StimulanZ

Over het project

De zorg- en welzijnssector in Vlaanderen en Nederland staat al jaren onder druk. Door de toenemende zorgvraag en vergrijzing zal het arbeidstekort in de toekomst exponentieel toenemen. De competentievereisten van de arbeidsmarkt veranderen snel, en zijn niet altijd direct geborgd in het huidige onderwijs.

Om tegemoet te komen aan deze uitdagingen richt het StimulanZ-project zich op de ontwikkeling van hybride leeromgevingen voor (toekomstige) zorgverleners, met aandacht voor aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, interprofessionele samenwerking en technologische wendbaarheid. Door middel van scenario’s voor simulatieleren verbeteren we interprofessionele communicatie, samenwerking en klinisch redeneren, zodat zorgprofessionals beter voorbereid zijn en duurzaam aan de slag kunnen blijven in de zorg

Doel

Het doel van het project is het ondersteunen van (toekomstige) zorgverleners via de ontwikkeling van krachtige simulatieomgevingen en trainingen met sterke aandacht voor de aansluiting onderwijsarbeidsmarkt, interprofessioneel samenwerken in een (hoog)technologische context.

Resultaten

Design thinking
Het lectoraat Mens en Technologie heeft projectpartners begeleid bij het toepassen van design thinking voor de ontwikkeling van innovatieve simulatiescenario’s. Onder leiding van design thinking-expert Sandra Bedaf zijn diverse trainingen verzorgd voor alle projectpartners. Daarnaast zijn werksessies georganiseerd voor partners met specifieke vraagstukken rondom het ontwerpen van simulatieonderwijs.

Door de inzet van design thinking zijn gebruikersbehoeften, praktijkuitdagingen en onderwijsdoelen op een gestructureerde wijze samengebracht. Dit heeft geleid tot nieuwe simulatiescenario’s.

Verwachtingen over simulatieonderwijs
Een belangrijk onderdeel van het project was het onderzoeken van de randvoorwaarden, succesfactoren en belemmeringen voor effectief interprofessioneel simulatieonderwijs.

In een eerste onderzoeksfase vulden 351 deelnemers – bestaande uit 211 studenten, 95 docenten en 45 zorgprofessionals van projectpartners in Nederland en Vlaanderen – zogenoemde Hopes, Fears and Expectations-kaarten in. De thematische analyse van deze kaarten liet zien dat alle betrokken groepen vergelijkbare verwachtingen en zorgen hebben ten aanzien van simulatieonderwijs.

Deelnemers verwachten dat simulatieonderwijs bij kan dragen aan:

• meer zelfvertrouwen in complexe zorgsituaties;
• een realistische voorbereiding op de beroepspraktijk.

Tegelijkertijd werden ook zorgen geuit, zoals:

• verhoogde stress bij studenten tijdens de simulatieles;
• een mogelijk vertekend beeld van de beroepspraktijk.

Deze resultaten vormden de basis voor focusgroepen waarin verder werd onderzocht welke factoren bijdragen aan krachtige simulatieomgevingen.

Factoren voor krachtig simulatieonderwijs

Uit de focusgroepen en de daaropvolgende validatie bleek dat krachtige simulatieomgevingen ontstaan door een samenhang van pedagogische, inhoudelijke en organisatorische factoren. Bevorderende factoren zijn:

- Veilige en vertrouwde leeromgeving​
- ​Goede voorbereiding​
- Gestructureerde debriefing​
- Herhaald oefenen​
- Realisme​
- Graduele complexiteit
- Communicatie- en samenwerkingsvaardigheden​
- Kwaliteit van de simulatiepatiënt
- Organisatorische en strategische voorwaarden​
- Curriculum integratie

Download hier de Handreiking Krachtig Simulatieonderwijs

Download hier het uitgebreide onderzoeksrapport

Innovatie in het Explorelab
Onder leiding van het lectoraat Technologie voor Persoonsgerichte Zorg is het Explorelab uitgebreid met state-of-the-art apparatuur, waaronder VR‑brillen. Met behulp van volumetrische patiëntsoftware ontwikkelde Pieter van Gorkom een toepassing rondom reanimatie, waarbij de projectie wordt weergegeven over de reeds aanwezige high‑fidelity manikin.

Gedurende het project is het reanimatiescenario iteratief doorontwikkeld. Dit heeft geresulteerd in een projectie met interactieve elementen, zoals communicatie en het uitvoeren van handelingen. In het implementatieproces zijn nieuwe VR‑brillen aangeschaft die gekoppeld konden worden aan de bestaande schermen.

Impact op onderwijs en praktijk

De toepassing maakte onderdeel uit van de lessen binnen de minorHigh Care (circa 80 studenten). Het streven is om deze toepassing structureel op te nemen in het curriculum.

Ga hier naar de dataset https://doi.org/10.34894/DSPQOA

Publicaties

De onderzoekers hebben de resultaten van de postkaarten over de Hopes, Fears & Expectations en de plannen voor vervolgonderzoek gepresenteerd tijdens het DSSH-congres op 7 maart 2025 in Amsterdam en het NSH-congres op 15 mei 2025 in Genk. Het gehele onderzoek en de resultaten zijn gepresenteerd tijdens SESAM-congres op 19 juni 2026 in Lyon.

Looptijd

1-9-2023 t/m 31-8-2026 

Voor meer informatie over het project en de partners volg je deze link naar project StimulanZ of  StimulanZ – S(t)imuleren in de zorg:… | Interreg Vlaanderen-Nederland

Partners

Contact