Online lesgeven bij praktijkopleidingen, een onmogelijke opgave of juist een uitdaging?
Sinds de sluiting van de scholen is de ontwikkeling van het digitale onderwijs in vogelvlucht geraakt. In heel Nederland geven docenten online colleges via programma’s als Microsoft Teams (MS Teams), zodat studenten hun studie vanuit huis kunnen voortzetten zonder al teveel vertraging op te lopen. Echter, bij praktijkopleidingen ligt dit net wat ingewikkelder. Hoe pakken zij het aan?
Susanne Dirks, lerarenopleider bij de studie Leraar Scheikunde van Fontys Lerarenopleiding Tilburg (FLOT), geeft aan dat het de opleiding verrassend goed afgaat. Binnen de opleiding gaven ze al een tijdje zogenaamde ‘flipped colleges’. Docenten maken filmpjes waarin bijvoorbeeld een nieuwe analysetechniek of een mechanisme wordt uitgelegd, die studenten voorafgaand aan het college thuis al bestuderen. De colleges zelf staan vervolgens in het teken van overleg en discussie of aansluitende opdrachten. Daarnaast maken ze voor de uitvoering van experimenten al regelmatig gebruik van interactieve simulatiepractica op websites zoals PhET. Met deze lesmethode en materialen al voor handen, maakt het de stap naar het digitale thuisonderwijs een stuk gemakkelijker.
Docenten en studenten leren van elkaar
“Dit is een unieke situatie waarin iedereen dingen aan het uitzoeken is, niemand heeft een kant-en-klaar antwoord. Het is dan ook mooi om te zien dat zowel docenten als studenten met heel creatieve oplossingen komen”, aldus Dirks. Zo proberen ze studenten actief te betrekken bij de online colleges die via MS Teams worden gegeven door gebruik van Mentimeter. Met deze online tool kunnen studenten live antwoord geven op vragen of deelnemen aan polls en quizzen. Een ander bijzonder voorbeeld komt van een collega, die zijn eerstejaarsstudenten thuis scheikundige proeven liet doen met huis-, tuin- en keukenchemicaliën zoals aardappelzetmeel, gist en schoonmaakazijn. Er wordt echt gekeken hoe alle studenten zo goed mogelijk begeleid kunnen worden met de middelen die er zijn.
Het bijzondere aan de lerarenopleiding in de huidige situatie is dat veel studenten zelf ook al voor de klas staan als docent of stagiair. Zij staan voor dezelfde uitdaging als hun docenten en gaan nu met een kritischere blik kijken naar de eigen manier van lesgeven. Dat leidt regelmatig tot het over en weer geven van tips over bijvoorbeeld de vormgeving van het digitale onderwijs.
Coronavirus als onderwerp van discussie
Het coronavirus is volgens Dirks ook een mooie mogelijkheid om studenten over zaken te laten nadenken. Achter de term ‘flatten the curve’ gaat namelijk een hele wereld van modellen en modelleren schuil. Welk effect heeft het stoppen met handen geven, het sluiten van de scholen en social distancing? Op basis van bepaalde aannames zijn hier modellen voor te ontwerpen. Een denkwijze die je ook binnen de bètavakken terugziet en die dan ook aandacht krijgt binnen modules zowel in de bachelor- als masteropleiding. Bovendien vormt de coronacrisis, die landen ieder op verschillende wijze aanpakken, voer voor discussie binnen het vak Scientific Citizenship, dat volgend jaar voor het eerst binnen de master Leraar Scheikunde wordt gegeven. Studenten leren in deze module onderwijs te ontwikkelen waarmee leerlingen bewustgemaakt worden van de rol van de wetenschap in de samenleving en hun verantwoordelijkheid daarin. “Hoe vervelend en ingrijpend de huidige situatie ook is, studenten kunnen hier dus wel echt iets van leren."