‘Samenwerken met studenten, collega’s en het werkveld loont’

Einde aan kwaliteitsafspraken - een terug- én vooruitblik

Een goede samenwerking met medezeggenschapsraden en een duidelijke focus op drie leerlijnen. Na zes jaar kwaliteitsgelden kan Fontys terugblikken op een aantal successen. Deze en andere opbrengsten werden besproken tijdens de afrondende sessie kwaliteitsafspraken op donderdag 28 november. Betrokkenen keken niet alleen terug, maar ook vooruit. Want hoe borgt Fontys de onderwijsverbeteringen in de toekomst?

‘De kwaliteitsafspraken hebben veel mooie projecten opgeleverd, Fontysbreed en op instituuts- en dienstenniveau’, trapt Joep Houterman, voorzitter van het college van bestuur, de afrondende sessie af. ‘Die hebben betrekking op succesvol studeren, docentprofessionalisering en/of de verbinding met het werkveld. Drie onderwerpen die van strategische meerwaarde zijn en waar we de komende jaren mee vooruit kunnen. Dankzij de kwaliteitsafspraken hebben deze thema’s binnen Fontys meer diepte gekregen en zijn ze meer zichtbaar geworden.’

Sterkere band met medezeggenschap
In de zaal zitten allerlei Fontysmedewerkers en -studenten die ‘iets’ met het thema kwaliteitsafspraken hebben: van de contactpersonen kwaliteitsafspraken tot instituutsdirecteuren en van medezeggenschapsleden tot het regieteam. Na de woorden van Joep Houterman toont dagvoorzitter Levi van den Bogaard enkele stellingen en vragen, die uitnodigen tot een gesprek. Die stellingen zijn gebaseerd op de uitkomst van een eerder verstuurde vragenlijst naar belangrijke stakeholders. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat samenwerken met de medezeggenschapsraden (een van de voorwaarden van de kwaliteitsafspraken) als meerwaarde wordt gezien, en dat veel instituten dit in de toekomst willen blijven doen. Hoe denken de aanwezigen daarover? Roy Vinclair, projectleider kwaliteitsafspraken bij Fontys Academy of the Arts: ‘Ik heb de medezeggenschapsraad in eerste instantie betrokken omdat het moest. Maar met die verplichting ben ik achteraf blij. Het heeft onze banden met studentenfracties versterkt en plannen verbeterd. Ik hoop dat hun betrokkenheid part of the job wordt.’

20241128_160348

De doelgroep betrekken
Rob van den Boom, lid van de Centrale Medezeggenschapsraad, haakt daarop aan: ‘Hoe kun je onderwijs beter verbeteren dan door te praten met degenen die het onderwijs volgen? Instituten zouden wat mij betreft dan ook intrinsiek gemotiveerd moeten zijn om de medezeggenschapsraden bij kwaliteitsverbetering te betrekken.’ Met die motivatie blijkt het deze middag wel goed te zitten. Veel aanwezigen vinden het belangrijk dat medezeggenschapsraden en studenten betrokken worden bij de verbetering van het onderwijs. Zoals Elkie Blokhuis, zij betrekt studenten bij het curriculumontwerp voor het programma Empower Back on Track. ‘We hebben de doelgroep – langstuderende studenten – meteen betrokken. Waar lopen zij tegenaan? Wat hebben zij nodig? Nu het programma er is, blijven we met hen in gesprek om eventueel bij te sturen.’

Contact met studenten
Anderen geven aan studenten nu en in de toekomst te betrekken bij onderwijsverbeteringen door simpelweg goed te luisteren, evaluatiegesprekken te voeren of ze te betrekken bij projectgroepen. Ralph van Disseldorp, directeur Fontys Economie en Communicatie: ‘Als instituutsdirecteur is het soms lastig om contact met studenten te houden. Daarom kijk ik verder dan evaluatie- en projectgroepen. Ik zoek dat contact bewust op.’ Roos Horbach, student Vastgoedkunde en lid van de IMR van hetzelfde instituut, kan dat beamen: ‘Op een career event neemt hij bijvoorbeeld de moeite om een kijkje te nemen. Vaak zijn het dezelfde studenten die mondig genoeg zijn om hem aan te spreken. Toch zie ik dat hij bewust andere studenten opzoekt en naar hun mening vraagt. Dat waardeer ik.’ Bij Fontys Journalistiek denken studenten en docenten in groepen na over het curriculumontwerp en de -evaluatie. ‘Bewust samen dus’, zegt directeur Gerrie Zwartjes. ‘Onze studenten zijn mondig genoeg om hun mening te geven.’

Verantwoording
Ook verantwoording is deze middag onderwerp van gesprek. De kwaliteitsafspraken moeten namelijk extern verantwoord worden via het bestuursverslag. Daarom heeft Fontys ook intern een verantwoording opgezet: instituten moesten aangeven waar ze het geld aan uitgaven en de voortgang ervan toelichten. ‘Een administratieve last’, blikt Olivia Kramers, directeur Fontys Hogeschool HRM en Psychologie, terug. ‘Zeker als bij een project meerdere budgetten worden ingezet, dan wordt het een puzzel om deze kwaliteitsgelden afzonderlijk goed te verantwoorden.’ Anja Sparidaans, onderwijsmanager van Fontys Academy of the Arts herkent dat, maar ziet ook de voordelen van de verantwoording. ‘Ik zag het als een stok achter de deur: zo zorgden we ervoor dat de gelden goed besteed werden en er concrete resultaten werden behaald waar we trots op zijn.’ Ook Jalle Tuik, studentlid van de CMR en vicevoorzitter van de IMR van Fontys Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek, kan zich in beide perspectieven vinden. ‘Misschien kunnen we de administratieve last verminderen door in het vervolg voor een gesprek te kiezen, in plaats van een geschreven reflectie? Toch vind ik de verantwoording wel waardevol en net als anderen een stok achter de deur.’

20241128_162137

Borging
De thema’s van de kwaliteitsafspraken – succesvol studeren, docentprofessionalisering en authentieke leeromgeving – zijn ook de komende jaren van groot belang, en zijn onderdeel van Talentgericht Onderwijs (TGO). Welke geleerde lessen nemen de aanwezigen mee naar TGO? Ralph van Disseldorp, directeur Fontys Economie en Communicatie: ‘Wat we hebben geleerd, is dat het belangrijk is om te innoveren vanuit de inhoud, vanuit je curriculum dus. Dan is de borging gewaarborgd.’ Jos Oosterveen, programmamanager TGO, deelt diezelfde les. ‘Er is veel tijd en energie gestoken in het optuigen van mooie initiatieven. Het is belangrijk om die goed te borgen. Bij TGO moeten we ook onze inspanningen en borging goed op elkaar afstemmen. Hoe zorgen we dat inspanningen daadwerkelijk landen in de instituten? Het is goed om daar van tevoren goede afspraken over te maken. We kunnen en moeten er niet van uitgaan dat iets automatisch wel landt.’ Verder blikt Jos tevreden terug op de uitgangspunten en de opzet van het programma kwaliteitsafspraken. ‘Het is heel goed neergezet. En daaruit komt voort dat bijvoorbeeld de thema’s blended learning en authentieke leeromgevingen volledig landen in het kader en programma TGO.’

Trots op samenwerking
Arian Steenbruggen, lid van het college van bestuur, luidt de laatste vraag in: wat leren we Fontysbreed van de kwaliteitsafspraken? ‘Door te focussen op bepaalde onderwerpen, er middelen voor vrij te maken en te verantwoorden, geef je richting aan onderwijsontwikkelingen. Ik werk hier nu twee jaar en zie de drie leerlijnen (studentcoaching, docentprofessionalisering en de verbinding met het werkveld, red.) steeds duidelijker binnen Fontys terugkomen. Dat vind ik mooi om te ervaren. Daarnaast heb ik gezien hoe ontzettend waardevol het is om studenten te betrekken bij kwaliteitsverbeteringen.’ Op het beeldscherm verschijnen intussen de antwoorden die de andere aanwezigen op de vraag geven. Ook die hebben veelal betrekking op de kracht van samenwerken. Gerard Sijben, lid van het regieteam kwaliteitsafspraken: ‘Bij diverse projecten zochten we de samenwerking tussen instituten op. Op die centralisatieslag mogen we met z’n allen heel trots zijn.’ Dagvoorzitter Levi besluit de sessie en concludeert: ‘We zetten niet een punt, maar een komma achter de kwaliteitsafspraken.’ 

Bekijk de videocompilatie van deze afrondende sessie kwaliteitsafspraken.

Geplaatst door: Nancy van Amstel