Nieuwe Associate degree voor het beroepsonderwijs

1920-1920-Fontys Educatie-5174_2

In september start de nieuwe Associate degree Educatief Professional Beroepsonderwijs (EPB). De ontwikkeling van deze opleiding markeert een belangrijke stap binnen Fontys Educatie. Frank Janssen, docent Leraar Technisch Beroepsonderwijs en docent/coördinator Consumptieve Techniek, licht toe.

Aansluiting bij de praktijk
“Wanneer je kijkt naar de landelijke ontwikkelingen binnen de opleidingen Leraar Technisch Beroepsonderwijs (LTB) en Leraar Consumptieve Techniek (CT), zijn deze eigenlijk te smal om voor allebei ook een Associate Degree (Ad) aan te bieden. Er is behoefte om het breder te trekken. Een meer generieke opleiding gericht op het beroepsonderwijs. De Ad EPB moet hier invulling aan geven.” Deze nieuwe opleiding, die in september zal starten, moet beter aansluiten bij de praktijk. Janssen: “Binnen Fontys Educatie willen we ook bij de andere lerarenopleidingen nagaan of er interesse is in deze Ad. Studenten kunnen dan aansluiten bij de vier universele eenheden van leeruitkomsten (EVL’s) die op bepaalde momenten centraal worden aangeboden. Voor de vakspecifieke onderdelen kunnen ze deze dan bij de betreffende lerarenopleiding volgen. Dit zorgt voor flexibiliteit en efficiëntie binnen het opleidingsaanbod, daar zit de winst in.”

Frank Janssen

Zoektocht
Toch is de positionering van de Ad al jaren een uitdaging. Waar de bacheloropleiding een duidelijke uitkomst heeft: het beroep van docent, is dat dat voor de Ad minder duidelijk. De vraag “Wat is een onderwijsondersteuner?” is lastig te beantwoorden. Janssen: “We kennen op mbo4-niveau de functie van Onderwijsassistent. En ook de functie van Instructeur. Bij de Ad’s was er discussie over het verschil tussen bijvoorbeeld niveau 5 en niveau 6? Dat is best wel een zoektocht geweest de afgelopen jaren, om dit goed te definiëren. Bij de verschillende visitaties is dat ook iedere keer een onderwerp van gesprek. Hoe duid je niveau 5 of 6 nu precies?”

Op zichzelf staande opleiding
Met de introductie van deze opleiding is er nu wel een landelijk vastgesteld beroepsbeeld. “Deze is duidelijk gedefinieerd, en zorgt ervoor dat de zelfstandige positionering van de opleiding ook geborgd wordt”, aldus Janssen. “In tegenstelling tot eerdere Ad-varianten van Leraar Technisch Beroepsonderwijs en Consumptieve Techniek, die vaak feitelijk de eerste twee jaar van een bachelor vormden, is de Ad EPB nadrukkelijk bedoeld als een op zichzelf staande opleiding.”

1920-1920-Fontys Educatie-0327

Functiehuis
De instroom voor de Ad’s is lange tijd beperkt gebleven. Veel studenten kiezen er namelijk voor om door te stromen naar de bachelor. Vaak worden ze hierbij gestimuleerd door werkgevers die vragen om een volledige lesbevoegdheid. De Ad wordt dan gezien als tussenstap, in plaats van eindpunt. Het is dan ook belangrijk om de AD beter te verankeren in het functiehuis van het onderwijs. Pas wanneer duidelijk is welke functies en salarisschalen bij deze opleiding horen, krijgt de opleiding écht betekenis op de arbeidsmarkt. Momenteel ontbreekt die duidelijke koppeling, wat de aantrekkelijkheid van de Ad als eindkwalificatie beperkt. Janssen: “Voor de Ad EPB zijn we nu een soort schakelprogramma aan het ontwikkelen zodat je na het volgen van deze opleiding makkelijker kan instromen in de twee jaar bachelor erna. Voorheen was deze overgang relatief soepel, omdat de Ad grotendeels overlapte met de eerste twee studiejaren van de bachelor. Door de nieuwe opzet is die aansluiting minder vanzelfsprekend geworden. Een schakelprogramma moet studenten helpen om erna door te stromen en alsnog het vereiste niveau 6 aan te tonen.”

Interessant voor deeltijdstudenten
Ondanks deze uitdagingen zijn de verwachtingen positief. Janssen: “Ik denk dat de Ad EPB met name voor deeltijdstudenten interessant kan zijn. Studenten die al in het onderwijs werken en hun bevoegdheid moeten halen. Daarmee ontwikkelt deze nieuwe Associate degree zich hopelijk tot een brede, generieke opleiding waar het beroepsonderwijs al langer behoefte aan heeft.”

Auteur: Erik Bienefelt
Fotografie: Charlotte Grips