I BELONG
Veel jongeren voelen zich eenzaam. Er bestaan veel eenzaamheidsinterventies, maar deze richten zich nog zelden op de inrichting van de gebouwde omgeving, terwijl onderzoek heeft aangetoond dat de fysieke leefomgeving een effect heeft op eenzaamheid. De vraag is daarom hoe we leefomgevingen kunnen creëren waar mensen zich fijn voelen en die bijdragen aan verminderde gevoelens van eenzaamheid.
Onderdeel van:
Welkom op de projectpagina van I BELONG, een nieuw onderzoeksproject waarin we de relatie tussen eenzaamheid onder jongeren en de fysieke leefomgeving verkennen. Het project richt zich op het ontwikkelen van ruimtelijke interventies die bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid, specifiek gericht op jongvolwassenen.
Wat houdt het project in?
Eenzaamheid is een groot probleem, vooral onder jongeren. In Nederland voelen 4 op de 10 volwassenen zich eenzaam. Emotionele eenzaamheid is het hoogst onder jongvolwassenen tussen 15 en 25 jaar: 14% van hen voelt zich sterk emotioneel eenzaam (1 op de 10 mensen sterk eenzaam in 2023 | CBS).
Deze emotionele eenzaamheid, het gebrek aan een hechte band, is een zorgwekkende trend die aandacht vraagt. Onderzoek heeft aangetoond dat eenzaamheid niet alleen schadelijk is voor de mentale gezondheid, maar ook voor de sociale en fysieke gezondheid van mensen. Het is zelfs net zo schadelijk als het roken van 15 sigaretten per dag.
Hoewel er al diverse interventies zijn ontwikkeld om eenzaamheid te bestrijden, richten deze zich zelden op de rol van de gebouwde omgeving. Dit project onderzoekt juist hoe de fysieke leefomgeving kan bijdragen aan het welzijn van mensen en hoe ruimtelijke interventies kunnen helpen bij het omgaan met gevoelens van eenzaamheid.
Samen met praktijkpartners en kennispartners uit zes Europese landen met een combinatie van expertise op het thema eenzaamheid en de fysieke leefomgeving doen we hier onderzoek naar.
Projectdoelstelling
Het I BELONG-project heeft drie centrale doelstellingen:
- Inzicht vergroten: We onderzoeken hoe de gebouwde omgeving en eenzaamheid samenhangen en via welke mechanismen deze relatie verloopt.
- Ontwikkelen van interventies: Op basis van het onderzoek ontwikkelen en testen we ruimtelijke interventies die kunnen bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid onder jongeren.
- Europees consortium opbouwen: We werken samen met partners uit zes Europese landen om kennis te delen en een sterk netwerk op te bouwen rondom het thema eenzaamheid en de leefomgeving.
Periode
Het onderzoeksproject loopt van 1 februari 2025 tot en met 31 februari 2027.
Partners
Daarnaast werken we nauw samen met praktijkpartners en kennisinstellingen uit verschillende Europese landen, die hun expertise rondom eenzaamheid en de gebouwde omgeving inbrengen.
Dit project wordt medegefinancierd door Regieorgaan SIA, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Nieuws
Hier vind je het laatste nieuws m.b.t. het I BELONG project
10 september 2026 - Publicatie 'Pathways linking the built environment and loneliness'
Er is steeds meer erkenning voor de invloed van de gebouwde omgeving op de beleving van eenzaamheid. De mechanismen die deze twee met elkaar verbinden, zijn echter nog onvoldoende in kaart gebracht.
We hebben een scoping review uitgevoerd om de bestaande kennis over de verbanden tussen kenmerken van de gebouwde omgeving en eenzaamheid samen te vatten.
Daarbij zijn er drie primaire mechanismen geïdentificeerd:
Behaviour-based pathways, die de mogelijkheden voor sociale en fysieke activiteiten bepalen;
Experience-based pathways, die van invloed zijn op de emotionele en cognitieve reacties op de omgeving;
Exposure-based pathways, die de mate van blootstelling bepalen aan objectieve omgevingsfactoren (niet zijnde de gebouwde omgeving zelf) die een risico of bescherming bieden en door de gebouwde omgeving worden gevormd.
Inzicht in deze mechanismen is essentieel voor het vormgeven van strategieën voor stedenbouw en ruimtelijke planning die gericht zijn op het aanpakken van eenzaamheid.
van den Berg, P., Lasgaard, M., Dane, G., Goldman, N., McHugh Power, J., Kraav, S.-L., Heylen, L., Mouratidis, K., Christiansen, J., de Kort, E., Gryp, D., Kemperman, A., Qualter, P., & Schoenmakers, E. (2026). Pathways linking the built environment and loneliness: A conceptual model based on a scoping review. Wellbeing, Space and Society, 100471. https://doi.org/10.1016/j.wss.2026.100471
Link naar publicatie: Pathways linking the built environment and loneliness: A conceptual model based on a scoping review - ScienceDirect
2 juni 2026 - Expositie Ruimte voor Eenzaamheid
De invulling van een omgeving kan een positieve invloed hebben op het gevoel van eenzaamheid. Onderzoekers Pauline van den Berg, Eric Schoenmakers en Evy de Kort doen daar onderzoek naar en laten met door AI gegenereerde afbeeldingen zien hoe de ideale omgeving er voor eenzame personen uit kan zien. Het resultaat is vanaf nu te zien in een expositie op campus Rachelsmolen.
March 25-26 2026 - I BELONG consortium meeting in Eindhoven
On March 25 and 26 the I BELONG consortium met in Eindhoven. Fontys University of Applied Sciences hosted the meeting and welcomed the partners from:
- Thomas More University of Applied Sciences, Geel, Belgium
- University of Copenhagen
- Manchester University
- Maynooth University
- University of Eastern Finland
- University of Southern Denmark
It was great to have the whole group together and to work together on the project!
In the project we are focusing on the questions:
- How are the built environment and loneliness related, and through which mechanisms?
- Which spatial interventions should be implemented to prevent or alleviate loneliness?
We worked with Group Model Building to jointly develop causal loop diagrams to build the conceptual model of the mechanisms and pathways linking environment attributes and feelings of loneliness.
On Wednesday afternoon we organised a scientific mini-conference, with presentations on
- 3 projects on loneliness and the built environment: I BELONG, A Lonely Planet, RECETAS - Recetas
- methods to study built environment and loneliness
- a joint keynote speech by Pamela Qualter and Mathias Lasgaard
On Thursday afternoon we organised 2 workshops:
- Towards a Framework for Community-Based Loneliness Interventions hosted by Nina Goldman
- A Dutch workshop with designers and urban professionals on designing spatial interventions to address loneliness
We look back on an interesting event with inspiring discussions on first results and ideas for future work on Built Environment and Loneliness!
11-13 juni 2025 Themaweek '(Tackling) Loneliness', georganiseerd door de Volkswagen
Foundation in Hannover
Eerste resultaten van de systematische literatuurstudie: ·
Het aantal artikelen over de gebouwde omgeving en eenzaamheid is de afgelopen jaren (vanaf 2023) sterk toegenomen; · Er lijken drie paden te zijn die de gebouwde omgeving en eenzaamheid verbinden: via gedrag, ervaring en blootstelling;
Eerste resultaten van de fotovoice-interviews:
Jonge volwassenen die zich over het algemeen eenzaam voelen, geven de voorkeur aan plekken die vertrouwd en veilig aanvoelen; ·Jonge volwassenen die zich over het algemeen eenzaam voelen, houden niet van drukke, zeer sociale plekken.
Contact
Bent u geïnteresseerd om mee te werken of meer te weten te komen over dit project? Neem dan contact met ons op. We staan open voor samenwerking met interne medewerkers, relevante onderzoekspartners en werkveldpartners in de Brainportregio en daarbuiten. Samen kunnen we de strijd tegen eenzaamheid aangaan en een omgeving creëren waarin iedereen zich thuis voelt.