Opkomst van AI betekent meer werk voor hbo’ers
Langjarig onderzoek: ‘Loopbanen van hbo-afgestudeerden in ontwikkeling’
Dat AI vooral leidt tot ander werk en niet tot massaal banenverlies, werd de afgelopen tijd al door meerdere Fontys-experts in de media benadrukt. Zo stelde Erdinç Saçan dat veel sombere voorspellingen over AI en werkgelegenheid overtrokken zijn en dat professionals vooral moeten leren hoe zij AI effectief kunnen inzetten. Ook Frens Vonken, Petra Heck en Koen Suilen van Fontys ICT wezen erop dat AI weliswaar beroepen verandert, maar dat de vraag naar goed opgeleide professionals onverminderd groot blijft.
Volgens Erdinç Saçan laat AI taken veranderen en nieuwe taken ontstaan. “Dat maakt de rol van goed opgeleide hbo-professionals alleen maar belangrijker. Wie AI goed gebruikt, kan veel meer werk verzetten. Vakmanschap zit steeds meer in weten wat je doet, waarom je het doet en wanneer je moet ingrijpen.”
ROA-rapport
Die observaties worden nu bevestigd door het ROA-rapport ‘Loopbanen van hbo-afgestudeerden in ontwikkeling’. Daaruit blijkt dat hbo-afgestudeerden al kort na afstuderen een sterke arbeidsmarktpositie hebben en dat die positie zich in de jaren daarna verder versterkt. Vier tot acht jaar na afstuderen verdienen hbo’ers aanzienlijk meer, hebben zij vaker een vast contract en dragen zij meer verantwoordelijkheid. Daarnaast leidt de opkomst van AI vooral tot nieuwe en veranderende taken, terwijl werkzaamheden slechts beperkt verdwijnen.
AI verandert het werk
Kunstmatige intelligentie heeft inmiddels een vaste plek op de werkvloer. Ruim zes op de tien werkende hbo-afgestudeerden gebruikt AI minimaal wekelijks. De technologie verandert daarbij vooral de inhoud van het werk. Van de AI-gebruikers geeft 28 procent aan dat taken zijn veranderd, terwijl 15 procent nieuwe taken ziet ontstaan. Slechts 7 procent zegt dat taken zijn verdwenen.
Het onderzoek laat daarmee zien dat AI voor hbo-afgestudeerden vooral bestaand werk verandert en daarnaast nieuwe werk creëert, bijvoorbeeld rond het toepassen, controleren en implementeren van AI.
Doorleren wordt nog belangrijker
Technologische ontwikkelingen, waaronder AI, vormen voor veel afgestudeerden een aanleiding om zich verder te ontwikkelen. De resultaten van het onderzoek benadrukken het toenemende belang van om- en bijscholing. Veel hbo-afgestudeerden blijven ook jaren na afstuderen investeren in hun professionele ontwikkeling. Hogescholen spelen daarin een belangrijke rol met vervolgonderwijs, post-hbo-aanbod en andere vormen van bij- en nascholing. Het hbo pleit al langer ervoor om- en bijscholing wettelijk te verankeren als volwaardige publieke taak van hogescholen. Dat moet het voor hogescholen mogelijk maken om veel meer werkenden duurzaam te ondersteunen bij het ontwikkelen van nieuwe kennis en vaardigheden.
Inkomen groeit aanzienlijk
Na een sterke start op de arbeidsmarkt zet de loopbaanontwikkeling van hbo-afgestudeerden zich in de jaren daarna voort. Vier tot acht jaar na het afstuderen is de werkloosheid verder gedaald, hebben meer afgestudeerden een vast contract en vervullen zij vaker een leidinggevende functie. Ook hun inkomen groeit aanzienlijk: het mediane bruto uurloon (de middenscore) stijgt van €16,40 ongeveer anderhalf jaar na afstuderen naar €26,80 vier tot acht jaar later. Daarmee laat het onderzoek zien dat de arbeidsmarktopbrengsten van een hbo-opleiding zich niet beperken tot de eerste baan, maar in de jaren daarna verder toenemen.
Erdinç Saçan: “AI vergroot wat één professional kan doen. Dat maakt kennis van het vak, kritisch oordelen en verantwoordelijkheden belangrijker”. (Foto: Brandon Baan)
Auteur: Wim Pleunis
Foto top pagina: Ektor Tsolodimos
AI bij Fontys: verbinden wat al gebeurt
AI verandert wat professionals moeten kennen en kunnen. Dat raakt direct aan ons onderwijs én aan ons eigen werk. Binnen Fontys onderzoeken en ervaren studenten en medewerkers al dagelijks wat AI kan betekenen voor hun vak.
De impactanalyse uit 2025 liet zien dat we de kennis en initiatieven rondom AI beter kunnen verbinden. Dat is het doel van de Fontysbrede AI-aanpak. Via verschillende werklijnen werken we aan gezamenlijke vraagstukken, met op dit moment de nadruk op beleid en ethiek, professionalisering en veilige voorzieningen. Denk aan Fontysbrede richtlijnen en handvatten, het ontwikkelen van AI-vaardigheden en mogelijkheden om verantwoord te experimenteren. Opleidingen en diensten vertalen dit naar hun eigen praktijk en brengen hun ervaringen en vragen in.
Meer weten of meedoen? Op de AI-portal voor medewerkers vind je praktische informatie, kaders en het laatste nieuws. In de AI@Fontys-community in Teams, met inmiddels bijna vijfhonderd leden, kun je vragen stellen, ervaringen delen en collega’s vinden die met vergelijkbare onderwerpen bezig zijn.