Vanaf 1 januari 2009 wordt dyslexie vergoed, te beginnen met kinderen in groep 4 (start behandeling op 7/8 jarige leeftijd).
Om voor deze vergoeding in aanmerking te komen dient de school aan een aantal voorwaarden te voldoen en dient zij een “poortwachtersfunctie” te vervullen naar de gezondheidszorg.
De rol van de school is hierbij essentieel als het gaat om het signaleren en begeleiden van kinderen met lees- en spellingproblemen binnen school.
Op basis hiervan kan verdere diagnosticering, hulpverlening en begeleiding buiten school plaatsvinden voor de kinderen waarbij sprake is van een ernstige vorm van dyslexie.
In deze bijdrage wordt de rol van de school als poortwachter verder uitgewerkt.
Lees verder
Protocollen dyslexie
In het primair onderwijs kan gebruikgemaakt worden van een drietal protocollen dyslexie die aangeven hoe te handelen bij leerlingen met achterblijvende leesprestaties. Het betreft hier de protocollen:
Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 1-2 (Wentink, Verhoeven en Druenen; eerste druk 2008);
Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 1 - 4 (Wentink en Verhoeven, 2001);
Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 5 -8 (Wentink en Verhoeven, 2004);
Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor het speciaal basisonderwijs (Wouters en Wentink, 2005).
Met behulp van de beschreven procedure en werkwijze in de protocollen kunnen vorderingen van kinderen in de lees- en spellingontwikkeling systematisch worden gevolgd en indien noodzakelijk interventies worden uitgevoerd. Binnen de rol van de school als poortwachter wordt er van uitgegaan dat het protocol dyslexie in alle groepen van het primair onderwijs is ingevoerd en er overeenkomstig het protocol gewerkt wordt.
Bij de verdere uitwerking en invoering van het protocol dyslexie wordt uitgegaan van en continuüm van zorg (Struiksma, 2005) . Dit protocol heeft als doel de leerhulp voor lezen en spelling binnen en buiten de school af te stemmen op de specifieke leerbehoeften van kinderen met lees- en of spellingproblemen respectievelijk dyslexie. Het continuüm van zorg ziet er als volgt uit (voor een verdere uitwerking van niveau 1 en 2 zie Niveaus van zorg[I1] ):
Niveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs in klassenverband met behulp van de protocollen dyslexie.
Niveau 2: Extra zorg in de groepssituatie door de groepsleerkracht.
Niveau 3: Specifieke interventies uitgevoerd of ondersteund door zorgspecialisten in de school.
Het signaleren van dyslexie kan plaatsvinden vanaf eind groep, 3. Het betreft hier vooral de kinderen die een duidelijke lees- en/of spellingachterstand hebben die niet verbetert ondanks intensieve begeleiding. In groep 6 tot en met 8 zal het vooral de kinderen betreffen die met name hun zwakke technische leesvaardigheid compenseren door een goede woordenschat, een goed verbaal begrip en anticipatie op de te lezen tekst.
Niveau 4: Diagnostiek en behandeling in de gezondheidszorg in goede afstemming met school en ouders.
Kinderen waarbij op niveau 3 een vermoeden van ernstige dyslexie wordt uitgesproken komen in aanmerking voor verdere diagnostiek en behandeling. De verantwoording van het vermoeden van de school is gebaseerd op:
De aantoonbare achterstand van het kind op de toetsen die in het kader van het leerlingvolgsysteem of middels andere toetsen zijn afgenomen.
De hardnekkigheid van de lees- en spellingproblemen zoals die blijkt op basis van het leerlingdossier van het kind. Dit betekent dat er in het dossier handelingsplannen van het kind aanwezig dienen te zijn, waarin de intensieve hulp en begeleiding verantwoord wordt.
Een onderbouwde motivatie van het vermoeden van dyslexie door de school.
Op dit vierde niveau is het volgende van belang:
Vaststellen van dyslexie door een ter zake deskundige op basis van psychodiagnostisch onderzoek.
Gespecialiseerde dyslexiebehandeling binnen de gezondheidszorg, waarbij met de school wordt samengewerkt.
Na aanmelding van een kind zal de diagnosticus verder onderzoek uitvoeren naar de lees- en of spellingproblemen en een gericht advies uitbrengen voor verdere ondersteuning en begeleiding van het kind.
Indien er sprake is van een lichtere vorm van dyslexie zal de ondersteuning en begeleiding verder door de school ter hand genomen dienen te worden, maar bij kinderen met een ernstige vorm van dyslexie (ongeveer 3,6% van de kinderen) zal behandeling tevens buiten schooltijd plaatsvinden. Hierbij kan gedacht worden aan 40 tot 60 sessies. Belangrijk hierbij is:
Een goede samenwerking tussen leerling, ouders, school en gezondheidszorg.
Duidelijke taakverdeling tussen alle betrokkenen waarbij sprake is van een geïntegreerd plan van aanpak. Hiermee dient voorkomen te worden dat er voor het kind sprake is van dubbelleren of cognitieve verwarring.
Goede overdracht van de gegevens tussen alle betrokkenen.
