Sprint naar content

Stappenplan: Navigeren door je leerproces

Bij Fontys bestaan eenheden van leeruitkomsten (EvL) uit 15 of 30 studiepunten. Deze pagina helpt je om je leerproces vorm te geven: verwachtingen verhelderen, plannen maken, leren en oefenen, resultaten zichtbaar maken, reflecteren en je portfolio voorbereiden op het tentamen. Deze stappen komen tijdens het leren meerdere keren terug. Daarbij sta je er niet alleen voor: docenten, werkveldbegeleiders en medestudenten ondersteunen je in jouw ontwikkeling.

Stap 1: Verwachtingen verhelderen

Verhelder samen met je docenten, medestudenten en begeleiders in het werkveld wat de EvL precies inhoudt. Je gaat samen op zoek naar wat dit betekent voor jouw ontwikkeling, zodat je weet wat je moet kennen en kunnen.

Wat als ik niet meteen weet wat er van me wordt verwacht?

Dat is niet erg. Neem de tijd om voor jezelf betekenis te geven aan de EvL. Maar doe dit altijd in gesprek met docenten, medestudenten en begeleiders in het werkveld. Zo creeër je samen een beeld van wat de EvL inhoudt en voorkom je dat je stil komt te staan.

Sfeerafbeelding Fontys
  • Waarom is deze EvL belangrijk voor mijn ontwikkeling tot professional?
  • Kan ik de leeruitkomsten van de EvL in eigen woorden uitleggen?
  • Komt mijn beeld overeen met dat van mijn medestudenten, docenten en begeleiders in het werkveld?
  • Wat wordt er van mij verwacht om de leeruitkomsten van de EvL succesvol aan te tonen?
  • Is er verplicht bewijsmateriaal, bijvoorbeeld een landelijke (kennis)toets die ik moet opnemen in mijn portfolio?
  • Past het voorgesteld bewijsmateriaal bij hoe ik de EvL wil aantonen?
  • Is het gebruik van hulpmiddelen zoals AI toegestaan?
  • Waar vind ik voorbeelden van bewijsmateriaal of een voorbeeldportfolio?
  • Zijn er succescriteria beschikbaar?
  • Wanneer weet ik dat ik voldoende materiaal heb verzameld (saturatie)?
  • Weet ik nu welk niveau van mij wordt verwacht om de leeruitkomsten aan te tonen?
  • Aan wie vraag ik welke feedback of waardering?
Een leeruitkomst is een uitspraak over wat je als student aan het eind van een leerproces geacht wordt te kennen en te kunnen. Het beschrijft de kennis en kunde die je laat zien aan het einde van een EvL.
Een portfolio is een door jou gemaakte verzameling van (bewijs)materiaal dat je voortgang en ontwikkeling weergeeft.

De VRAAKT-criteria:

  • Variatie;
  • Relevantie;
  • Authenticiteit;
  • Actualiteitswaarde;
  • Kwantiteit;
  • Kwaliteit;
  • Toegankelijkheid.
Zie voor meer info Handreiking bewijsmateriaal

Stap 2: Plannen maken

Sfeerafbeelding Fontys

Nu de verwachtingen helder zijn, maak je keuzes. Je kijkt naar wat je al kunt laten zien en bepaalt wat je nog wilt ontwikkelen. Leren doe je samen met je medestudenten, docenten en begeleiders in het werkveld. Betrek hen dus bij je plannen en leg je ideeën aan ze voor. Zij kunnen meedenken en je inspireren, en met je afstemmen of je plannen passen bij de EvL - en bij jou.


Vervolgens beschrijf je welke activiteiten je gaat ondernemen, waar je gaat leren en wie jou daarbij kan ondersteunen. Dat leg je vast in je studieplan. Een studieplan stel je in overleg met je docent(en) op. Met je studentcoach leg je het vast in MyCoach.

  • Wat kan ik al laten zien? Heb ik bijvoorbeeld al een getuigschrift of certificaat?
  • Welke leeractiviteiten helpen mij het meest om deze leeruitkomsten te ontwikkelen?
  • Waar ga ik leren (binnen en buiten mijn opleiding)?
  • Welk (verplicht) bewijsmateriaal ga ik verzamelen?
  • Wie kan mij ondersteunen, inspireren of uitdagen tijdens mijn leerproces?
  • Hoe laat ik zien wat mijn eigen bijdrage is binnen groepswerk?
  • Wat kan ik van begeleiders in het werkveld, docenten en medestudenten verwachten, en zij van mij?
  • Op welke momenten vraag ik wie om feedback of waarderingen?
  • Hoe leg ik dit vast in een studieplan? Indien nodig pas je het template in Portflow aan.

Stap 3: Proberen, oefenen en leren

Hier voer je jouw studieplan uit: je verdiept je in literatuur, praat met experts, doet praktijkervaring op en werkt aan bewijsmateriaal. Je daagt jezelf uit, experimenteert en oefent, en je leert. Docenten, begeleiders en medestudenten ondersteunen jouw groei en dagen je uit.

Hoe ga ik om met het vragen, krijgen en geven van feedback?

Je vraagt regelmatig feedback om te leren, ook als iets nog niet af is, en je maakt zichtbaar wat je ermee doet. Zo leer je steeds beter met feedback om te gaan.Je stuurt je eigen ontwikkeling bij in relatie tot de EvL. De handreiking ‘Feedback vragen, ontvangen én geven, zo doe je dat!’ helpt je hierbij.

Sfeerafbeelding Fontys
  • Wat doe ik om mijn kennis en kunde te ontwikkelen?
  • Wat neem ik mee uit eerdere feedback en hoe pas ik dit toe?
  • Heb ik feedback verzameld vanuit verschillende perspectieven, zoals medestudenten, docenten en het werkveld?
  • Wat heb ik geleerd door feedback te geven én te ontvangen?
  • Lig ik nog op koers of moet ik mijn studieplan aanpassen?

Feedback is alle informatie die je krijgt over je ontwikkeling. Het helpt je om te begrijpen waar je nu staat ten opzichte van de samenhangende leeruitkomsten van de EvL, wat al goed gaat en wat je volgende stap kan zijn. Feedback kan gaan over waar je naartoe werkt (feed up), waar je nu staat (feedback) en hoe je verder kunt (feed forward). Je kunt feedback krijgen van docenten, medestudenten, begeleiders in het werkveld, experts, coaches en anderen die betrokken zijn bij jouw leerproces. Feedback helpt je om verder te leren en ontwikkelen. Op zichzelf bepaalt feedback niet of je de EvL behaalt.

Zie voor meer info Handreiking feedback

Stap 4: Leren zichtbaar maken

Sfeerafbeelding Fontys

Leren alleen is nog niet voldoende: je moet ook zichtbaar maken wat je hebt geleerd. In je ontwikkelportfolio verzamel je bewijsmateriaal waarmee je je kennis en kunde laat zien. Bijvoorbeeld een logboek, een analyse, een prototype, het resultaat van een (kennis)toets, een demonstratie of bewijs van handelen in een authentieke omgeving. In je studieplan heb je afgestemd welk bewijsmateriaal je van plan bent te ontwikkelen, en aan wie je daarvoor waarderingen gaat vragen. Als je denkt dat (een deel van) bewijsmateriaal klaar is, vraag je om een waardering.

Wat als ik omgaan met feedback spannend vind?

Het vragen en geven van feedback kan spannend zijn, vooral als je materiaal nog niet af is. Ook kan feedback soms tegenstrijdig zijn. Gaandeweg leer je hiermee omgaan, je zult zien dat het beter gaat naarmate je het vaker doet. Door te laten zien wat je met de feedback hebt gedaan, maak je je leren zichtbaar. Vervolgens ga je weer verder met proberen, oefenen en leren. Als je conclusie is dat je voldoende geleerd hebt en je leren voldoende zichtbaar hebt gemaakt, kun je naar de volgende stap.

  • Heb ik een variatie aan bewijsmaterialen verzameld, zoals ik in mijn studieplan heb afgestemd?
  • Heb ik met die materialen en de feedback daarop ook een aanzet gemaakt tot saturatie?
  • Zijn mijn bewijsmaterialen relevant voor de samenhangende leeruitkomsten van de EvL?
  • Heb ik zichtbaar gemaakt hoe ik met de feedback aan de slag ben gegaan, bijvoorbeeld door een nieuwe versie te maken, of het geleerde toe te passen in ander bewijs?
  • Heb ik bewijsmaterialen laten waarderen?
  • Heb ik duidelijk gemaakt wat mijn individuele bijdrage in groepswerk is?
  • Heb ik duidelijk gemaakt op welke manier ik hulpmiddelen zoals AI heb gebruikt?
  • Is dit onderbouwd door middel van feedback en/of waarderingen dat dit bewijsmateriaal mijn eigen leren en handelen laat zien? De handreiking ‘authenticiteitscheck’ helpt je hierbij.

Als je denkt dat je met jouw bewijsmateriaal kunt laten zien op het gevraagde niveau aan (een deel van) de EvL te hebben gewerkt, kun je een waardering vragen. Bij waarderen wordt gekeken hoe jouw bewijsmateriaal laat zien dat je werkt aan (delen van) de samenhangende leeruitkomsten van de EvL. Je krijgt een inhoudelijke toelichting en soms ook een waardering op een beoordelingsschaal.

Waarderingen kunnen afkomstig zijn van docenten, begeleiders in het werkveld, experts, coaches en examinatoren. De opleiding bepaalt welke waarderingen nodig zijn voor de EvL en van wie deze komen. Verplicht bewijsmateriaal wordt altijd gewaardeerd door een examinator.

Waarderingen helpen om je ontwikkeling en bewijsmateriaal te duiden, De waarderingen helpen om te onderbouwen of je de samenhangende leeruitkomsten van de EvL hebt behaald. De formele beslissing vindt bij het tentamen plaats.

Stap 5: Pas op de plaats maken

Regelmatig maak je een pas op de plaats: zo wordt zichtbaar hoe ver je bent met de ontwikkeling richting de EvL. Een pas op de plaats kan je helpen te beslissen of je op koers ligt om in te leveren bij het eerstvolgende inlevermoment, of dat je je plannen moet bijstellen.

Je krijgt zicht op wat je nog gaat doen om EvL te behalen. Eventuele vervolgstappen verwerk je in je studieplan. Terwijl je navigeert door je leerproces kun je meerdere keren een ‘pas op de plaats’ maken. De uitkomst van de evaluatie is dat je voldoende informatie hebt om zelf te bepalen of jouw portfolio klaargemaakt kan worden voor het tentamen. Je weet waar je staat, wat al sterk is en wat eventueel nog aandacht vraagt.

Op basis daarvan maak je een keuze: dien je je portfolio in bij het eerstvolgende inlevermoment, of kies je een later moment zodat je het verder kunt aanvullen?

Sfeerafbeelding Fontys
  • Waar sta ik nu in mijn ontwikkeling ten opzichte van de leeruitkomsten van de EvL?
  • Heb ik bewijsmateriaal ontwikkeld dat volgens mij laat zien dat ik de EvL kan aantonen?
  • Heb ik alle ontvangen feedback en waarderingen zichtbaar gemaakt in mijn portfolio?
  • In hoeverre voldoet mijn portfolio al aan de VRAAKT-criteria?
  • Wat moet ik nog doen om de EvL aan te tonen?

Tijdens een pas-op-de-plaatsmoment kijk je samen met een docent of docententeam naar het geheel van jouw bewijsmateriaal, feedback en waarderingen. Samen bespreek je hoe jouw ontwikkeling zich verhoudt tot de samenhangende leeruitkomsten van de EvL. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de VRAAKT-criteria.

Evalueren helpt je om inzicht te krijgen in waar je staat, wat al sterk is en wat nog aandacht vraagt. Het is een moment om vooruit te kijken en je verdere ontwikkeling te bepalen. Bij evalueren wordt geen beoordelingsschaal gebruikt en er wordt geen formele beslissing genomen over het behalen van de samenhangende leeruitkomsten van de EvL. Naast docenten kunnen ook medestudenten, experts en begeleiders uit het werkveld deelnemen aan dit gesprek.

Stap 6: Klaarmaken portfolio voor tentamen

Sfeerafbeelding Fontys

Op het moment dat jij vindt dat je klaar bent voor het tentamen, stel je je assessmentportfolio samen. Je assessmentportfolio bevat:

  • het gewaardeerde bewijsmateriaal, inclusief verplicht bewijsmateriaal;
  • een onderbouwing waarin je toelicht waarom deze bewijsmaterialen zichtbaar maken dat jij de EvL kunt behalen. Dat kan bijvoorbeeld door een schema dat laat zien welk bewijs bijdraagt aan welke leeruitkomsten en van wie je waardering hebt ontvangen;
  • een verklaring van authenticiteit (zie Fraudebeleid).

Het assessmentportfolio als geheel moet voldoen aan de VRAAKT-criteria.

Hoe rond ik de EvL af?

Je assessmentportfolio lever je vervolgens in. Examinatoren nemen een beslissing over jouw portfolio en onderbouwen deze. Zo rond jij de eenheid van leeruitkomsten af.

  • Heb ik bij het filteren van mijn bewijsmateriaal goed gekeken naar de verwachtingen zoals ik die aan het begin van de periode heb geformuleerd?
  • Heb ik bewijsmateriaal gekozen dat volgens mij laat zien dat ik de leeruitkomsten heb aangetoond, inclusief eventueel verplicht bewijsmateriaal en prestatiefeedback?
  • Voldoet mijn assessmentportfolio aan de VRAAKKT-criteria?
  • Heb ik inzichtelijk gemaakt waarom ik vind dat ik met het gefilterde bewijsmateriaal de leeruitkomsten aantoon?
Een assessmentportfolio bevat het door jou geselecteerde bewijsmateriaal waarmee jij volgens jou de leeruitkomsten aantoont.