29
september
2021
|
13:30
Europe/Amsterdam

Niet gezien worden op school is bepalend voor de rest van je leven

Waarneming en bewustwording belangrijk voor leraren

aaron-burden-60068-unsplash

Gezien worden is belangrijk voor iedereen. Niet gezien worden heeft impact op je functioneren, en als je niet gezien wordt op school is dat vaak bepalend voor de rest van je leven. Voor leraren is het belangrijk om zich bewust te zijn van de impact die ze hebben op de ontwikkeling en toekomst van kinderen.

Petra Kerstens en Angeline van der Kamp, kenniskringleden van het Fontys Lectoraat Waarderen van Diversiteit, gaan hier op in tijdens de Fontys Week van Diversiteit. Op 6 en 7 oktober gaan ze in de workskhop ‘Zien en gezien worden’ met deelnemers interactief werken aan waarneming, bewustwording en waardering van diversiteit. Want we hebben vaak zelf niet in de gaten dat we anderen niet altijd ècht zien. Kerstens geeft een paar voorbeelden: 'Denk aan de ‘goed bedoelde betutteling’ van mensen met een beperking. Hoewel mensen het meestal niet zo bedoelen, kan die ongevraagde helpende hand voor iemand in een rolstoel als vervelend ervaren worden. Of die vrouw met een hoofddoek, die niet naar de weg wordt gevraagd omdat verondersteld wordt dat ze de taal toch niet spreekt. Al die gedachten en veronderstellingen worden vaak onbewust meegenomen in het handelen.' Van der Kamp: ‘Het handelen komt vaak voort uit een onbewuste overtuiging. En daar gaan we het over hebben in de workshop’

Die onbewuste overtuigingen zijn ook erg belangrijk in de relatie leraar-leerling. Van der Kamp: ‘We willen leraren ervan bewust maken wat voor impact zij hebben op hun leerlingen, bijvoorbeeld op het gebied van zelfbeeld of talentontwikkeling. Misschien is een leerling heel druk omdat zijn hoofd vol zit met creatieve ideeën’. Ze put hierbij uit eigen ervaring. ‘Ik was nogal een druk kind. Mijn moeder zei vaak: ‘Doe nu eens rustig, en dat zeg ik voor je eigen bestwil’, want dat drukke was ‘not done’ in die tijd. Maar onbewust werd mij meegegeven dat ik veel te expressief was, en ik moest mijn emoties maar onderdrukken, wat natuurlijk niet goed is. Die ervaring neem ik nu mee in mijn werk.’

Want het ís ook vaak goed bedoeld, al die adviezen en aanwijzingen. Maar onbewust geef je toch iets mee aan een kind. Een oordeel, iets wat hij meeneemt in de rest van zijn leven. En het kind voelt zich misschien niet gezien. Als leerlingen zich niet gezien voelen, heeft dat vaak diepe impact, en je bent daar als leraar verantwoordelijk voor. Van der Kamp: ‘We maken leraren bewust van deze verantwoordelijkheid. Tegenwoordig is het overigens wel meer geaccepteerd als een kind een label heeft, bijvoorbeeld ADHD of autisme. Maar dat label beïnvloedt wel hoe we daarmee omgaan.' Kerstens: ‘Eigenlijk moet je altijd kijken naar wat diegene bedoelt met zijn gedrag, wat zit erachter? Soms helpt een label voor leerkrachten om gedrag beter te begrijpen. Maar wanneer dat dan uitdraait op stereotype reacties, vanuit een vast referentiekader van de leraar, ziet deze mogelijk te weinig wie de mens achter het label is.’ Van der Kamp vult aan: ‘En de verantwoordelijkheid van de leraar is helderheid in wat je zegt en in wat je bedoelt. In de workshop wordt ook aandacht besteed aan hoe jij je gezien voelt in werk en/of studie. ’

De workshop wordt op twee manieren gegeven: online en fysiek. Beiden zijn benieuwd hoe dat uit gaat pakken. Kerstens: ‘Fysiek krijg je toch een andere groepsdynamiek en praat je misschien wat makkelijker. Maar online is het weer makkelijker toegankelijk. We willen dit belangrijke onderwerp in elk geval graag aan zo veel mogelijk mensen aan kunnen bieden, vandaar de keuze voor beide vormen.’

De workshop ‘Zien en gezien worden’ wordt online gehouden op woensdag 6 oktober en in fysieke vorm op donderdag 7 oktober in Utrecht. Meer info vind je voor online hier en voor de fysieke bijeenkomst hier. Deelname is gratis.

Auteur: Linda Koster