Oriëntatiejaar Fontys Educatie biedt ruimte om te ontdekken
“Hun blik wordt echt breder”
In september 2025 startte bij Fontys Educatie in Tilburg het oriëntatiejaar. Tijdens dit jaar kunnen eerstejaars studenten die nog niet zeker zijn van hun keuze binnen de lerarenopleidingen een jaar lang overal een kijkje in de keuken nemen en zo hun uiteindelijke keuze bepalen. En volgens studentcoach Anouk van Vliet (rechts op de foto) en opleidingscoördinator Ilke Koopmans (links op de foto) gaat het heel goed. De groep studenten die dit traject volgt, groeit in zelfvertrouwen, maakt bewustere keuzes en ontdekt plekken binnen het onderwijs waar ze anders nooit mee in aanraking zouden komen.
Een soepele start met veel enthousiasme
Volgens Anouk loopt het oriëntatiejaar soepel. “De studenten zitten er lekker in,” vertelt ze. “We krijgen steeds vaker de vraag of ze mogen meehelpen op open dagen of voorlichtingen. De open dagen zelf waren druk bezocht, ook door leerlingen uit havo 3 en 4 die nu al willen komen oriënteren. Dat komt zeker doordat het oriëntatiejaar onderdeel is van de kick-off tijdens de open dag.” Studenten die aanwezig waren, wisten bezoekers enthousiast te maken. “Zij vertellen het echte verhaal en geen promo-praatje, en dat werkt.”
Leren door te doen: stages als leeromgeving én kompas
Het oriëntatiejaar bevat meerdere korte stages, en die blijken enorm waardevol. Er is nauw contact geweest met de stagescholen, vertelt Anouk. “We hebben de eerste evaluatie achter de rug, en op basis van hun feedback passen we volgend jaar dingen aan.” Ilke vult aan dat studenten duidelijker zicht krijgen op wat bij hen past. “We willen studenten meer ruimte geven om keuzes te maken. Het doel is nog steeds dat ze aan het einde van het jaar propedeuseniveau hebben, maar we onderzoeken of we meer flexibiliteit kunnen bieden. Voor sommige studenten is het halen van de propedeuse in dit jaar minder belangrijk dan vooraf gedacht.”
Oriënteren werkt: studenten ontdekken richting én zichzelf
We begonnen met veertien studenten, veelal zoekend. De kennismakingsgesprekken waren al wat verhelderend. Ze hebben nu hun voorlopige studiekeuze doorgegeven, vaak met een zekerheid van 80 tot 90 procent. Anouk ziet dat veel studenten het prettig vinden om in het tweede halfjaar verder rond te kijken: “Ik denk niet dat hun keuze nog veel verandert, maar het kan natuurlijk altijd. “Sommigen twijfelden tussen een paar richtingen en hebben nu duidelijkheid,” vertelt Anouk. “Voor ons was het interessant om te zien dat onze inschatting van hun talenten in veel gevallen overeenkwam met hun uiteindelijke keuze. Maar soms juist helemaal niet.”
Ook de studenten die uitvielen, zijn volgens Ilke een goed voorbeeld van hoe waardevol het oriëntatiejaar kan zijn. “Eén student merkte dat ze meer richting pedagogiek wilde. Een ander ging naar de vooropleiding docent beeldende vorming bij Fontys Academy of the Arts. Dankzij de stages ontdekten ze waar ze wél thuishoren. Dat is geen mislukking, dat is winst.”
Open blik op het onderwijs door bijzondere stages
Een opvallend onderdeel van het jaar zijn de korte stages binnen het speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en andere bijzondere scholen. Studenten mogen twee dagen meelopen op twee scholen naar keuze, zoals SBO, VSO, SO of een praktijkcollege.
Dit levert soms onverwachte ontdekkingen op. Anouk: “Ik had niet verwacht dat ze zó enthousiast zouden zijn. Bij sommigen zag ik echt een lichtje aangaan.” Ze vertelt dat sommige studenten al zeker weten dat ze later op een van deze scholen willen werken en nu bewust hun route daarnaartoe uitstippelen. Ilke benadrukt het belang hiervan: “Wat je niet kent, kun je niet kiezen. Speciaal onderwijs heeft soms een onterecht stempel van ‘eng’ of ‘moeilijk’. Maar zodra studenten daar rondlopen, zien ze hoe waardevol het werk is. Soms blijkt het precies te zijn waar ze naar op zoek waren.”
Studenten groeien zichtbaar
Gedurende het jaar worden studenten uitgedaagd om keuzes te maken en buiten hun comfortzone te treden. Anouk ziet grote groei: “We hadden een student die binnenkwam met weinig zelfvertrouwen: ‘Ik kan dit denk ik niet.’ Maar inmiddels doet ze het ontzettend goed. Veel studenten worden flexibeler en durven nieuwe dingen te proberen.” Soms ontstaan prachtige verrassingen. Zoals een student die dacht het basisonderwijs helemaal niks te vinden maar na de eerste stagedagen helemaal verknocht was aan deze leeftijdsgroep. “Je blik wordt breder als je ergens echt binnenstapt,” zegt Anouk.
Een basis voor een open houding
Het oriëntatiejaar helpt studenten niet alleen hun weg in het onderwijs te vinden, maar ook een open houding te ontwikkelen. Ilke: “Na het oriëntatiejaar kies je een opleiding en ga je nog drie jaar door. Maar ik hoop dat ze die open blik behouden: ga onderzoeken of je beeld klopt. Misschien blijkt het later anders te zijn dan je dacht.” Ilke verbindt dit aan het bredere onderwijsconcept van Fontys Educatie: “We leiden docenten anders op. Bijvoorbeeld door verder te kijken dan alleen gedrag, maar te onderzoeken wat erachter zit. Het oriëntatiejaar biedt daarvoor een stevige basis. Als studenten dit bij zichzelf leren, kunnen ze dat later ook beter bij leerlingen.”
Het Oriëntatiejaar van Fontys Educatie helpt studenten bij het maken van een weloverwogen keuze voor een lerarenopleiding. Door oriëntatie op verschillende vakken, onderwijssectoren en leeftijdsgroepen. Zo kunnen studenten ontdekken waar in het onderwijs hun talenten het beste tot hun recht komen. De komende tijd zijn er verschillende mogelijkheden om een dagje mee te lopen op de leslocatie in Tilburg en op 21 maart is er een open dag. Meer lezen? Kijk op onze website |