Elf jaar lang werkte Patrick van Hogeloon als keukenchef bij een sterrenrestaurant. Tegenwoordig staat hij niet meer voor een brigade in de keuken, maar voor een klas. Via de Associate degree Educatief Professional Beroepsonderwijs (AD EPB) bij Fontys werkt hij toe naar een nieuwe toekomst in het onderwijs.

Passie doorgeven

Patrick werkte elf jaar als keukenchef bij De Treeswijkhoeve, een restaurant met twee Michelinsterren. Daar bouwde hij een indrukwekkende carrière op in het hoogste segment van de horeca. Toch begon er iets te knagen. "Dat was best een pittige periode in mijn leven. De lange werktijden in combinatie met twee jonge kinderen was niet altijd een succesverhaal." Dat speelde een belangrijke rol in zijn besluit om een andere richting op te gaan. Maar het was niet zijn enige drijfveer. "Ik heb het altijd al heel leuk gevonden om de jonge generatie op te leiden. Om ze iets te leren en mijn eigen passie door te geven aan een ander. Ik gaf best veel demonstraties op scholen om mijn vak als kok te laten zien. Kennis te laten maken met de nieuwste producten en technieken. Wanneer je een mooi cv hebt, hangen ze aan je lippen."

Terug naar de schoolbanken

Die passie bracht hem naar De Rooi Pannen, de mbo-school voor praktijkgericht onderwijs waar hij ooit zelf leerling was. Daar ging hij aan de slag als instructeur. Bij zijn nieuwe functie hoorde ook een passende opleiding en zo kwam Patrick uit bij de AD EPB van Fontys. "Ik ben daar nu ongeveer al halverwege, maar wil erna ook de bachelor Consumptieve Techniek gaan afronden, zodat ik alle papieren heb om bevoegd les te gaan geven."

Leren lesgeven

Hoewel Patrick veel vakinhoudelijke kennis en ervaring meebrengt, ontdekte hij al snel dat goed onderwijs om meer draait dan alleen vakkennis. "Dat is natuurlijk de reden dat ik deze AD volg: middels pedagogiek en didactiek leren hoe je al die kennis overbrengt. Dat is voor mij het meest waardevolle van deze opleiding. Dat wat je leert ook meteen in de praktijk kan brengen." Wat hij vooral heeft geleerd, is dat de praktijk van de horeca wezenlijk verschilt van die van het onderwijs. Waar hij als chef gewend was om direct en doelgericht instructies te geven, leert hij nu beter kijken naar de leerling achter de vraag. "Elke leerling is weer anders, dus om die iets te leren vergt een persoonlijke aanpak."

Het belang van het leerproces

Een van de belangrijkste inzichten die Patrick uit de opleiding meeneemt, is het belang van het leerproces. "Vaak zijn we gericht op het eindresultaat. Maar dat is helemaal niet het belangrijkste. Goed onderwijs draait juist om de stappen tussen het begin- en eindresultaat. Die moet je leren begrijpen om kennis goed over te kunnen dragen." Die inzichten past hij direct toe in zijn eigen lessen. Tijdens instructiemomenten werkt hij stap voor stap aan technieken en bereidingen en neemt hij zijn studenten mee in het volledige proces. De volgende dag kunnen zij die kennis toepassen tijdens de praktijklessen, waarin voor gasten wordt gekookt. "Wat je bij Fontys leert is om studenten goed te begeleiden. Wat zijn de stappen die nodig zijn? Waar wordt de controle uitgevoerd? Dat is wel wat je nu leert en wat je ook heel goed als docent kunt gebruiken."

Studeren naast werk en gezin

De combinatie van werk, studie en gezin vraagt om een goede planning. Toch valt de belasting hem mee. "Juist vanwege die planning. Ik ben wekelijks naast mijn werk en schooldag zo'n uurtje of vier, vijf bezig. Dat is dus redelijk te doen voor een dergelijke opleiding. Maar dat kan voor iedereen natuurlijk verschillend zijn. Wanneer ik 's avonds thuiskom van werk, gaan we eten met de kinderen, en wanneer iedereen op bed ligt, probeer ik één of enkele uurtjes aan de studie te wijden."

Toekomstige vakmensen opleiden

Voor Patrick draait zijn keuze uiteindelijk niet alleen om zijn eigen ontwikkeling, maar ook om de volgende generatie vakmensen. "Ik denk dat we echt goede vakmensen nodig hebben en dat begint bij een goede docent. Een docent die goede informatie overdraagt." De overstap van een sterrenrestaurant naar het onderwijs voelt voor hem dan ook als een logische stap. En hoewel studeren tijd kost, is hij positief over zijn keuze. “Het valt mij mee. Ik had verwacht dat ik er meer tijd mee kwijt zou zijn dan dat ik nu ben. En omdat ik handvatten krijg die ik direct kan gebruiken in mijn eigen lessen, is het de tijdsinvestering absoluut waard.”

Auteur: Erik Bienefelt
Foto's: privecollectie

Kinderen lezen minder graag dan vroeger. Toch zien scholen die werken met de leesmethodiek LIST vaak al binnen enkele maanden verschil. Leerlingen lezen meer, raken gemotiveerder en boeken betere resultaten. Eefje Wilmsen en Michelle Bervoets van Fontys Educatie zien in de praktijk hoe leesplezier de motor kan zijn achter beter leesonderwijs.

Leesplezier als vertrekpunt

LIST is een schoolbrede aanpak die gericht is op het verbeteren van de leesvaardigheid van leerlingen. Betrokkenheid bij lezen vormt het uitgangspunt. Zo worden leesboeken gekozen op niveau en interessegebied. Door boeken te kiezen die aansluiten bij niveau en interesse leren leerlingen lezen én ontwikkelen zij meer leesmotivatie. LIST verbindt de techniek van lezen steeds met leesbegrip, leesbeleving en het opbouwen van kennis van de wereld. Lezen wordt weer leuk!

Snel resultaat

Wilmsen en Bervoets begeleiden LIST-trajecten op scholen en verzorgen scholingen voor leerkrachten die zich willen ontwikkelen tot LIST-specialist. Zij zijn vanuit een kartrekkersrol op de school waar zij werkten in het LIST-begeleiderschap gerold. Waar LIST voor staat? Bervoets: ‘De officiële benaming is “Lees Interventieproject voor Scholen met een Totaalaanpak”, maar bij de kinderen noemen we het: “Lezen IS Top!” Wilmsen: ‘Ik vind het mooi dat scholen heel snel resultaat zien. Leerlingen gaan heel veel lezen, en je leert lezen eigenlijk alleen maar door het veel te doen. Leerkrachten worden binnen enkele maanden verrast doordat ze ander leesgedrag, meer leesmotivatie en hogere opbrengsten zien. Die resultaten geven teams nieuwe energie om met lezen aan de slag te blijven.

Hele team meenemen

LIST is ontstaan in 2008, Bervoets is betrokken geraakt bij de methode als leerkracht, Wilmsen was intern begeleider. Bervoets over haar start met LIST in 2012: ‘De bekendste leesmethode was destijds Estafette en op een gegeven moment was de vraag op de school waar ik werkte: gaan we hier mee door of gaan we werken met LIST? Uiteindelijk ben ik kartrekker van het project op mijn school geworden en boekten we hele goede resultaten in relatief korte tijd. Ik kreeg vragen van andere scholen om daar ook LIST op te zetten. Zo ben ik met Fontys in aanraking gekomen, want ik miste de handvatten om begeleider te worden. Ik heb bij Fontys de master Educational Needs gedaan vanwege de modules beginnende geletterdheid en gevorderde geletterdheid en begeleiden bij veranderingsprocessen. Het is belangrijk dat je van dat laatste kennis hebt als LIST begeleider, want een andere aanpak vergt een andere werkwijze en dat is echt een veranderproces waar je het hele team in mee moet nemen.’  

Wilmsen: ‘De vraag op mijn school was: we willen het technisch lezen verbeteren op de hele school en een doorgaande lijn neerzetten. Het leesonderwijs verbeterde sterk in korte tijd en ik werd door de begeleider gepolst of het begeleiden van LIST trajecten niet iets voor mij was. Nou dat was het zeker! Door in de theorieën te duiken zie je eigenlijk heel snel dat er in leesmethodes allerlei werkvormen gehanteerd worden die helemaal niet helpend zijn bij het leren lezen, en niet bijdragen aan het proces. Het belangrijkste voor mij is dat LIST gestoeld is op leesmotivatie, en op het werken met kinderliteratuur. En dat werpt zijn vruchten af!’

Voorbeelden uit de praktijk

Beiden noemen voorbeelden. Bervoets: ‘Ik had bij mijn groep 8 een structuur aangebracht, met vaste tijden waarop er gelezen werd in de klas. Ik maakte een keer mee dat een vast leesmoment een keer niet doorging vanwege een dansvoorstelling. Leerlingen kwamen met de vraag of ze nu echt naar die voorstelling moesten gaan, want ze wilden liever lezen.’

Wilmsen: ‘Een van de onderdelen uit LIST bij het voortgezet technisch lezen is de boekenbabbel. De leerkracht leest dan een stuk voor uit een boek en stelt aan de hand daarvan een vraag aan de klas. Ik had laatst een observatie in een klas en de leerkracht las een fragment voor uit het boek Geheim Agent Opa, en het fragment ging over een pratende auto die zich beledigd voelde. De vraag aan de klas was: “Is er in jouw boek ook iets ongeloofwaardigs, iets wat eigenlijk niet echt gebeurd kan zijn, zoals in dit boek?” En dan gaan de leerlingen nadenken over het verhaal in het boek dat ze zelf aan het lezen zijn. Zo werkt het. Met LIST ben je vooral heel veel met lezen bezig. Ook wordt er een breed aanbod aan boeken gepresenteerd zodat er veel keuze is. Door op deze wijze te werken sluit je goed aan op de nieuwe kerndoelen, waar literatuur een belangrijke plaats heeft. Daarnaast geeft het tal van mogelijkheden om vanuit samenhang (zowel inhoud als vakgebieden) te werken.’

Creatief schrijven ondersteunt het leesproces

LIST heeft trajecten voor de onderbouw en de bovenbouw. In groep 3 is krijgt het leesonderwijs vorm aan de hand van de LIST-blokkenstructuur. Er wordt veel gelezen en voorgelezen. Al vroeg in het schooljaar ligt de focus op het lezen van teksten, omdat dit bewezen effectiever is dan het lezen van losse woorden. Bervoets: ‘Daarnaast is creatief schrijven belangrijk. Je ziet dat hier in de onderbouw vaak nog nauwelijks aandacht voor is. Wij gaan ermee aan de slag. Een voorbeeld is dat de kleuters een boodschappenlijstje gaan proberen te schrijven. En dat mogen gewoon krabbeltjes of willekeurige letters zijn. Het gaat erom dat ze beseffen dat je met woorden en letters een boodschap over kunt brengen. Je kunt ermee communiceren of om iemand aan het lachen te maken door een grapje op te schrijven. Het doel wordt op die manier duidelijk.’ Wilmsen vult aan: ‘Kinderen krijgen op deze manier door dat schrijven functioneel is. Daarnaast ondersteunt schrijven het leesproces, want door te schrijven stijgt de letterkennis’.

Leerkrachten zien heel snel de meerwaarde van het programma, ook omdat je heel snel resultaat ziet. Wilmsen: ‘Als je met kinderen creatief gaat schrijven zien leerkrachten heel snel wat kinderen oppikken en hoe snel ze daarin groeien.’  Bervoets: ‘Ik hoorde van een collega dat de letterkennis van een leerling in een maand tijd van 4 naar 19 letters gegroeid was door creatief te gaan schrijven. Hoe is het mogelijk hè? Dat bereik je puur omdat je ermee bezig bent, dat kinderen geprikkeld worden.’

Leren de juiste vragen te stellen

Bervoets geeft nog een voorbeeld uit de praktijk: ‘Het schooljaar was bijna voorbij en een leerkracht van een klas waar ik observeerde zei dat veel kinderen niet meer gemotiveerd waren om te lezen. Ik kwam er bij de observatie achter dat de leerkracht niet zo veel aan leesgesprekjes deed. Ik ging daarom in gesprek met een leerling die een beetje rond zat te kijken en duidelijk geen zin had in lezen. Ik vroeg: wat ben jij aan het lezen? Ik liet hem een stukje voorlezen. Er lag een kind onder zijn dekbed te bibberen. Waarom lag hij nu bibberend onder zijn dekbed? Dat wist hij niet. Ik zei: “Nou, ik ben wel heel benieuwd of je erachter kunt komen”. Door vragen te stellen daag je de leerling uit om verder te lezen, zodat hij erachter kan komen wat er aan de hand is. Toen ik hem aan het einde van de les nog niet gevraagd had wat er gebeurd was kwam hij uit zichzelf naar me toe om het te vertellen. Bij iemand die hij totaal niet kent! Laat staan wat je kunt bereiken als je de vaste leerkracht bent en een relatie met de leerling hebt opgebouwd. Met LIST leer je als leerkracht de juiste vragen te stellen om leerlingen uit te dagen om te lezen.’

Opfrissen en elkaar inspireren

Borging voor de lange termijn is belangrijk, zodat schoolteams handvatten hebben om LIST duurzaam te implementeren. Wilmsen: ‘We brengen schoolteams met elkaar in contact, zodat zij ervaringen, ideeën en materialen uit kunnen wisselen. Ook organiseren we jaarlijks een Kwaliteitsdag. Dit is een studiedag waar kartrekkers leescoördinatoren, leerkrachten, directieleden en soms hele schoolteams naar toe komen om zich te laten inspireren. Door het aanbieden van opfriscursussen zorgen we ervoor dat nieuwe collega's de nodige achtergrondkennis op kunnen doen om ook met LIST aan de slag te gaan. Een opfriscursus kunnen we ook op maat verzorgen op locatie. LIST sijpelt ondertussen ook door naar het Voortgezet Onderwijs. Ook hier geven we scholingen en kijken samen naar de wijze waarop een school (onderdelen van) LIST kan implementeren.’

Je hebt maar één goed boek nodig

Volgens Wilmsen draait het uiteindelijk om maatwerk. ‘Wat heeft een leerling van jou nodig? En hoe motiveer je kinderen die lezen niet leuk vinden? Met LIST laten we hen aan zoveel mogelijk boeken proeven, we laten ze via boeken in een andere wereld terechtkomen. Je hebt maar één goed boek nodig om een kind echt aan het lezen te krijgen. Het mooiste is als kinderen niet meer kunnen stoppen met lezen en leerkrachten daar trots over vertellen. Dan is ons doel bereikt.’

Auteur: Linda Koster
Fotografie: prive (portretten), Joris van Blerck, Enrique Meesters

[For English see below] We zijn bij Fontys inmiddels gewend om in te loggen met Multifactor Authenticatie (MFA). Vanaf 16 november 2026 loggen studenten ook op Fontyslocaties in met MFA. Daarmee zetten we een volgende stap in het verder versterken van de digitale veiligheid binnen Fontys.

MFA is een belangrijk onderdeel van de digitale beveiliging binnen Fontys. Door MFA ook op Fontyslocaties te gebruiken, maken we het hackers veel moeilijker om toegang te krijgen tot accounts en gegevens. Zo zorgen we samen voor een veilige digitale leer- en werkomgeving. 

Wat verandert er voor studenten?
Studenten waren al gewend om buiten Fontyslocaties in te loggen met MFA. Voortaan loggen ze ook op Fontyslocaties in met een extra verificatiestap via de Microsoft Authenticator-app op hun telefoon. Daarom is het belangrijk dat zij hun telefoon bij zich hebben wanneer zij toegang willen tot de digitale Fontysomgeving.

Digitaal toetsen
Ook bij digitale toetsen loggen studenten vooraf in met MFA. Samen met enkele instituten is vooraf getest wat MFA op Fontyslocaties betekent tijdens digitale toetsen. Gaat er tijdens een digitale toets toch iets mis met het inloggen? Dan is ondersteuning beschikbaar. Daar waar nodig kunnen een aantal bevoegde collega’s binnen instituten een tijdelijke uitzondering op MFA toepassen, zodat een student alsnog kan deelnemen aan de digitale toets.

Wat betekent dit voor jou als medewerker?
Voor jou verandert er niets. Medewerkers maken al gebruik van MFA op Fontyslocaties. Wel kun je vragen krijgen van studenten over de nieuwe werkwijze. Het belangrijkste om te weten is dat studenten vanaf 16 november ook op Fontyslocaties hun telefoon nodig hebben. Studenten worden hierover geïnformeerd via het artikel ‘Vanaf 16 november log je ook op Fontyslocaties extra veilig in’.

Heb je vragen over MFA op Fontyslocaties voor studenten? Stuur dan een e-mail naar it-mfa@fontys.nl. Antwoorden op veelgestelde vragen over MFA vind je op de webpagina Multifactor Authenticatie (MFA).

Auteur: Fontys I&T, Projectgroep MFA op Fontyslocaties

From 16 November, students will also sign in with enhanced security at Fontys campuses

At Fontys, we are now accustomed to signing in using Multi-Factor Authentication (MFA). From 16 November 2026, students will also sign in using MFA at Fontys campuses. This marks the next step in further strengthening digital security within Fontys.

MFA is a key part of digital security at Fontys. By using MFA at Fontys campuses as well, we make it much harder for hackers to gain access to accounts and data. In this way, we work together to ensure a secure digital learning and working environment.

What will change for students?
Students were already used to logging in with MFA outside Fontys campuses. From now on, they will also log in at Fontys campuses with an extra verification step via the Microsoft Authenticator app on their mobile phones. Therefore, it is important that they always have their mobile phones with them when they wish to access the digital Fontys environment.

Digital exams
Students must also log in using MFA before taking digital exams. In collaboration with several institutes, we have tested in advance how MFA will work at Fontys campuses during digital exams. Should any issues arise with signing in during a digital exam? Support will be available. Where necessary, a number of authorised staff members within the institutes can grant a temporary exemption from MFA, so that a student can still take part in the digital exam.

What does this mean for you as a member of staff?
Nothing will change for you. Staff already use MFA at Fontys campuses. However, you may receive questions from students about the new procedure. The most important thing to know is that, from 16 November, students will also need their mobile phones at Fontys campuses. Students have been informed about this via the article ‘From 16 November, signing in at Fontys sites will be even more secure

Do you have any questions about MFA at Fontys campuses for students? Please send an email to it-mfa@fontys.nl. Answers to frequently asked questions about MFA can be found on the webpage Multi-factor Authentication (MFA).

Auteur: Fontys I&T, Projectgroep MFA op Fontyslocaties

Het gebruik van AI bij scripties leidt tot discussie in de media. RTL Nieuws berichtte over AI-gebruik bij universitaire masterscripties. Ook Editie NL besteedde aandacht aan het onderwerp en sprak met Anne-Marieke van Loon, werkzaam bij de Fontys Master Leren en Innoveren en associate lector Goed leraarschap, Goed leiderschap. De vraag achter die discussie: hoe stellen we vast wat een student zelf kent en kan?

Bij Fontys werken opleidingen al jaren aan een bredere manier van toetsen. Die beweging zetten we voort in onze onderwijsvisie Talentgericht onderwijs (TGO) en begon vóór de huidige discussie over AI. Vanuit die visie helpen we studenten hun talenten te ontdekken, kennis toe te passen en zelfstandig keuzes te maken. Begeleiding en feedback helpen daarbij en de manier van toetsen sluit daarop aan. 

Een completer beeld van de student
Een scriptie kan een waardevol middel zijn waarmee studenten laten zien dat ze onderzoek kunnen doen, conclusies kunnen trekken en daarover kunnen schrijven. Tegelijk willen we dat studenten de gevraagde kennis en kunde op verschillende manieren aantonen. Denk aan een analyse, een ontwerp, een product, een presentatie en gesprekken waarin studenten hun keuzes onderbouwen. Welke vorm het beste past, verschilt per opleiding en beroep.

“Het gaat om wat die verschillende bewijzen samen laten zien en het gesprek dat daarover met de student wordt gevoerd. Kan een student uitleggen waarom een aanpak werkt? Kan die bronnen kritisch afwegen, feedback gebruiken en kennis toepassen in een nieuwe situatie? Daarbij gaat het niet om één momentopname maar om het volgen van het leerproces van de student over langere tijd. Hierdoor krijgen we een veel completer beeld van de ontwikkeling en de bekwaamheid van de student” aldus Anne-Marieke van Loon. 

Mix aan toetsvormen
De scriptie vervangen door een andere toetsvorm is niet voldoende om te achterhalen of de student de kennis en kunde werkelijk beheerst. Daarvoor is een mix aan toetsvormen nodig zoals gesprekken, presentaties en het observeren van studenten in de beroepspraktijk. Zo ontstaat een beter beeld van wat een student weet, begrijpt en kan. Tegelijk vraagt het gebruik van AI door studenten om duidelijke afspraken. Welke AI-hulp mag een student gebruiken? Wat moet de student zelfstandig kunnen? En hoe maken we dat zichtbaar?

Dit vraagt het nodige van ontwerpteams. Zij moeten bepalen welke kennis en kunde studenten moeten beheersen en welk bewijsmateriaal nodig is om tot een beoordeling te komen. Dat vraagt afstemming, expertise, tijd en ondersteuning. Hoe opleidingen dit vormgeven en hoever zij daarin zijn, kan per opleiding verschillen.

De discussie over AI en scripties raakt daarmee aan een blijvende opdracht voor het onderwijs: zorgen dat een diploma staat voor wat iemand daadwerkelijk weet, kan toepassen en kan onderbouwen.

Samen met je team een kleine fabriek bouwen. Om uiteindelijk de fabriekjes van alle teams slim aan elkaar te verbinden, zodat de hele keten als één geheel draait. Dat is wat professionals van verschillende bedrijven doen tijdens de Manufacturing Excellence Course van Fontys. 

Deze training is voortgekomen uit het samenwerkingsverband vanuit de Brainport Academy. Fontys, werkgevers, onderwijsinstellingen en arbeidsmarktpartners bundelen hierin hun kennis en netwerk. Het doel? Mensen helpen een plek te vinden in de semiconsector of zich verder te ontwikkelen in hun loopbaan. Fontys-medewerkers Anne de Bonth en Mark Herman vertellen meer over de rol van Fontys binnen dit samenwerkingsverband.

Uitdaging
Allereerst: de uitdaging waar de Brainportregio voor staat. De komende tien jaar zijn hier naar verwachting 70.000 extra technici en IT-professionals nodig. Om aan die vraag te voldoen, is meer nodig dan alleen nieuwe instroom vanuit het onderwijs. Ook omscholing, bijscholing en voortdurende ontwikkeling van talent spelen een belangrijke rol. De partners binnen de Brainport Academy werken daarom samen aan één gezamenlijke opgave: ervoor zorgen dat voldoende mensen kunnen werken én blijven groeien in de semiconsector.

En dat is ook de manier waarop de Brainport Academy zelf werkt. Het is een soort keten van partners die op zijn sterkst is wanneer alle schakels op elkaar aansluiten. En hoewel de naam van de Brainport Academy anders doet vermoeden, is Brainport Academy geen school of opleidingsinstituut. Het is een samenwerking van onderwijsinstellingen, werkgevers, arbeidsmarktregio's en overheden die samen werken aan talentontwikkeling in de regio.

 Partnerschap
Voor het om- en bijscholen van de professionals is een rol weggelegd voor Fontys. Fontys vertegenwoordigt binnen het samenwerkingsverband het hbo. Daarnaast zijn ook het mbo en wo aangesloten. Het vertrekpunt? ‘Partnerschap’, zegt Mark Herman. Hij is accountmanager bij Fontys en binnen de Brainport Academy projectleider vraagarticulatie en accountmanagement. ‘We willen niet dat de aangesloten partijen met elkaar omgaan als klant en leverancier, maar echt het gesprek met elkaar aangaan. Wat is er vandaag nodig? En morgen, en overmorgen?’

Bij Fontys werken we dus niet vanuit het bestaande onderwijsaanbod, maar vanuit de behoefte van bedrijven. Het hoeven niet meteen grote vragen te zijn die meteen invloed hebben op het gehele curriculum van opleidingen. ‘De kennis die studenten of cursisten in vier jaar tijd opdoen, kun je ook in kleine stukjes opsplitsen. Bijvoorbeeld in een meerdaagse cursus.’

Elkaars oren en ogen
Om duidelijk te krijgen welke vragen bij bedrijven spelen, gaat Mark samen met collega’s van aangesloten Brainport Academy-partners langs bij bedrijven. ‘Zo voorkomen we dat we in een polonaise langs dezelfde bedrijven lopen, telkens met hetzelfde praatje. 

Samenwerken is een stuk efficiënter.’ Niet voor niets voeren de partners deze gesprekken altijd met zijn tweeën, het liefst vanuit twee verschillende organisaties. ‘Zo leren we van elkaar. En soms hoor ik een vraag en denk ik: die past niet zo goed bij Fontys, maar wel bij het mbo. Bijvoorbeeld wanneer een bedrijf behoefte heeft aan vijf extra productiemedewerkers. Dan bel ik Summa op. Je bent niet elkaars concurrenten, maar elkaars ogen en oren.’ 
Ook de bedrijven zien de toegevoegde waarde in van de samenwerking. ‘Zij moeten vrijdag een pallet vol hebben die maandag gefactureerd wordt. Maar ze weten ook dat het voor de toekomstbestendigheid van hun bedrijf belangrijk is om verder te kijken.’

Overdracht
De Manufacturing Excellence Course is zo’n voorbeeld waarbij bedrijven en onderwijs elkaar weten te vinden. ‘De cursus is challenge based’, vertelt Anne de Bonth. Zij is programmamaner Leven Lang Ontwikkelen (LLO) bij Fontys. ‘We beginnen met een aftrap en daarna volgen professionals twee keer vier dagen de cursus.’ Die tijdsindeling blijkt goed te werken. ‘Eerder was het aanbod meer verspreid, maar dat bleek voor bedrijven niet fijn te zijn. Daarom hebben we het anders ingericht: iemand is nu een dag vrij geroosterd om de hele dag bij Fontys te zijn. Dat is efficiënter dan dat die professional iedere dinsdagmiddag twee uur eerder stopt om maar de cursus te gaan.’

De deelnemende cursisten komen van verschillende bedrijven. En dat is precies wat het zo waardevol maakt. ‘Als onderwijsinstelling hebben wij een onafhankelijke rol en kunnen we bedrijven neutraal met elkaar verbinden’, legt Anne uit. Als het contact eenmaal is gelegd, ontstaat vaak vanzelf samenwerking. En dat is precies wat nu nodig is binnen de semiconindustrie. ‘Bedrijven hebben hun eigen proces vaak wel geoptimaliseerd, maar de uitdaging zit ‘m in kennis en producten overdragen van het ene bedrijf naar de andere. Door de cursus experimenteren we daarmee in kleinere vorm’, zegt Anne.

Samenwerking als sleutel
Nu de Brainport Academy actief is, durven Anne en Mark ook al verder naar de toekomst te kijken. ‘We weten dat de aangesloten partners de toegevoegde waarde inzien van het samenwerkingsverband. Maar hoe krijgen we iedereen vanuit al die verschillende organisaties gemotiveerd om blijvend bij te dragen?’ En dan bedoelt Anne niet alleen via de samenwerking, maar als onderdeel van ieders werkwijze en werkprocessen. ‘We moeten blij worden van het effect. En goed blijven kijken hoe we over vijf jaar nog steeds kunnen doen wat we nu doen. Of eigenlijk zelfs beter’, vult Mark haar aan. Dat vraagt iets van alle partners, en dus ook van Fontys. ‘Een partner is iets anders dan iemand die alles precies zo doet wat jij dat wil. Dat betekent meebewegen. Luisteren naar elkaar. En dus soms uit je comfortzone komen. Maar zo komen we wel verder.’

Wil je meer weten over hoe Fontys bijdraagt aan de opgave ‘Talent voor semicon’?
Bezoek dan deze website of neem een kijkje op de website van de Brainport Academy. 
En heb je vragen aan Anne en Mark? Zij denken graag mee. Je kunt hen mailen naar a.debonth@fontys.nl en m.herman@fontys.nl.

Tekst en foto: Mirthe van Wijngaard (Textvast)

De twaalfde editie van de Fontys Career Day was een groot succes. Op de Fontys-campus in Venlo kwamen studenten en bedrijven samen om kennis te maken, contacten te leggen en kansen op de arbeidsmarkt te ontdekken. Dit jaar kreeg het evenement een extra regionaal karakter: naast Fontys-studenten waren ook studenten van HAS green academy, Maastricht University (UM) en Gilde Opleidingen welkom. Daarmee groeit de Career Day verder richting de Venlo Career Day, een gezamenlijk initiatief voor talent en werkgevers in Noord-Limburg.

Ontmoeten en kansen creëren
De Career Day brengt studenten en bedrijven met elkaar in contact. Studenten oriënteren zich op stages, afstudeeropdrachten, traineeships en toekomstige banen. Bedrijven krijgen de mogelijkheid om jong talent te ontmoeten en zich te presenteren als werkgever in de regio. De regionale samenwerking sluit aan bij de gezamenlijke ambitie om talent aan Noord-Limburg te binden en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te versterken. Ook de Limburgse Werkgevers Vereniging (LWV) en Meet the Youngsters zetten zich in om het evenement verder te ontwikkelen. Door de krachten van onderwijsinstellingen, werkgevers en regionale partners te bundelen, ontstaan nieuwe mogelijkheden voor samenwerking en kennisuitwisseling.

De dag begint met inspiratie over AI
Voorafgaand aan de Career Day vond nog een ontbijtsessie plaats over GEO (Generative Engine Optimization) en generatieve AI. Circa 70 ondernemers en professionals waren aanwezig om meer te leren over de impact van AI op hun organisatie. Sprekers Marieke van de Rakt en André Diedrichs gingen in op de veranderende manier waarop mensen online zoeken en hoe organisaties zichtbaar kunnen blijven in AI-zoekmachines, zoals ChatGPT en Google AI. Ook kwam aan bod hoe generatieve AI praktisch, veilig en verantwoord kan worden ingezet om slimmer en efficiënter te werken.

Samenbouwen aan de arbeidsmarkt van morgen
Met de verdere ontwikkeling van de Venlo Career Day willen Fontys en de regionale partners een herkenbaar evenement neerzetten waar onderwijs en bedrijfsleven elkaar vinden. Zo ontstaan niet alleen kansen voor stages en banen, maar ook duurzame verbindingen die bijdragen aan de toekomst van Noord-Limburg.

 Auteur: Anke Franssen

Hbo-studenten verlenen samen met professionals zorg in een woonzorgcentrum. Docententeams ontwerpen nieuw onderwijs met studenten en het werkveld. In de Euregio Maas-Rijn werken leerlingen met experts aan technologische prototypes. Het zijn voorbeelden afkomstig uit een nieuw themanummer van het Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, waaraan elf Fontys-onderzoekers bijdroegen. Centraal staat hoe samenwerking tussen verschillende werelden vorm krijgt, waar het schuurt en welke inzichten dat oplevert voor de praktijk.

Samenwerken in de praktijk
Het themanummer gaat over authentieke multistakeholderomgevingen: samenwerkingen waarin mensen uit verschillende organisaties en disciplines samen werken, leren en innoveren. Bij Fontys gebeurt dat onder meer in hybride leeromgevingen, living labs en professionele werkplaatsen.

Over de voorwaarden voor goede samenwerking weten we al veel. Maar hoe werken die in de praktijk op elkaar in? En wat gebeurt er als doelen, rollen of verwachtingen veranderen? Miranda Snoeren, lector Professionele Werkplaatsen bij Fontys, en Frits Simon, voormalig senior onderzoeker bij Zuyd Hogeschool, namen het initiatief en waren samen gastredacteur. Het themanummer bevat acht studies, een redactionele inleiding en een afsluitende discussie. Elf Fontys-medewerkers werkten mee aan vijf studies.

Bijdragen vanuit Fontys
Vanuit het lectoraat Professionele Werkplaatsen beschrijven Mariëlle Stevens, Petra Swennenhuis, Lia Spreeuwenberg, Tjerk Riemers en Miranda hoe samenwerkingen groeien en veranderen. Claudine Verbiest, van hetzelfde lectoraat, schreef met collega’s van Hogeschool Utrecht en ROC van Amsterdam en Flevoland over bruggenbouwers, ontmoetingsplekken en gedeelde hulpmiddelen die onderwijs en praktijk verbinden.

Peter Bos van het lectoraat Dynamische Talentinterventies schreef met onderzoekers van andere hogescholen en de Universiteit Twente over verschillen in doelen, werktempo en de waarde van samenwerking binnen learning communities rond digitalisering.

Het promotieonderzoek van Maria Custers richt zich op wat docententeams nodig hebben om samen met studenten en praktijkpartners nieuw onderwijs te ontwikkelen. In het artikel deelt zij de inzichten samen met Anje Ros, lector Goed leraarschap, goed leiderschap, en Susan McKenney van de Universiteit Twente.

Dave van Breukelen en voormalig Fontys-lector Integratief Opleiden & Boundary Crossing Frank Crasborn onderzoeken hoe partners over landsgrenzen heen samenwerken om jongeren enthousiast te maken voor bètatechniek.

Wat betekent dit voor Fontys?
Met Fontys for Society willen we samen met partners bijdragen aan de samenleving. De studies laten zien wat dit in de praktijk vraagt. Ze bieden opleidingen, lectoraten en partners aanknopingspunten om stil te staan bij verschillen in belangen en verwachtingen, ieders invloed en wat samenwerking oplevert.

In de afsluitende discussie benadrukt Wietske Kuijer-Siebelink het belang van sterke relaties en samen blijven leren. Dat vraagt tijd en steun vanuit de organisatie. Geven we studenten en collega's voldoende ruimte? Ondersteunen we de mensen die onderwijs en praktijk verbinden? En wat doen we met de kennis die we samen met partners opdoen?

Meer weten?
Het volledige themanummer Samen leren, werken en innoveren in authentieke multistakeholderomgevingen, inclusief de inleiding en afsluitende discussie, is gratis te lezen op de website van het Tijdschrift voor Hoger Onderwijs.

_{Auteurs: Eveline van Grootel en Miranda Snoeren
Fotografie: Tuinproject Kwilt Tilburg}

In deze aflevering van onze serie over praktijkgericht onderzoek bij Fontys vertelt Mirjam van Tilburg van lectoraat Artistic Connected Practices over haar onderzoek dat zich richt op

Wat onderzoek je? 
Het onderzoeksproject ‘Raisehof Collectief & Creatief Burgerschap’ onderzoekt hoe jongeren tussen de twaalf en achttien jaar in het Tilburgse stadsdeel Reeshof via kunst en samenwerking hun creatieve burgerschap ontwikkelen. In deze wijken, waar maatschappelijke betrokkenheid en gedeelde verantwoordelijkheid niet vanzelfsprekend zijn, laten jongeren zien dat betrokkenheid geen abstract begrip hoeft te blijven. Door ruimte, creativiteit, materialen en ideeën te delen, ontdekken ze actief hoe collectieve zorg en verantwoordelijkheid er in de praktijk uit kunnen zien. Dat doen ze door samen ontwerpen, bouwen, bevragen en zodoende zorgen voor hun eigen leefomgeving.

Ons kunsteducatieve onderzoek verkent hoe kunst een ruimte kan bieden waarin jongeren en volwassenen kunnen dromen over ‘wat als’-scenario’s voor de Reeshof. Hierbij worden bestaande regels en realiteiten tijdelijk buitenspel gezet, wat moed vraagt om buiten de comfortzone te stappen. Kunst fungeert hierbij als een ‘conversation piece’: het daagt jongeren uit om na te denken over hun rol in de samenleving.

Centraal in het onderzoek staat het functioneren van het collectief als ‘commoning-praktijk’ ofwel een horizontale en bottom-up structuur waarin jongeren en volwassenen gezamenlijk zorg dragen voor een gedeelde ruimte, activiteiten en sociale relaties. De jongeren tonen hierbij een opvallende mate van verantwoordelijkheid en eigen initiatief. Zo hebben ze meegewerkt aan het ontwerp van een tijdelijke locatie, ontwikkelden ze hun eigen logo en merchandise, en werken ze op basis van wederkerigheid. Bovendien onderzoekt het project hoe deze commoning-praktijk beleidsmatige versnippering in kunsteducatieve organisaties kan tegengaan, door partijen als scholen, jongerenwerk en culturele instellingen dichter bij elkaar te brengen.

Het onderzoek bouwt voort op eerdere ervaringen en richt zich op duurzaamheid, ethiek en de vertaling van creatieve betrokkenheid naar structurele verandering. Door participatieve observatie, artistieke co-creatie en reflectie wordt onderzocht hoe jongeren in de wijk Reeshof hun stem kunnen laten horen en actief kunnen bijdragen aan hun leefomgeving. De gemeente Tilburg ondersteunt dit initiatief en betrekt het collectief actief bij plannen voor culturele ontwikkelingen in de wijk.

Waarom is dit belangrijk? 
Dit onderzoek is maatschappelijk urgent omdat Vinex-wijken zoals in de Reeshof te maken hebben met complexe sociale uitdagingen die de levenskwaliteit van jongeren aantasten. Prestatiedruk, sociale isolatie en beperkte mogelijkheden voor creatieve ontmoetingen in dit soort wijken zijn dagelijkse realiteiten. Deze uitdagingen worden verergerd door negatieve beeldvorming, zoals het stereotiepe idee over hangjongeren. Dergelijke vooroordelen beïnvloeden niet alleen het zelfbeeld en zelfvertrouwen van jongeren negatief, maar beperken ook hun mogelijkheden om volwaardig deel te nemen aan de samenleving.

Bovendien ervaren jongeren weinig ruimte om hun stem te laten horen of initiatieven te ontplooien. Juist in deze context bieden creatieve activiteiten en co-creatie een krachtige oplossing. Zij stellen jongeren in staat om actief en kritisch deel te nemen aan hun leefomgeving, hun eigen identiteit te vormgeven en een positieve bijdrage te leveren aan de samenleving. Door deelname aan collectieve kunstprojecten ontwikkelen jongeren niet alleen artistieke vaardigheden, maar ook sociale competenties, een gevoel van eigenwaarde en een dieper begrip van hun rol in de gemeenschap.

Regionaal is dit onderzoek relevant voor Brabant, waar veel vergelijkbare Vinex-wijken worstelen met dezelfde uitdagingen. Het biedt niet alleen een antwoord op lokale behoeften, maar kan ook als inspiratie dienen voor andere wijken en steden waar culturele- en sociale partners samen werken.

Wat levert het onderzoek concreet op? 
Concrete en artistieke opbrengsten die zowel praktische als theoretische waarde hebben. In dit artistieke onderzoek draait het om inzicht krijgen in de praktijk van het Raisehof Collectief, waarbij de focus ligt op doorleefde ervaringen, gedeelde inzichten en een dieper begrip van de leefwereld van jongeren en volwassenen.
Daarnaast ontstaat er een continue veranderende werkwijze, die tijdens collectieve evaluaties wordt herzien en aangepast. Deze werkwijze wordt komend jaar verrijkt met een ethisch kader of ‘spiekbriefje’, dat handvatten biedt voor ethisch handelen in een commoning-praktijk.
De resultaten worden verder verspreid via artikelen in de (vak)media, via partners CiST en R-Newt en via de organisatie Kunstloc Brabant. Al deze opbrengsten – en beeldende uitkomsten zoals cartografieën en foto’s - worden verzameld en bijgehouden op een digitaal platform voor artistic research.

Met wie werk je samen? 
Het Raisehof Collectief bestaat uit 23 jongeren en vijf volwassenen. De jongeren (12–18 jaar) nemen als ervaringsdeskundigen een gelijkwaardige positie in en dragen actief bij aan onderzoek, co-creatie, besluitvorming en de ontwikkeling van methodieken. Daarmee leveren zij een essentiële bijdrage aan het creëren van duurzame ruimte voor toekomstige jongeren en artistieke praktijken.
Daarnaast werken we samen met de cultuurcoaches van CiST, jongerenwerkorganisatie R-Newt, scholen in de Reeshof en architect Remco van den Broek. Vanuit Fontys zijn betrokken het lectoraat Artistic Connective Practices (ACP) en Lectoraat Samenlevingspedagogiek (SLP)

Zijn er studenten bij betrokken? 
Het Raisehof Collectief wordt elk jaar versterkt met een stagiaire van een van de bachelors van de kunsteducatieve opleidingen van Fontys Academy of the Arts. De eerstejaarsstudenten van de Master Kunsteducatie doen veldwerk in de wijk, ze maken cartografieën of doen kunsteducatieve interventies. Binnen verschillende onderzoeksvaardigheden lessen van de bachelor en master kunsteducatie wordt dit onderzoek als good practice behandeld.

Praktijkgericht onderzoek bij Fontys
Het praktijkgerichte onderzoek van Fontys start met een vraag uit de praktijk en biedt oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Daarmee dragen we bij aan ons onderwijs en ontwikkelen we relevante kennis en/of producten voor de beroepspraktijk.

_{Foto: privécollectie Mirjam van Tilburg.  
Ben je medewerker van Fontys en wil je meedoen aan deze serie neem dan contact op met persvoorlichter Ingrid Oonincx: i.oonincx@fontys.nl}

Fontys heeft per 1 september 2026 het topsportbeleid en de topsportregeling vernieuwd. Daarbij is uitgegaan van de regeling die al jaren goed werkt. Uit evaluaties en gesprekken met studenten, opleidingen en medewerkers bleek dat de ondersteuning van topsportstudenten in de praktijk goed werkt en wordt gewaardeerd. 

In plaats van het roer volledig om te gooien, kiest Fontys Topsport daarom bewust voor een doorontwikkeling: de bestaande regeling werkt in de basis goed, maar vraagt om meer duidelijkheid over rollen, verantwoordelijkheden en procedures.

Wat is er aangepast of verduidelijkt in de regeling?

• Meer aandacht voor begeleiding

Voor het eerst bevat de regeling een aparte voorziening gericht op de begeleiding van topsportstudenten. Hierdoor is duidelijker vastgelegd welke ondersteuning beschikbaar is en bij wie studenten terechtkunnen met vragen over de combinatie van studie en topsport.

• Extra mogelijkheden om sport en studie te combineren

De regeling biedt aanvullende voorzieningen die studenten helpen om hun studie te combineren met trainingen en wedstrijden. Daarmee wordt het eenvoudiger om studievoortgang en sportprestaties goed op elkaar af te stemmen.

• Certificaat Topsport & Studie

Studenten die hun opleiding succesvol afronden, terwijl zij hun topsportcarrière combineren met hun studie, ontvangen voortaan een certificaat Topsport & Studie als erkenning voor deze bijzondere prestatie.

• Duidelijkere handvatten voor opleidingen

Een belangrijke wens uit de evaluatie was meer duidelijkheid over de toepassing van de regeling. Daarom zijn rollen, verantwoordelijkheden en procedures verder uitgewerkt en zijn de voorzieningen voorzien van voorbeelden van mogelijke toepassingen. Dit geeft opleidingen en medewerkers meer houvast in de begeleiding van topsportstudenten, terwijl er ruimte blijft voor maatwerk waar dat nodig is.

Wat blijft hetzelfde?

De basis van de regeling verandert niet. Topsportstudenten krijgen ook in de nieuwe regeling ondersteuning bij het combineren van hun studie en topsportcarrière. De inhoud en eindkwalificaties van opleidingen blijven daarbij ongewijzigd. Net als nu zoeken student en opleiding samen naar passende oplossingen binnen de mogelijkheden van de regeling.

Ook blijft de gezamenlijke verantwoordelijkheid van student en opleiding bestaan. Samen bepalen zij welke voorzieningen nodig zijn en hoe deze worden ingezet.

Met de vernieuwde regeling ontstaat een werkwijze die voor iedereen binnen Fontys herkenbaar en beter uitvoerbaar is. Topsportstudenten weten waar ze op kunnen rekenen en opleidingen krijgen duidelijke kaders om passende ondersteuning te bieden.

Heb je vragen over het vernieuwde topsportbeleid en/of de topsportregeling? Mail Dirma Eisenga en Nico Freriks op: topsportbeleid@fontys.nl.

Bekijk de video van alumnus Kas van Geest over hoe hij studeren en topsport heeft gecombineerd tijdens zijn studie Werktuigbouwkunde.

Auteurs: Dirma Eisenga en Birgit Grun

"Alweer een update?" Misschien denk je dat weleens als je laptop vraagt om opnieuw op te starten. Toch zijn al die updates nodig om onze laptops veilig, stabiel en goed werkend te houden.

Softwareleveranciers verbeteren hun producten voortdurend. Ze lossen fouten op, maken programma's sneller en gebruiksvriendelijker en dichten beveiligingslekken. Dat laatste wordt steeds belangrijker.

Waarom zijn updates zo belangrijk?
Door de inzet van nieuwe technologieën, zoals AI, kunnen zwakke plekken in software sneller worden ontdekt. Dat biedt kansen voor kwaadwillenden, maar helpt beveiligingsexperts ook om problemen sneller op te sporen en op te lossen. Daardoor wordt het steeds belangrijker om beschikbare beveiligingsupdates tijdig te installeren.

Eén laptop, veel leveranciers
Hoewel we binnen Fontys allemaal met laptops van HP werken, zitten daarin onderdelen en software van verschillende leveranciers. Daarom ontvang je updates van meerdere partijen, bijvoorbeeld van:

• Microsoft, voor updates van Windows en Microsoft 365.
• HP, voor updates van de laptop zelf, zoals de basissoftware die de hardware aanstuurt.
• Intel, voor updates van onderdelen in de laptop, zoals de processor en netwerkvoorzieningen.

Soms is een herstart nodig
Veel updates worden ongemerkt geïnstalleerd, maar voor sommige updates moet de laptop opnieuw worden opgestart. Microsoft probeert updates die een herstart nodig hebben tegenwoordig waar mogelijk te combineren, zodat je minder vaak wordt onderbroken.

Wat kun je zelf doen?
Met een paar eenvoudige acties help je mee om je laptop veilig en betrouwbaar te houden:

• Installeer updates zo snel mogelijk als je ziet dat ze beschikbaar zijn.
• Kies zelf een geschikt moment voor een herstart, zodat je niet vlak voor een vergadering wordt verrast.
• Zet je laptop minimaal één keer per week helemaal uit of start hem opnieuw op.
• Zie je tijdens het opstarten een update? Onderbreek deze dan niet. Soms duurt het even en zie je een tijdje een zwart scherm, blijf rustig wachten, het komt goed.
• Heb je een belangrijke presentatie of vergadering? Controleer vooraf even of er geen update of herstart klaarstaat.

Kortom: plan updates en herstarts op een moment dat het jou uitkomt. Zo voorkom je verrassingen tijdens je werk.

Heb je vragen over updates, bel dan de IT Servicedesk: 08850 77777 of IT-Servicedesk@fontys.nl

Auteur: Fontys Informatievoorzieningen & Technologie, team Digital Workplace

Per 1 januari 2027 legt Linda van den Bergh haar functie als lector Kansrijk Onderwijs voor Iedereen neer. Ze keert terug naar haar vaste aanstelling als hogeschooldocent binnen Fontys Educatie.

Linda was negen jaar lector en kijkt met veel plezier terug op die periode. Onderzoek doen, onderwijs ontwikkelen en bijdragen aan de professionalisering van leraren vormden voor haar jarenlang een ideale combinatie. Samen met collega's, studenten en werkveldpartners werkte zij aan vraagstukken rond diversiteit en inclusie in het onderwijs.

De afgelopen jaren veranderde de rol van lector echter sterk. Door de groei van lectoraten en de verschuiving naar instituutsniveau binnen het grotere instituut Fontys Educatie kwam er meer nadruk te liggen op aansturing, organisatie en het verwerven van externe middelen. Linda ontdekte dat haar motivatie vooral ligt in het onderzoek zelf en in het werken met studenten en professionals. Daarom kiest zij bewust voor een andere rol. ‘Als hogeschooldocent wil ik me ook de komende jaren blijven inzetten voor praktijkgericht onderzoek, onderwijsvernieuwing en de ontwikkeling van onderwijsprofessionals’, legt Linda uit. ‘Ik zie mijn terugkeer naar de functie van hogeschooldocent als een positieve keuze voor een rol die beter aansluit bij mijn kwaliteiten, interesses en professionele ambities.’

Het college van bestuur en de directie van Fontys Educatie danken Linda voor haar inzet en bijdrage als lector en wensen haar veel succes en plezier in deze nieuwe fase van haar loopbaan.

auteur: Sander Peters

Op woensdag 14 oktober 2026 is er een landelijke staking in het streekvervoer aangekondigd. De staking duurt 24 uur. Medewerkers van verschillende regionale vervoerders leggen het werk neer. Hierdoor rijden naar verwachting in grote delen van Nederland geen bussen. Omdat ook vervoerder Arriva deelneemt aan de staking, kan dit daarnaast gevolgen hebben voor het regionale treinverkeer dat door Arriva wordt uitgevoerd.

FNV en CNV hebben aangegeven dat dit mogelijk de eerste actie is in een reeks van wekelijkse stakingsdagen tot aan kerst. Nieuwe stakingsdagen worden vooraf door de vakbonden aangekondigd.

Gevolgen voor studenten en medewerkers
Dit kan gevolgen hebben voor studenten en medewerkers die naar onze locaties reizen. Onderwijs en toetsing gaan gewoon door, maar studenten en medewerkers wordt aangeraden rekening te houden met extra reistijd of te kiezen voor alternatief vervoer.

Directeuren is gevraagd waar nodig passende alternatieven te overwegen.

Wat betekent dit voor jou?

• Onderwijs en toetsing gaan door zoals gepland.
• Houd rekening met extra reistijd of kies, indien mogelijk, voor alternatief vervoer.
• Controleer vooraf of jouw bus- of treinverbinding rijdt, zeker wanneer je reist met de bus of met regionale vervoerders zoals Arriva.
• Voorzie je problemen om op tijd aanwezig te zijn? Meld dit dan bij je opleiding of leidinggevende.

We adviseren iedereen om de actuele berichtgeving via 9292 en de berichtgeving van de vervoerders goed in de gaten te houden en op tijd te vertrekken.

Kom je met de auto naar de campus? Overweeg dan om samen te rijden. Kijk ook eens op het carpoolplatform Karos om zelf een rit aan te bieden of met iemand mee te reizen.

Auteur: Zoë Verwers
Fotografie: Tayla Kohler on Unsplash

Nationwide regional public transport strike on 14 October

A nationwide strike in regional public transport has been announced for Wednesday 14 October 2026. The strike will last 24 hours. Employees of several regional transport operators will stop work. As a result, buses are expected not to run in many parts of the Netherlands. As Arriva is also taking part in the strike, this may affect regional train services operated by Arriva as well.

FNV and CNV have indicated that this may be the first action in a series of weekly strike days running until Christmas. New strike dates will be announced by the unions in advance.

Impact on students and employees
This may impact students and staff travelling to our campuses. Classes and assessments will continue as planned, but students and staff are advised to allow extra travel time or use alternative transport where possible.

Directors have been asked to consider suitable alternatives where necessary.

What does this mean for you?

• Classes and assessments will continue as planned.
• Please allow extra travel time or, if possible, use alternative transport.
• Check in advance whether your bus or train service is running, especially if you travel by bus or use regional operators such as Arriva.
• If you expect problems arriving on time, please inform your programme or line manager.

We advise everyone to keep a close eye on the latest updates from 9292 and transport operators and and to allow extra time for their journey.

Travelling to campus by car? Consider car sharing with others. You can also use the Karos carpool platform to offer a lift or travel with someone else.

Marjolein Moorman (PRO) en Annette Raijer (PVV) brachten vrijdag 9 oktober een werkbezoek aan Fontys Educatie op campus Stappegoor in Tilburg. Tijdens het bezoek maakten zij afzonderlijk van elkaar kennis met het onderwijs, onderzoek en de samenwerking van Fontys met scholen en onderwijsorganisaties in de regio.

Het programma stond in het teken van actuele vraagstukken binnen het onderwijs. In gesprekken met studenten, docenten, onderzoekers, bestuurders en regionale partners werd onder meer gesproken over de bijdrage van lerarenopleidingen aan de taalontwikkeling van toekomstige docenten, de borging van onderwijskwaliteit en de samenwerking binnen de onderwijsregio.

Inkijk in de praktijk
De kamerleden kregen daarbij een inkijk in de praktijk van het opleiden van toekomstige leraren. Studenten en medewerkers deelden hun ervaringen en gingen in gesprek over kansen en uitdagingen binnen het onderwijs en de lerarenopleidingen. Ook kwam aan bod hoe samenwerking tussen opleidingen, scholen en regionale partners kan bijdragen aan het aanpakken van maatschappelijke opgaven en personeelstekorten in het onderwijs.
Annette Raijer: “Het was fijn om met studenten, docenten en onderzoekers van Fontys Educatie te spreken over de rol en het belang van de lerarenopleidingen voor ons onderwijs. Onderwijs en lerarenopleidingen zijn gebaat bij continuïteit en langetermijnbeleid. Uiteindelijk gaat het om het kind in de klas”.
Marjolein Moorman: “Een boeiend werkbezoek aan Fontys Educatie in Tilburg waar we een gesprek met studenten en medewerkers van Fontys Educatie hadden over het belang van start- en vakbekwame leraren voor ons onderwijs. Een leven lang ontwikkelen voor alle leraren is daarvoor wenselijk én noodzakelijk”.

Waardevolle gesprekken
Ook directie, medewerkers en studenten van Fontys Educatie kijken terug op waardevolle gesprekken. Werkbezoeken als deze bieden de mogelijkheid om ervaringen uit de onderwijspraktijk te delen en inzicht te geven in de impact van onderwijs en praktijkgericht onderzoek. Zo dragen zij bij aan een beter begrip van de vraagstukken die spelen in het opleiden van de leraren van morgen.
Fontys Educatie-directeuren Anton van den Brink en Martin de Wolf blikken terug op een geslaagd bezoek: “We konden laten zien hoe we als Fontys Educatie in de praktijk toewerken aan meer en anders opgeleide leraren. Goed om te merken dat beide kamerleden enthousiast reageerden op de wijze waarop we met onze partners in de onderwijsregio samenwerken aan een leven lang ontwikkelen”.

Foto’s: Kamerleden Annette Raijer en Marjolein Moorman in gesprek met studenten, medewerkers en onderwijspartners tijdens hun werkbezoek aan Fontys Educatie.

Auteur: Wim Pleunis
Fotograaf: Maria van der Heyden

Wat is de waarde van living labs voor duurzame stedelijke verandering? En hoe zorgen we ervoor dat lokale experimenten ook op grotere schaal effect hebben?

Die vragen stonden centraal tijdens het symposium Weaving the City, dat Fontys op 2 oktober samen met de Zweedse Halmstad University organiseerde in Eindhoven. Beide hogescholen werken samen binnen de Europese HEROES Alliantie, een netwerk van hogescholen dat de veerkracht van regio's wil versterken.

In living labs werken bewoners, onderzoekers, overheden en andere betrokkenen samen aan oplossingen voor vraagstukken in de stad of wijk. Tijdens het symposium werden ervaringen gedeeld uit onder meer Helsingborg (Zweden), het Urban Living Lab Breda en het programma Weefkracht in Tilburg. Onderzoekers en professionals uit de praktijk gingen met elkaar in gesprek over de waarde, impact en toekomst van deze manier van samenwerken.

Wat levert het op?
De bijdragen lieten zien dat living labs verschillende vormen kunnen aannemen, maar een belangrijk kenmerk delen: ze brengen mensen, kennis en organisaties samen rond concrete maatschappelijke en stedelijke vraagstukken. Wat die samenwerking oplevert, is in de praktijk vaak zichtbaar en merkbaar, maar niet altijd eenvoudig te meten. Dat roept belangrijke vragen op. Hoe maken we de maatschappelijke waarde van living labs beter zichtbaar? En hoe zorgen we ervoor dat succesvolle lokale experimenten ook bijdragen aan de ontwikkeling van andere wijken en steden?

“Places need faces. Stedelijke verandering gaat uiteindelijk niet alleen over gebouwen, systemen of indicatoren, maar over mensen, relaties en de dagelijkse ervaringen van bewoners.” Ferry van de Mosselaer, senior onderzoeker Fontys.

Het symposium Weaving the City biedt aanknopingspunten voor verdere internationale samenwerking in onderwijs en onderzoek rondom de waarde van living labs. Ook gaan de gesprekken met onder meer de gemeenten Eindhoven en Tilburg verder. Daarbij staat centraal hoe onderwijs, onderzoek en living labs elkaar beter kunnen versterken en zo kunnen bijdragen aan duurzame stedelijke ontwikkeling.

_{Auteur en fotograaf: Ferry van de Mosselaer en Christel Ruijs}

Van 12 tot en met 15 oktober staat Fontys Campus in Venlo in het teken van International Week. Vier dagen lang komen studenten, docenten en bedrijven samen om kennis te delen, internationale perspectieven te ontdekken en nieuwe verbindingen te leggen tussen onderwijs en de regio.

Leren over grenzen heen
Het programma biedt volop mogelijkheden om nieuwe ervaringen op te doen en talenten verder te ontwikkelen. Studenten en docenten kunnen deelnemen aan interactieve workshops, inspirerende gesprekken en de Study Abroad, Cultural & Minor Fair. Hier ontdekken bezoekers internationale studiemogelijkheden, Fontys-minoren en de ervaringen van studenten en medewerkers met internationale samenwerking. Ook inclusie en diversiteit krijgen deze week volop aandacht, zoals op dinsdag op de culturele markt, De activiteiten sluiten aan bij Talentgericht Onderwijs (TGO), waarbij het ontdekken en ontwikkelen van talent centraal staat.

Internationale samenwerking en duurzaam beleggen
Internationale samenwerking krijgt ook vorm in een Blended Intensive Programme (BIP). Studenten van Fontys en verschillende internationale HEROES-partneruniversiteiten verdiepen zich in het thema duurzaam beleggen. Ze leren hoe beleggers met toegankelijke beleggingsmogelijkheden, zoals ETF’s, een gespreide portefeuille kunnen opbouwen. Daarbij is aandacht voor risico en rendement, duurzaamheid en de invloed van menselijk gedrag op financiële beslissingen.

Fontys en het regionale bedrijfsleven verbinden
Donderdag 15 oktober staat in het teken van ontmoeting en samenwerking met het regionale bedrijfsleven. De ochtend begint met een ontbijtsessie over GEO & AI, verzorgd door Fontys-docenten Marieke van de Rakt en André Diedrichs. Zij gaan in op de ontwikkelingen rond generatieve AI en de vindbaarheid van organisaties in AI-gestuurde zoekomgevingen. Aansluitend vindt de twaalfde editie van Venlo Career Day plaats. Studenten van Fontys, HAS green academy, Maastricht University en Gilde Opleidingen ontmoeten er bedrijven uit verschillende sectoren. Ze ontdekken mogelijkheden voor stages, afstudeeropdrachten en hun verdere loopbaan. Voor bedrijven en docenten is het een kans om talent te ontmoeten, kennis uit te wisselen en nieuwe samenwerkingen te verkennen. De week wordt afgesloten met de Global Lounge Party.

Ontmoet elkaar op Fontys Campus in Venlo
International Week laat zien hoe internationale uitwisseling, talentontwikkeling en regionale samenwerking elkaar versterken.

Auteur: Anke Franssen

In maar liefst drie talen opende Marina Bouckaert donderdag haar lectorale rede. Daarmee zette zij direct de toon voor een middag waarin taal centraal stond. Voor een zaal met ruim 150 collega's, onderzoekers en onderwijsprofessionals uit onder meer de Brainportregio en Zuid-Limburg werd zij geïnstalleerd als lector Taalbewust en Inclusief Opleiden bij Fontys Educatie. Met verschillende brillen als metafoor nodigde zij haar publiek uit om anders te kijken naar taal, inclusie en onderwijs. 

Voor de lectorale rede was er een symposium, waarin leden van de kenniskring van het lectoraat hun onderzoeken en projecten presenteerden. Daarna werd Bouckaert geïntroduceerd door Martin de Wolf, directeur van Fontys Educatie, waarna zij haar lectorale rede uitsprak. Ze opende in drie talen: Brabants, de taal van haar moeder, Engels, haar professionele taal én de taal die haar vader ruim dertig jaar onderwees, en Italiaans. Dat was meer dan een persoonlijke noot. Hiermee liet ze het publiek meteen ervaren hoe het voelt om een taal wel, deels of juist nauwelijks te beheersen en maakte zij direct voelbaar waar taalbewustzijn over gaat.

Welke bril zet je op?

Centraal in de rede stond de vraag: welke bril zet je op? Aan de hand van verschillende onderwijspraktijken liet Bouckaert zien hoe de manier waarop onderwijsprofessionals naar leerlingen, studenten en taal kijken invloed heeft op wat zij zien. Zie je vooral tekorten, of zie je mogelijkheden, talenten en ontwikkeling? Volgens Bouckaert zit het verschil niet alleen in de leerling, maar ook in de bril waardoor we kijken.

Met voorbeelden uit het primair onderwijs, mbo en voortgezet onderwijs liet zij zien dat taal in alle vakken een belangrijke rol speelt. Niet alleen bij Nederlands, maar ook bij geschiedenis, rekenen, techniek of economie. Taal is volgens haar het middel waarmee leren mogelijk wordt en verdient daarom aandacht van iedere onderwijsprofessional.

Taal, inclusie en participatie

Bouckaert gebruikte drie brillen om haar visie toe te lichten: taalbewustzijn, inclusiviteit en het opleiden van leraren. Daarbij benadrukte zij dat taal nooit los gezien kan worden van de context waarin mensen leren, werken en deelnemen aan de samenleving. Taal kan kansen creëren, maar ook onbedoeld uitsluiten.

"Inclusiviteit vraagt meer dan toegankelijkheid alleen. Het vraagt van professionals dat zij bewust omgaan met de rol van taal in participatie, erkenning en kansen. Inclusie begint niet met aanpassen. Inclusie begint met opmerken." Daarmee onderstreepte Bouckaert het belang van het herkennen en waarderen van verschillen in taal, achtergrond en perspectief. Volgens haar worden onderwijsprofessionals steeds vaker geconfronteerd met vraagstukken rond meertaligheid, diversiteit, participatie en geletterdheid. Juist daarom is het belangrijk om bewust stil te staan bij de rol die taal speelt in leren en meedoen. Die aandacht voor taal staat niet op zichzelf. Volgens Bouckaert draait het uiteindelijk om een grotere vraag: hoe helpt taal kinderen en jongeren om mee te doen en zich volwaardig te ontwikkelen? Die vraag vormt de komende vier jaar de rode draad binnen het lectoraat.

Onderwijs ontwikkelen met de praktijk

Het lectoraat richt zich de komende vier jaar op de ontwikkeling van taalbewuste en inclusieve onderwijspraktijken. Daarbij werkt het lectoraat nauw samen met scholen, leraren, lerarenopleiders en andere partners uit het onderwijsveld. Centraal staat de vraag hoe taal kan bijdragen aan betekenisvolle participatie van alle leerlingen en studenten.

Bouckaert benadrukte dat dit onderzoek niet op afstand plaatsvindt. "Niet in een ivoren toren bij Fontys. Maar in een gezamenlijke werkplaats voor nieuwe brillen", stelde zij. Onderzoek, opleiding en praktijk komen daarbij samen om nieuwe kennis en handelingsperspectieven voor het onderwijs te ontwikkelen. Ze noemde hierbij haar naaste collega's, de docent-onderzoekers met wie ze de komende vier jaar de kenniskring van het lectoraat Taalbewust en Inclusief Opleiden gaat vormen. “We hebben met z'n tienen een geweldige vertegenwoordiging van de drie regio's van Fontys Educatie en alle onderwijssectoren, van de pabo's tot de masters en van taaldocenten en niet-taaldocenten, om de komende jaren heel waardevolle dingen te gaan doen.”

Officiële installatie

Na afloop van de rede ontving Bouckaert uit handen van Arian Steenbruggen, namens het College van Bestuur van Fontys, de lectoraatspenning als officiële bekrachtiging van haar benoeming. In haar toespraak benadrukte Steenbruggen het belang van geletterdheid voor leren en deelnemen aan de samenleving. Ook stond zij stil bij de rol van lerarenopleiders, die via toekomstige generaties leraren invloed hebben op hoe leerlingen leren, zich ontwikkelen en kunnen participeren. Daarbij wees Steenbruggen op de verantwoordelijkheid die Fontys heeft als grootste lerarenopleider en op de maatschappelijke betekenis van het nieuwe lectoraat. Met het uitreiken van de penning ging het lectoraat Taalbewust en Inclusief Opleiden officieel van start.

Auteur: Linda Koster
Fotografie: Thomas Abrahams (Beeldbaas)

In de nieuwste aflevering van de podcast AI Garage spreekt host Erdinç Saçan met gast Bryan Raghoebar.  Bryan is een internationaal payroll‑expert met meer dan twintig jaar ervaring in SAP‑omgevingen, digitale transformatie en wereldwijde samenwerking. Zijn verhaal laat zien hoe technologie, cultuur en menselijkheid samenkomen in een vakgebied dat veel complexer en innovatiever is dan vaak wordt gedacht.

Internationale carrière: van Eindhoven naar Maleisië
Bryan rolde “per ongeluk” de payrollwereld in, maar bouwde sindsdien een internationale loopbaan op met opdrachten voor onder andere Shell, een eigen bedrijf in België en een nieuwe entiteit in Maleisië. Zijn ervaringen tonen hoe cultuurverschillen, zoals hiërarchie, communicatie en verwachtingen, een grote rol spelen in internationale IT‑projecten.

AI in payroll: van complexe processen naar slimme agents
Payroll is veel meer dan “een knop per maand”. Bryan legt uit hoe HR‑data, tijdregistratie, cao’s, wetgeving, uitzonderingen en internationale betaalstromen samenkomen in één kritische keten. Juist daarom ziet hij enorme kansen voor AI. Zijn team bouwde AI‑agents die via Teams HR‑vragen beantwoorden, simulaties draaien en zelfs wijzigingen doorvoeren in systemen zoals SAP.

Luister de podcast via Spotify.

De

De Keuzegids baseert zich onder meer op studentenoordelen uit de Nationale Studenten Enquête (NSE) 2026, studiesuccescijfers en beoordelingen van thema’s zoals de inhoud van het onderwijs, docenten, toetsing en sfeer binnen de opleiding. Nieuw in deze editie is extra informatie over associate degree-opleidingen, waaronder een toelichting op de verschillen tussen een associate degree en een reguliere hbo-bachelor.

Elf kwaliteitszegels
Elf Fontys-opleidingen hebben in de Keuzegids het kwaliteitszegel ontvangen dat aangeeft dat de (top)opleiding tot de beste van Nederland behoort:
- Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de tweede graad in Pedagogiek
- Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de tweede graad in Maatschappijleer
- Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de tweede graad in het Technisch Beroepsonderwijs
- Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de tweede graad in Godsdienst
- Ad Logistiek
- Finance, Tax and Advice
- Ad Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn
- Docent Theater
- Docent Muziek
- Dans

Deze erkenningen onderstrepen de kwaliteit van het onderwijs dat studenten bij Fontys ontvangen.

Gedeelde achtste plaats
In de lijst met grote hogescholen staat Fontys in de middenmoot, op de gedeelde achtste plaats.  Zuyd Hogeschool, met vestigingen in Heerlen, Sittard en Maastricht, is voor het tweede jaar op rij de beste van de veertien grootste hogescholen van Nederland, met twaalf topopleidingen. Avans zakt in de ranglijst naar positie drie, aldus de Keuzegids.

Interne reflectie
De dienst Marketing & Communicatie (M&C) neemt de uitkomsten van de Keuzegids mee in voorlichtingsactiviteiten en in de presentatie van opleidingen op de website, wanneer deze informatie van toegevoegde waarde is voor (aankomende) studenten.
Daarnaast bieden de resultaten waardevolle aanknopingspunten voor interne reflectie en verdere kwaliteitsontwikkeling. De inzichten uit de Keuzegids kunnen helpen om van elkaar te leren en het talentgerichte onderwijs binnen Fontys verder te versterken.

Inzage voor instituten
Directeuren van de instituten hebben gedurende twee weken – tot 21 oktober – met een speciale inlogcode toegang tot de online versie van de Keuzegids. Na 21 oktober kan iedereen bij de site van Keuzegids inloggen met een computer binnen het Fontys wifinetwerk. Instituten kunnen vervolgens zelf bepalen hoe zij de resultaten inzetten in hun eigen interne en externe communicatie.

_{Auteur: Wim Pleunis}

In september start de nieuwe Associate degree Educatief Professional Beroepsonderwijs (EPB). De ontwikkeling van deze opleiding markeert een belangrijke stap binnen Fontys Educatie. Frank Janssen, docent Leraar Technisch Beroepsonderwijs en docent/coördinator Consumptieve Techniek, licht toe.

Aansluiting bij de praktijk
“Wanneer je kijkt naar de landelijke ontwikkelingen binnen de opleidingen Leraar Technisch Beroepsonderwijs (LTB) en Leraar Consumptieve Techniek (CT), zijn deze eigenlijk te smal om voor allebei ook een Associate Degree (Ad) aan te bieden. Er is behoefte om het breder te trekken. Een meer generieke opleiding gericht op het beroepsonderwijs. De Ad EPB moet hier invulling aan geven.” Deze nieuwe opleiding, die in september zal starten, moet beter aansluiten bij de praktijk. Janssen: “Binnen Fontys Educatie willen we ook bij de andere lerarenopleidingen nagaan of er interesse is in deze Ad. Studenten kunnen dan aansluiten bij de vier universele eenheden van leeruitkomsten (EVL’s) die op bepaalde momenten centraal worden aangeboden. Voor de vakspecifieke onderdelen kunnen ze deze dan bij de betreffende lerarenopleiding volgen. Dit zorgt voor flexibiliteit en efficiëntie binnen het opleidingsaanbod, daar zit de winst in.”

Zoektocht
Toch is de positionering van de Ad al jaren een uitdaging. Waar de bacheloropleiding een duidelijke uitkomst heeft: het beroep van docent, is dat dat voor de Ad minder duidelijk. De vraag “Wat is een onderwijsondersteuner?” is lastig te beantwoorden. Janssen: “We kennen op mbo4-niveau de functie van Onderwijsassistent. En ook de functie van Instructeur. Bij de Ad’s was er discussie over het verschil tussen bijvoorbeeld niveau 5 en niveau 6? Dat is best wel een zoektocht geweest de afgelopen jaren, om dit goed te definiëren. Bij de verschillende visitaties is dat ook iedere keer een onderwerp van gesprek. Hoe duid je niveau 5 of 6 nu precies?”

Op zichzelf staande opleiding
Met de introductie van deze opleiding is er nu wel een landelijk vastgesteld beroepsbeeld. “Deze is duidelijk gedefinieerd, en zorgt ervoor dat de zelfstandige positionering van de opleiding ook geborgd wordt”, aldus Janssen. “In tegenstelling tot eerdere Ad-varianten van Leraar Technisch Beroepsonderwijs en Consumptieve Techniek, die vaak feitelijk de eerste twee jaar van een bachelor vormden, is de Ad EPB nadrukkelijk bedoeld als een op zichzelf staande opleiding.”

Functiehuis
De instroom voor de Ad’s is lange tijd beperkt gebleven. Veel studenten kiezen er namelijk voor om door te stromen naar de bachelor. Vaak worden ze hierbij gestimuleerd door werkgevers die vragen om een volledige lesbevoegdheid. De Ad wordt dan gezien als tussenstap, in plaats van eindpunt. Het is dan ook belangrijk om de AD beter te verankeren in het functiehuis van het onderwijs. Pas wanneer duidelijk is welke functies en salarisschalen bij deze opleiding horen, krijgt de opleiding écht betekenis op de arbeidsmarkt. Momenteel ontbreekt die duidelijke koppeling, wat de aantrekkelijkheid van de Ad als eindkwalificatie beperkt. Janssen: “Voor de Ad EPB zijn we nu een soort schakelprogramma aan het ontwikkelen zodat je na het volgen van deze opleiding makkelijker kan instromen in de twee jaar bachelor erna. Voorheen was deze overgang relatief soepel, omdat de Ad grotendeels overlapte met de eerste twee studiejaren van de bachelor. Door de nieuwe opzet is die aansluiting minder vanzelfsprekend geworden. Een schakelprogramma moet studenten helpen om erna door te stromen en alsnog het vereiste niveau 6 aan te tonen.”

Interessant voor deeltijdstudenten
Ondanks deze uitdagingen zijn de verwachtingen positief. Janssen: “Ik denk dat de Ad EPB met name voor deeltijdstudenten interessant kan zijn. Studenten die al in het onderwijs werken en hun bevoegdheid moeten halen. Daarmee ontwikkelt deze nieuwe Associate degree zich hopelijk tot een brede, generieke opleiding waar het beroepsonderwijs al langer behoefte aan heeft.”

Auteur: Erik Bienefelt
Fotografie: Charlotte Grips

Het verlies van een dierbare kan je leven ingrijpend veranderen. Ook tijdens je studie. Concentreren, deadlines halen of plannen kan ineens veel moeilijker worden. Toch voelen veel studenten de druk om door te gaan. Fontys biedt daarom de begeleiding Verlies en rouw, speciaal voor studenten die een dierbare zijn verloren.

Rouw kent geen vaste route, vertelt Anneke Antonissen, studentendecaan van Fontys Studentenvoorzieningen met expertise op het gebied van verlies en rouw. Het verlies van een ouder, broer, zus, partner of goede vriend kan nog lang doorwerken in het dagelijks leven, en dus ook tijdens je studie.

Iedereen rouwt op zijn eigen manier
Rouw is het proces waarin je leert omgaan met een verlies en je je aanpast aan een nieuwe werkelijkheid. Iedereen beleeft dat anders. De een zoekt afleiding en houdt vast aan het dagelijkse ritme, terwijl de ander juist behoefte heeft aan rust en bezinning. Er is geen juiste of verkeerde manier om te rouwen.

Zeker voor studenten kan verlies extra ingrijpend zijn. In een levensfase waarin de focus vaak ligt op studeren en bouwen aan de toekomst, kan je wereld ineens stil komen te staan. Bovendien wordt vaak onderschat hoeveel energie rouw kost. Vermoeidheid, concentratieproblemen en heftige emoties zijn normale reacties op een ingrijpend verlies.

Wat volgens Anneke belangrijk is om te onthouden: er bestaat geen vaste volgorde, geen gebruiksaanwijzing en geen einddatum waarop rouw ‘afgerond’ moet zijn. Iedereen verwerkt rouwt op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo.

Het persoonlijke verhaal van Gijsje
Achter elke vorm van rouw schuilt een uniek verhaal. Student Journalistiek, Gijsje van Gils, weet daar alles van. Zij deelt hoe het verlies van haar vader haar studie en dagelijks leven beïnvloedde. 
‘Ik verloor mijn vader op 30 april 2025, ik zat op dat moment in het derde jaar van de opleiding Journalistiek. Het verlies was heel plotseling. Mijn vader had al een langere tijd last van zijn benen en kortademigheid, de dokter dacht dat het een slijmbeursontsteking was. Met Koningsdag werd mijn vader thuis opeens onwel, hij belde zelf de ambulance en werd afgevoerd naar het ziekenhuis waar mijn broertjes en ik later meteen naar toe kwamen. Voor onderzoek moest hij een tijdje in het ziekenhuis blijven, twee dagen later werd ons verteld dat hij ongeneeslijke longkanker had met uitzaaiing naar de lever en botten. Vandaar die pijn in zijn benen. Heel veel tijd om dit nieuws te verwerken hebben we niet gehad, na vijf dagen kwam hij te overlijden. Een enorm ingrijpend verlies voor mij en mijn twee broertjes, voor wie mijn vader sinds de scheiding met mijn moeder zo’n twaalf jaar geleden in zijn eentje heeft gezorgd. 

Ik zat midden in mijn tweede stageperiode toen dit gebeurde, mijn hele wereld kwam stil te staan. Plots moest ik samen met mijn broertjes van alles thuis regelen, school moest even on hold gezet worden. Ik kreeg gelukkig veel steun van mijn stagebegeleider van school, mijn begeleider vanuit stage was helaas (vooral bij terugkomst) wat minder meelevend. Na deze hectische periode weer terug in het schoolritme komen was daardoor extra moeilijk en met het oog op afstuderen het jaar erop maakte ik mij zorgen over hoe ik studie en rouwen in hemelsnaam met elkaar zou kunnen combineren. Ik was bang dat ik moeite zou hebben met motivatie vinden, dat ik in een gat zou vallen, dat ik me eenzaam zou voelen en ik het jaar niet zou halen. Er was niets mis geweest met even een tussen(half)jaar nemen, maar ik was vastberaden om door het afstuderen heen te knallen. Maar ik wist ook dat ik dat niet zonder hulp zou kunnen.

De begeleiding Verlies en rouw
Via mijn mentor kreeg ik te horen over de begeleiding ‘verlies en rouw’ die Fontys Studentenvoorzieningen aanbiedt. Hier worden studenten begeleid met het rouwen tijdens je studie. Ik moet eerlijk zeggen dat ik de eerste keer bijna niet was gekomen, omdat ik het toch best spannend en onnatuurlijk vond om me zo kwetsbaar op te gaan stellen voor mensen die ik niet kende. Maar de grootste les die ik hieruit heb gehaald is dat je juíst met deze mensen kan verbinden zoals je dat misschien niet kan doen met de mensen om je heen. Je zit namelijk met lotgenoten die door eenzelfde of soortgelijk verdriet heen gaan als jij. Dat is op jonge leeftijd best zeldzaam. Steeds vaker ging ik daarom met plezier naar deze bijeenkomsten, omdat ik veel over mezelf en mijn verdriet leerde, maar vooral omdat het mij een kans gaf om het te hebben over mijn vader. Het was echt een uitlaatklep. 

Voor mijn afstudeerproject ben ik vervolgens aan de slag gegaan met dit onderwerp, het meer creëren van zichtbaarheid van rouwende jongeren. Nu praat ik met liefde over mijn rouw, omdat het me herinnert aan iemand die mij zo dierbaar is geweest. Ik gun iedereen het kunnen omarmen van zijn of haar rouw en soms heb je daar een beetje hulp bij nodig. Wees niet bang om die hulp op te zoeken.’

Auteur: Birgit Grun

Diversity Day, jaarlijks op 6 oktober, staat het in teken van het waarderen van verschillen en het bevorderen van een inclusieve leer- en werkomgeving. Bij Fontys vieren we dat dit jaar niet op één dag, maar gedurende de hele maand oktober met de Diversity Day Tour: een reeks activiteiten op verschillende locaties die uitnodigen om elkaar te ontmoeten, nieuwe perspectieven te ontdekken en van elkaar te leren.  

De Diversity Day Tour wordt georganiseerd door projectleden van het IDEAS Office van Fontys in samenwerking met collega's van de verschillende locaties. Vanuit de thema's inclusie, diversiteit, gelijkwaardigheid, toegankelijkheid en sociale veiligheid (IDEAS) werkt het team aan een leer- en werkomgeving waarin iedereen zich welkom, gezien, gehoord en gerespecteerd voelt. Door ruimte te geven aan verschillende perspectieven en ervaringen draagt het IDEAS Office bij aan een Fontys-community waarin verbinding, gelijke kansen en wederzijds respect centraal staan.  

Programma 
De Diversity Day Tour gaat langs deze Fontys-locaties: 

• 9 oktober | Den Bosch – Een programma rond het thema Omgaan met diversiteit: waar sta jij?, met onder meer interactieve activiteiten en een filmvertoning.
• 13 oktober | Venlo – Ontdek culturen van over de hele wereld tijdens een internationale culturele markt.
• 13 oktober | Tilburg – Vier wie je bent tijdens een feestelijke rode loper-ervaring op campus Stappegoor.
• 26 oktober | Eindhoven – Laat je inspireren door ervaringsverhalen en workshops rond verschillende (nieuwe) perspectieven.  
• 28 oktober | Sittard – Stap uit je comfortzone en ervaar diversiteit vanuit verrassende invalshoeken. 

Meer weten over de activiteiten? Op de nieuwe IDEAS-portal vind je het volledige programma, actuele informatie en eventuele aanmeldmogelijkheden. 

Kennis, inspiratie en activiteiten rond IDEAS 
Met deze nieuwe portal wil de projectgroep studenten en medewerkers wegwijs maken in alles wat binnen Fontys gebeurt op het gebied van inclusie, diversiteit, gelijkwaardigheid, toegankelijkheid en sociale veiligheid. Je vindt er informatie over de thema’s, inspiratie, praktische hulpmiddelen en activiteiten vanuit de verschillende Fontys communities. De portal vormt een centrale plek voor kennisdeling en inspiratie en wordt de komende periode verder uitgebreid.

Heb je vragen over het project IDEAS Office? Neem contact op met Debbie Jarec (projectleider). 

Auteur: Zoë Verwers

Verschillende vrouwen in zijn directe omgeving voelden zich regelmatig onveilig als ze in hun eentje onderweg waren. Sommigen maakten zelfs vervelende situaties mee. Het bericht van augustus 2025 over de gewelddadige dood van een 17-jarige vrouw na een avond uit in Amsterdam was voor Massimiliano van Leeuwen (23) de druppel. Met zijn startup LUME combineert de Fontys-student Commerciële Economie een armband met de mogelijkheid om je locatie te delen of alarm te slaan. “Veiligheid garanderen kan het natuurlijk nooit. Maar ik geloof wel dat mijn oplossing impact gaat hebben.”

Dat Massimiliano ooit zou gaan ondernemen, lag in de lijn der verwachting. Dat het geen puur commercieel bedrijf zou worden ook. “Tijdens mijn minor Ondernemen kwam alles samen: ik moest een startup beginnen. Dropshipping had ook gekund, maar ik steek mijn energie natuurlijk veel liever in een product waarmee ik écht iets kan betekenen.” Geen gekke gedachte, aangezien bijna 35 procent van de 25- tot 45-jarige vrouwen in Nederland weleens omloopt of -rijdt om onveilige plekken te vermijden, zo blijkt uit CBS-cijfers. En ongeveer 45 procent van de vrouwen is af en toe bang om slachtoffer te worden van criminaliteit in haar buurt. “Met iedere verbetering op dat vlak ben ik blij.”
 

De regie om je arm
Met LUME komen verschillende functies samen: via de armband deel je je live-locatie met in de app ingestelde contactpersonen of activeer je een luid alarm. “Een armband kun je met je hand ongemerkt bedienen”, legt de founder uit. “Er is heel discreet een knop in verwerkt. Afhankelijk van hoe vaak je drukt, kies je voor de locatie-optie, de alarmfunctie of allebei. Zo houdt de drager de regie.”

Zijn primaire doelgroep zijn vrouwen die vaak alleen onderweg zijn. “Uit interviews bleek: zij voelen zich rustiger als bekenden kunnen volgen waar ze zijn. En als ze iemand in een dreigende situatie kunnen afschrikken.” Hij ziet echter veel meer mogelijkheden: “Die vrouwen geven ook om de veiligheid van hun kinderen en ouders. Bovendien werkt het onafhankelijk van bijvoorbeeld gender of achtergrond, waardoor de armband voor iedereen van waarde is.”

Nieuwe werkvelden
Voor de economisch geschoolde Massimiliano is het hele proces een flinke deep dive. “Ik ga dus steeds naar het Drinks, Pitches and Demos-event van samenwerkingsverband Startups for Society. Dat leverde al contact op met intellectual property-ondernemers, engineeringstudenten en innovatie-expert Bert-Jan Woerdman van de Brainportcampus.” Ook de partijen waarmee hij nu in gesprek is, een designbedrijf, een appsoftwarepartij en een technologiepartij voor de armband, kwam hij zo op het spoor. “Het levert me waarschijnlijk ook een plekje op de Dutch Design Week op dat ik kan gebruiken voor validatie of pr.”

Via Fontys Centrum voor Ondernemerschap kwam hij bovendien in contact met businesscoach Jim Prince “Hij houdt onder meer mijn commerciële en salesstrategie scherp.” Enkele studenten van de Fontys-minor Be Creative gaan hem daarnaast helpen om een prototype van de armband te realiseren. En Fontys Talent Factory biedt hulp bij juridische vraagstukken. “Er zitten zoveel interessante mensen in dit netwerk. Daar kom ik nu allemaal mee in contact. Ontzettend fijn!”

Groeien in ondernemerschap
Massimiliano woonde afgelopen tijd ook wekelijks het Startup Readyness Programma van Midpoint Brabant bij. “Daar leer ik waar ik op moet letten, en wat vooral niet te doen. En van de andere, vaak ervarener founders uit heel diverse branches krijg ik waardevolle feedback. Ik help ze op mijn beurt weer met het interviewdeel.” Vooral het gesprek met gelijkgestemden is hem veel waard. “In je eigen kring krijg je toch snel sociaal wenselijke antwoorden, terwijl ik juist wil sparren en groeien. Die mogelijkheid heb ik binnen het netwerk wel echt gevonden.”

Een tijdje terug overwoog Massimiliano nog naar Italië te verhuizen, het geboorteland van zijn moeder. “Maar met al die mooie contacten in de regio is het nu veel logischer om hier te blijven.” Zijn doel staat hem daarbij helder voor ogen. “Het gaat mij er niet om dat iedereen dadelijk de naam LUME kent. Het gaat om hoeveel mensen er uiteindelijk mee geholpen zijn.”

Geplaatst door: Jessie Swinkels

Hoe zorg je ervoor dat kinderen met plezier bewegen én dat ook blijven doen? Woensdag promoveerde Fontys-docent en onderzoeker Anoek Adank-Heij, onder begeleiding van promotor Steven Vos en copromotor Dave Van Kann (lector Fontys-lectoraat Move to Be), aan de TU/e op haar onderzoek naar de rol van plezier in het bewegingsonderwijs en de invloed daarvan op een actieve leefstijl van kinderen.

In haar proefschrift, Supporting Primary School Teachers in Creating Enjoyable Physical Education Experiences to Enhance Children’s Physical Activity Behavior, onderzocht Adank hoe leerkrachten in het basisonderwijs kinderen beter kunnen ondersteunen bij het ontwikkelen van een actieve en gezonde leefstijl. Daarbij stond één vraag centraal: wat maakt bewegingsonderwijs leuk en betekenisvol voor kinderen? 

Plezier als sleutel
Uit Adank's onderzoek blijkt dat plezier een belangrijke voorspeller is van beweeggedrag. Kinderen die meer plezier beleven aan bewegen, zijn actiever en brengen minder tijd zittend door. Ook motorische vaardigheden spelen daarin een belangrijke rol. Bovendien laat het onderzoek zien dat ervaringen tijdens de gymles doorwerken buiten schooltijd: een positieve ervaring in de les vergroot de kans dat kinderen ook thuis of in de buurt actief zijn. 

Luisteren naar kinderen
Een belangrijk uitgangspunt van het onderzoek was om kinderen zelf aan het woord te laten. Wat maakt een gymles nou leuk? En wanneer hebben kinderen juist minder plezier?
Kinderen noemen dan onder meer afwisselende activiteiten, succeservaringen, uitdaging op hun eigen niveau, samenwerken met klasgenoten en positieve aandacht van de leerkracht als belangrijke ingrediënten voor een plezierige les. Ook blijkt het belangrijk dat leerlingen invloed ervaren en keuzes kunnen maken tijdens activiteiten.
Deze inzichten bieden waardevolle handvatten voor leerkrachten die hun lessen aantrekkelijker en motiverender willen maken.

Op basis van deze inzichten ontwikkelde Adank een overzicht van concrete onderwijspraktijken die volgens kinderen bijdragen aan plezier in de gymles. Observaties in de praktijk lieten vervolgens zien dat veel leerkrachten deze elementen al toepassen, maar dat er ook kansen liggen om bijvoorbeeld samenwerking, individuele ontwikkeling en het gebruik van feedback verder te versterken. 

Een leven lang bewegen begint op school
Met haar promotieonderzoek levert Adank een belangrijke bijdrage aan de kennis over bewegingsonderwijs, plezier in bewegen en de rol van leerkrachten bij het stimuleren van een actieve leefstijl. Haar boodschap is helder: wanneer kinderen positieve en plezierige ervaringen opdoen in de gymles, legt dat een basis voor een leven lang bewegen.

Cursor
Vooruitlopend op haar promotie gaf Anoek een interview aan Cursor, het nieuwsplatform van TU/e. Daarin vatte ze haar onderzoek en de resultaten daarvan, helder samen. 

Anoek Adank-Heij promoveerde op woensdag 30 september 2026 aan de Technische Universiteit Eindhoven. Het onderzoek werd uitgevoerd in een samenwerking van Fontys Sport en Bewegen en de Technische Universiteit Eindhoven. 

Auteur: Pieter Cornelissen

Hoe ziet de zorg van de toekomst eruit? Welke rol speelt technologie in het dagelijks leven? En hoe kan ontwerp bijdragen aan een inclusievere samenleving? Tijdens de Dutch Design Week, van 17 tot en met 25 oktober, presenteert Fontys in Area51 verschillende projecten waarin studenten, onderzoekers en werkveldpartners deze en andere maatschappelijke vraagstukken onderzoeken. De projecten sluiten aan bij de ambitie van Fontys for Society en zijn samengebracht in één route langs zes installaties. 

De expositie is opgebouwd als een route langs verschillende fases van het creatieve proces. Bezoekers doorlopen achtereenvolgens de zones Think, Create, Tech, Apply en Reflect. Elke zone laat zien hoe ontwerp en onderzoek bijdragen aan maatschappelijke impact.

Think: toekomstscenario’s voor zorg en samenleving
In de eerste zone staat toekomstdenken centraal. Het Centre of Expertise Health presenteert samen met partners als Máxima MC, Pozob, Transvorm en Archipel Zorggroep én in samenwerking met Studio Verveeld & Verward een interactieve installatie over de toekomst van werk in zorg en welzijn. De expositie nodigt bezoekers uit om niet alleen naar toekomstige ontwikkelingen te kijken, maar ook naar de waarden en inzichten uit het verleden die daarbij richting kunnen geven.

Vanuit de opleiding Trend Research & Concept Creation Lifestyle wordt het project The Futures We Refuse to See tentoongesteld. Hierin verkennen studenten samen met werkveldpartners maatschappelijke vraagstukken en mogelijke toekomstscenario's.

Create: ontwerpen voor een inclusievere samenleving
Vanuit de opleidingen Industrieel Product Ontwerpen en Industrial Design Engineering in Venlo worden ontwerpen gepresenteerd die maatschappelijke relevantie combineren met vakmanschap en technologie. De tentoonstelling bevat onder meer inclusieve ontwerpen zoals een bal voor blinde kinderen, een lichte opvouwbare reiskruk voor mensen met een mobiliteitsbeperking en een geluidsarme werkplek ontwikkeld voor de Brainport Industry Campus.

Tech: de relatie tussen mens, technologie en samenleving 
Binnen de Tech-zone staat de relatie tussen mens, technologie en samenleving centraal. Het project SUPER LOCAL nodigt bezoekers uit om lokale uitdagingen en persoonlijke vraagstukken voor te leggen aan een creatief intelligentiesysteem dat oplossingen genereert vanuit verschillende disciplines, waaronder design, technologie en mode.

Daarnaast is de installatie Wall of Attention te zien: een digitaal canvas opgebouwd uit tientallen afgedankte smartphones dat vragen stelt over aandacht, technologie en digitale cultuur.

Met FKA Human Zoo onderzoekt het lectoraat Interaction Design op kritische wijze de relatie tussen mens en technologie via een fysieke installatie die bezoekers confronteert met hedendaagse technologische ontwikkelingen.

Apply: fashion tech en innovatieve materialen
Technologie krijgt een tastbare vorm in de Fashion Tech-collectie ‘Like Insects’ en de nieuwste collectie ‘Cool-tech’ ontwikkeld door studenten van de minor Be Creative in samenwerking met designer Anouk Wipprecht. De collectie laat zien hoe sensoren, innovatieve materialen en interactieve technologie kunnen worden geïntegreerd in modeontwerpen. Bezoekers kunnen verschillende ontwerpen bekijken die laten zien hoe technologie geïntegreerd kan worden in kleding en interactief design. 

Reflect
Afbeeldingen hebben een grote invloed op nieuwsconsumenten. Ze spreken sterk tot de verbeelding en emoties en beïnvloeden daardoor zowel de beeldvorming als het gedrag rondom klimaatvraagstukken. In dit project van Fontys Journalistiek onderzoeken we het effect van klimaatbeelden in het nieuws. Bekijk verschillende nieuwsbeelden over klimaatverandering en deel jouw mening door de QR-code te scannen. Jouw oordeel levert waardevolle inzichten op!

Meer Fontys tijdens DDW
Naast de expositie in Area51 zijn tijdens Dutch Design Week ook andere Fontys-projecten te bezoeken. Zo presenteert Fontys Academy of the Arts werk binnen het programma Class of 26 in het Klokgebouw op Strijp-S. Daarnaast organiseert het Fontys Moral Design Lab de interactieve ervaring Moral City Hunt, waarin deelnemers worden uitgedaagd om na te denken over ethische keuzes en mogelijke toekomstscenario's.

Tijdens de Dutch Design Week (DDW) is locatie Area 51 (Ketelhuisplein 18, Eindhoven) zonder DDW ticket te bezoeken
17 t/m 25 oktober – Eindhoven
Expositie Fontys for Society

Auteur: Zoë Verwers
Fotografie: Max Kneefel voor Dutch Design Week

Negen Fontysbrede inlevermomenten per studiejaar. Dit lijkt misschien een praktische roosterafspraak, maar achter deze keuze zit een duidelijke afweging: hoe bieden we studenten voldoende ruimte om hun eigen leerroute te volgen én zorgen we tegelijkertijd voor betrouwbare tentaminering en een werkbare organisatie?

Binnen Talentgericht onderwijs krijgen studenten meer regie over hun leerproces. Zij kunnen binnen heldere kaders bepalen hoe en wanneer zij een Eenheid van Leeruitkomsten (EvL) beheersen. Tegelijkertijd werkt Fontys toe naar één uniforme onderwijslogistiek die voor iedereen begrijpelijk en goed uitvoerbaar is.  

Huidige praktijk
De huidige praktijk verschilt echter sterk per opleiding. Sommige opleidingen kennen slechts enkele inlevermomenten per jaar, terwijl andere vrijwel continu inleveren mogelijk maken. Deze variatie maakt werkwijzen minder duidelijk voor studenten, beperkt de mogelijkheden voor uniforme systeemondersteuning en bemoeilijkt de planning van beoordeling en capaciteit. Daarom is gekozen voor een gezamenlijk, Fontysbreed kader met negen vaste inlevermomenten.

In balans
Die negen inlevermomenten zijn bewust gekozen. Bij een (te) klein aantal inlevermomenten moeten studenten die een moment missen of iets moeten herstellen namelijk vaak lang wachten op een nieuwe mogelijkheid. Dit kan leiden tot studievertraging en piekbelasting. Een (te) groot aantal of doorlopende momenten bemoeilijkt gezamenlijke kalibratie en maakt de inzet van examinatoren en beoordelingsteams lastig te plannen. Bovendien wordt het lastiger om beoordeling en kalibratie te verbinden aan het onderwijs.

Negen vaste momenten brengen deze belangen in balans. Studenten houden voldoende ruimte om hun studie te versnellen, vertragen of opnieuw in te leveren wanneer dat nodig is. Tegelijkertijd kunnen beoordelingen worden gebundeld, docententeams samen kalibreren en blijft de kwaliteit en betrouwbaarheid van toetsing gewaarborgd.

De momenten zijn verdeeld over het studiejaar: vier per semester en een extra moment in week 0. Dat ritme zorgt ervoor dat studenten de onderwijsperiode goed kunnen benutten, terwijl er voldoende tijd blijft voor beoordeling, afstemming en terugkoppeling. Het extra moment in week 0 helpt studenten om onderdelen af te ronden voordat een nieuw studiejaar start.

Tentamenkansen
Belangrijke opmerking hierbij is dat een inlevermoment niet hetzelfde is als een tentamenkans. Studenten behouden conform de onderwijs- en examenregeling minimaal twee tentamenkansen per studiejaar. Het besluit gaat uitsluitend over de planning van inlevermomenten.

Kortom: negen centrale inlevermomenten zijn geen beperking van flexibiliteit, maar een bewuste balans tussen ruimte voor de student, kwaliteit van beoordeling en een uitvoerbare onderwijslogistiek.

Meer weten over Talentgericht onderwijs en Eén Fontys Onderwijslogistiek?
Bezoek de portal of neem contact op met je vaste gesprekspartner.