27
januari
2021
|
18:56
Europe/Amsterdam

Nanke Dokter promoveert: stimuleren van schoolse taalvaardigheid bij rekenen

121212-FO-109386 (3)

Op school wordt taal anders gebruikt dan thuis. Om bepaalde inhouden uit te leggen gebruiken leraren daarvoor de taal die het beste hierbij past: schooltaal*. Leerlingen die de schooltaal beter beheersen, presteren ook beter. Leraren spelen dan ook een cruciale rol bij het stimuleren van de schooltaalvaardigheid van hun leerlingen. Daarom heeft Nanke Dokter van Fontys Hogeschool Kind en Educatie in haar proefschrift onderzocht hoe schooltaalstimulerend gedrag tot uiting kwam in de rekeninstructie in groep 3 en 4 van het basisonderwijs. Daarnaast onderzocht ze hoe schooltaalstimulerend gedrag het beste aan pabostudenten kan worden aangeleerd. Eén van de resultaten is het opleveren van de website www.lesinschooltaal.nl met filmpjes en lesmateriaal om het gebruik van schooltaal te stimuleren. Op woensdag 27 januari promoveerde Nanke Dokter online bij Tilburg University, in een samenwerking met Fontys Hogeschool Kind en Educatie.

Tijdens de rekenles is schooltaalvaardigheid van de leerlingen noodzakelijk, bijvoorbeeld bij het leren van wiskundig denken. Veel leerlingen leren schooltaal niet thuis, maar zijn hiervoor afhankelijk van de leraar. Leraren kunnen de schooltaalontwikkeling van hun leerlingen stimuleren door in de les schooltaalstimulerend gedrag te laten zien.

Het onderzoek gaat in op de vraag welk schooltaalstimulerend gedrag leraren inzetten en hoe aanstaande leraren hierin het beste kunnen worden opgeleid. Concreet is in het proefschrift onderzocht hoe schooltaalstimulerend gedrag in groep 3 en 4 van het basisonderwijs voorkwam tijdens de rekeninstructie. Om verschillen te kunnen verklaren is bekeken hoe het gedrag samenhing met kenmerken van de leraar (kennis, attitude, vaardigheid), achtergrondfactoren (leeftijd, ervaring, vooropleiding) en contextfactoren (groepsgrootte, groep, didactische werkvorm). Gevonden inzichten uit de basisschoolpraktijk werden gebruikt om een interventie voor pabostudenten te ontwikkelen.

Uit het onderzoek blijkt dat leraren vaak gericht zijn op schooltaalbegrip van de leerlingen en dat ze hun leerlingen meer mogen uitdagen om schooltaal te gebruiken. Bij het opleiden van leraren zou schooltaalstimulerend gedrag meer expliciet in de doelen mogen worden opgenomen. Het is daarbij van belang dat de doelen, de toetsing en de leeractiviteiten, met elkaar in lijn zijn. Ook is het belangrijk dat op de opleiding voorbeeldgedrag wordt getoond, dus ook opleiders zouden schooltaalstimulerend gedrag in hun lessen moeten laten zien. Naar aanleiding van het proefschrift is de website www.lesinschooltaal.nl in het leven geroepen, met uitleg, filmpjes en lesmaterialen over hoe je het gebruik van schooltaal kunt stimuleren.

Bekijk hier het proefschrift van Nanke Dokter.

*In deze video wordt het begrip schooltaal verder toegelicht.

Auteur: Karlijn Agten