Nieuw Fontys fraudebeleid: focus op preventie
Op 28 januari 2025 is het nieuwe Fontysbrede fraudebeleid goedgekeurd door het cvb. Het beleid bevindt zich op het snijvlak tussen onderwijskunde en juridische zaken en werd samengesteld door een werkgroep van Fontys O&O.
Nadruk op preventie
Na meer dan anderhalf jaar ontwikkelen, met talloze iteraties en feedback van allerlei stakeholders, is het fraudebeleid af. ‘Het was een proces van de lange adem’, aldus Brigit Kolen (team onderwijsinnovatie O&O). ‘Toen ik werd gevraagd om aan te sluiten bij de werkgroep, had ik geen idee wat me te wachten stond.’ Talentgericht onderwijs gaat uit van eenheden van leeruitkomsten van 15 of 30 studiepunten. Deze manier van werken zorgt voor langere leerlijnen, waardoor studenten meer tijd en ruimte hebben om hun leren te verdiepen en hun talenten te ontplooien. Dit onderwijs vraagt om een andere manier van toetsing; niet langer is toetsing voornamelijk een momentopname aan het einde van het leerproces, maar een doorlopende evaluatie van het leren van de student. Het grote voordeel is dat de student continu zicht heeft op waar die staat. Het nieuwe Fontysbrede fraudebeleid legt de nadruk op preventie tijdens het proces van leren en toetsen. De opleiding faciliteert de student om fraude te voorkomen. Door voortdurende aandacht voor authenticiteit tijdens het leerproces, krijgt de student steeds weer kans om bij te sturen en te leren.
ChatGPT
En toen was daar ineens ChatGPT. Met GenAI kunnen bestaande materialen worden verbeterd of herschreven, en in een handomdraai unieke teksten, beelden en audio worden gegenereerd. Plagiaatscanners voldoen hierdoor niet langer als (enige) authenticiteitscheck. AI-detectors zijn niet toereikend en worden, gezien de vele bezwaren, door Fontys niet ingezet. ‘Maar we verbieden het gebruik van GenAI ook niet,’ licht Coreline Haasakker (team onderwijsinnovatie O&O) toe. ‘Want het is er, en we willen onze studenten voorbereiden op het toekomstig werkveld. GenAI is daar nu onderdeel van. Maar ja: hoe voorkom je dat studenten het misbruiken om hun leerpad af te snijden?’
Authenticiteit
De focus kwam in het fraudebeleid te liggen op authenticiteit van gemaakt werk. ‘Leren kun je nu eenmaal niet uitbesteden,’ zegt Brigit. ‘Net zoals sporten, of slapen. Maar: ons uitgangspunt is vertrouwen. Binnen Talentgericht onderwijs moeten studenten de ruimte hebben om te proberen, oefenen en leren.’ ‘We gaan ervan uit dat een student welwillend en in staat is om fraudevrij te handelen,’ vult Coreline aan. ‘De opleiding faciliteert dit.’
Het fraudebeleid bestaat uit vijf fundamenten met bijbehorende basisafspraken. Deze zijn veelal gericht op het voorkomen van fraude tijdens het proces van leren en toetsen, dus voorafgaand aan het beoordelen van het assessmentportfolio.
Pedagogisch-didactische model
Brigit en Coreline ontwikkelden voor dit nieuwe beleid hun ‘pedagogisch-didactische model voor fraudepreventie’, zie afbeelding. Het is gebaseerd op inzichten van o.a. Harris (2002) en visualiseert het iteratieve proces van fraudepreventie. De nadruk ligt op informeren, voorkomen en detecteren tijdens het proces van leren en toetsen.
Vermoeden van fraude
Wat als er toch een vermoeden van fraude wordt geconstateerd? ‘Dan treedt de juridische kant in werking,’ zegt Sjors van der Heiden (juridische zaken O&O). ‘Dat was een heel interessant proces, omdat Talentgericht onderwijs gepaard gaat met nieuwe taal. In plaats van meerdere kleine toetsen, hebben we nu een tentamen van 15 of 30 studiepunten. De plaats en status van bewijsmateriaal moest ook zorgvuldig worden belegd in het nieuwe reglement.’ Direct daarop volgend kwam het volgende vraagstuk. Karin Vennix (team onderwijsinnovatie-digitaal O&O) ‘Hoe leg je dit nu vast in de systemen? Dat is waar we nu nog volop mee bezig zijn.’
Onderwijspraktijk
Het beleid moet voldoende houvast bieden voor zowel opleidingen die nog aan het begin staan van hun reis naar Talentgericht onderwijs, en opleidingen die al volop volgens deze visie werken. Het beleid is daarom aangevuld met een aantal bijlagen die extra houvast kunnen bieden: een handreiking authenticiteitscheck en een handreiking fraudebestendig curriculumontwerp, bijvoorbeeld. Ook is er een reglement dat zowel een kaderstellend als instituutsspecifiek onderdeel bevat.
Support en workshops
Meer weten over het nieuwe fraudebeleid en aanverwante informatie? Check de portal.
Daarnaast worden er brede sessies georganiseerd om kennis te maken met het fraudebeleid. Data:
- Woensdag 19 maart 10.00 -11.30 (online) teamslink
- Maandag 24 maart 11-12.30: Locatie Rachelsmolen R3 2.74
- Donderdag 27 maart 9.00 -10.30 (online) teamslink
Aanmelden kan via deze link.
Zelf een workshop aanvragen? Dat kan ook. Mail onderwijsinnovatie@fontys.nl of neem contact op met de vaste gespreksparnter van je instituut. Voor de juridische ondersteuning: juridischezaken@fontys.nl