta
NWO KIC (programma) NWA ORC (Nationaal Wetenschapsagenda – Onderzoek op Routes
Consortia)
- EU Quantum Flagship (genoemd in context promotietraject)
- Quantum Academy (aanvraag)
- Applied Quantum Technology masterconsortium (HvA, HHs, Saxion, Fontys)
Fotona & Quantum
- Smart Photonics
- Bright Photonics
- Photonic Integrated Technology Centre (PITC)
- EFFECT Photonics
- Inphocal
- PHIX Photonics Assembly (indirect via verwijzing in bijlage)
- New Origin (genoemd in gezamenlijke verklaring photonics captains)
- Quix Quantum
- Qubic
- Synapse Atomic Accelerators (TU/estartup)
- Prodrive (in studentprojecten)
Hightech, semicon & sensoren
- NXP
- 2M Engineering
- VTEC Lasers & Sensors
- Thermo Fisher
- Signify / TruLiFi
Medisch & life sciences
- UMC Utrecht (i.s.m. FBGsensorproject Vital Wear)
Overige bedrijven / betrokken sectorpartijen
- M2 Engineering
- Delta Diagnostics
- Dutch Optics Centre (ook bij bedrijven betrokken)
- Alliander (via NLECO)
- Vital Wear
Projecten
Green ICT
| Projectnaam | Type | Partners | Looptijd |
| NLECO – Energy Efficient Computing | NWA ORC | Universiteit Twente, RUG, Alliander, Fontys | 2022–2028 |
| Disruptively Green Neuromorphic Scientific Computing | NWO KIC | Radboud Universiteit, SURF | 2023–2029 |
| PICtest – Photonic Integrated Circuits Test | PhotonDelta | PITC, Smart Photonics, Bright Photonics | 2022–2025 |
| Integrated Photonics | NGF | Smart Photonics, PITC, Bright Photonics | 2025–2032 |
Publicaties
Het lectoraat publiceert in wetenschappelijke tijdschriften, presenteert op conferenties en draagt bij aan het landelijke discours rond fotonica en quantumtechnologie.
Voorbeelden van publicaties:
Nature Scientific Reports (2024) – artificiële pancreas
Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde – quantumeducatie
Diverse bijdragen op PICSummit, Holst Symposium, Creative Quantum Education & Games
Lector Dr. J.P.C. (Jan) Bernards
Dr. J.P.C. (Jan) Bernards
Lector Thin Films & Functional MaterialsJan Bernards studeerde Fysische Chemie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en promoveerde in 1990 aan de Universiteit Twente op dunne magnetische lagen voor dataopslag. Hij bouwde een uitgebreide carrière op bij Philips en OTB voordat hij in 2005 fulltime overstapte naar Fontys Technology als lector. Vanuit die rol verbindt hij technische expertise met onderzoek, onderwijs en de praktijk van het werkveld.
Lees meer over Dr. J.P.C. (Jan) Bernards