Effectief en creatief werken aan woordenschatonderwijs in groep 1 tot en met 8.
Door Fontys Fydes en Expertisecentrum Nederlands
Werken met Op Woordenjacht
Woorden doen ertoe! Dat geldt voor alle leerlingen gedurende hun hele schoolloopbaan. Woorden zijn het voertuig voor communicatie. Woorden en begrippen heb je nodig om taal te kunnen begrijpen en gebruiken. Een goede woordkennis komt niet alle leerlingen even snel of gemakkelijk aanwaaien. Scholen willen daarom werk maken van goed woordenschat-onderwijs.
Het boek Op Woordenjacht laat zien hoe je kansen kunt grijpen en kansen kunt creëren voor alle kinderen in alle groepen. Dit kan in de taalles, in kringgesprekken, tijdens de geschiedenisles, kortom: de hele schooldag door.
Inhoud
Werken met Op Woordenjacht bouwt voort op de theorie van Marianne Verhallen, het werken met de zogenaamde 4-takt. Deze 4-takt heeft de laatste jaren zijn effectiviteit bewezen. In veel taalmethodes is deze didactiek reeds geïntegreerd. Echter, woorden beklijven beter als deze op speelse manier ingeoefend en herhaald worden en in een betekenisvolle context aangeboden worden.
Het werken met woordenschatroutines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen maakt scholen vaardiger in het systematisch plannen van woordenschatactiviteiten en in het benutten van kansen tijdens de taalles, de les begrijpend lezen, de zaakvakken en bij het zelfstandig werken. Het biedt een praktisch kader om aan extra woordenschatuitbreiding te kunnen werken en sluit naadloos aan bij de didactische principes van ‘’Wat werkt in de klas’’.
Ontdek de vele mogelijkheden om begrippen beter te laten opslaan en te laten inslijpen, waardoor het woordenschatonderwijs binnen de taalmethode zeker verdiept zal worden. De omgeving en didactiek zullen verrijkt worden met visuele modellen en creatieve activiteiten.
Een tipje van de sluier: Het woordenschatmonster
……Het Woordenschatmonster heeft een mooi plekje in de klas. Hij kan alleen in leven blijven als de leerlingen hem regelmatig een kostelijke maaltijd voorschotelen: lekkere woorden! Soms eet het monster alles wat hem gevoerd wordt, maar andere keren heeft hij alleen trek in bepaalde (thema)woorden. Gedurende de hele week verzamelen de leerlingen dan woorden die ze op kaartjes schrijven en aan het monster voeren.
Aan het einde van de week worden alle woorden die aan het monster gevoerd zijn, bij elkaar gelegd en de leerlingen besluiten samen met de leerkracht welke woorden mogen verhuizen naar het monsterboek. Ze overleggen daarbij ook over de betekenis van de woorden…….
Wat levert het op?
Het leren benutten van kansen voor expliciete woordenschatuitbreiding.
Leerlingen die enthousiast met woorden aan de slag gaan.
De routines kunnen meteen de volgende dag uitgevoerd worden.
Kennismaking of verdieping van de didactische principes van “Wat werkt in de klas” toegesneden op woordenschatdidactiek.
Voor die scholen die reeds werken met talige routines in de onderbouw, het verkrijgen van een doorgaande lijn in het werken met taalroutines.
Het boek ‘Op woordenjacht’ is een bronnenboek dat wil inspireren en een impuls wil geven aan goed woordenschatonderwijs. Van alle routines, grafische modellen en werkvormen wordt een korte beschrijving gegeven van de vorm en de manier waarop je ze kunt inzetten. Ook beschrijft het vele voorbeelden vanuit de praktijk en draagt het vervolgideeën en aandachtspunten aan.
Scholingsmogelijkheden
Informatie bijeenkomst ‘Aan de slag met woordenschatroutines’
In het voorjaar van 2013 zijn er twee gratis informatiebijeenkomst over ‘Op Woordenjacht’.
Kijk op www. woordenjacht.nl voor meer informatie of bezoek onze website www.fontys.nl/fydes
Mogelijke trajecten
I. Oriëntatieworkshop op locatie (teamvergadering van 1,5 uur)
Eerste kennismaking met en proeven aan de woordenschatroutines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen. In deze oriënterende workshop wordt nagegaan in hoeverre deze aanpak past binnen de schoolontwikkeling.
II. Basistraining jaar 1
3 studiemiddagen
3 overleggen stuurgroep
3 voortgangs-overleggen
Daarbij 2 dagdelen klassenconsultaties naar keuze, maar sterk aanbevolen!
Op basis van het boek Op Woordenjacht komen achtereenvolgens de volgende thema’s aan bod:
- Theoretische achtergrond, woordenschatdidactiek gericht op selectie van woorden en versterking van didactiek.
- Aan de slag met routines, grafische modellen en coöperatieve werkvormen.
- Bovenstaande wordt naar keuze van de school, gerelateerd aan één van de drie toepassingsgebieden: taalonderwijs, wereldoriëntatie of woorden vangen.
III. Uitbreidende vervolgtraining: jaar 2
- Invulling na overleg en naar wens van school.
- Teamvergaderingen, overleggen met een stuurgroep, klassenbezoeken.
Verdieping:
- Verdieping van het brede veld van woordenschat binnen de verschillende lessen.
- Inspirerende vervolgideeën en aandachtspunten
- Toetsing
- ICT en woordenschat
- Borging van de werkwijze
Bovendien wordt school gecoacht in de optimale en praktische uitvoer van het woordenschatonderwijs.
Bovenstaande mogelijkheden kunnen altijd schoolspecifiek gemaakt worden en afgestemd op de wensen van de klant. Hierbij gaat de adviseur van Fontys Fydes met de school aan de slag om ‘Op Woordenjacht’ volledig passend, schoolbreed te implementeren.
Meer informatie
Voor meer informatie en contact kun je contact opnemen met:
