In de kerndoelen Nederlands staat aangegeven dat het onderwijs in de Nederlandse taal erop gericht is dat de leerlingen:
Vaardigheden ontwikkelen waarmee ze deze taal doelmatig gebruiken in het dagelijks leven.
Kennis en inzicht verwerven omtrent betekenis, gebruik en vorm van taal.
Plezier hebben of houden in het gebruiken en beschouwen van taal.
In de tussendoelen gevorderde geletterdheid van het Expertise Centrum Nederlands is een leerlijn opgenomen voor lees- en schrijfmotivatie:
Middenbouw
Kinderen zijn intrinsiek gemotiveerd voor lezen en schrijven.
Ze beschouwen lezen en schrijven als dagelijkse routines.
Ze zien geschreven taal als communicatiemiddel.
Ze hanteren geschreven taal als middel voor informatieverwerving.
Ze ervaren geschreven taal als expressiemiddel.
Bovenbouw
Kinderen waarderen bestaande werken op het terrein van fictie.
Ze waarderen bestaande werken op het terrein van nonfictie.
Ze waarderen bestaande werken op het terrein van poëzie.
Ze hebben een positief zelfbeeld tegenover het gebruik van geschreven taal.
Ze onderkennen het persoonlijk en maatschappelijk belang van geletterdheid.
Naast het technisch en begrijpend lezen dient het onderwijs dus ook aandacht te besteden aan de leesmotivatie van leerlingen. Hier kan binnen het onderwijs op verschillende manieren aandacht aan besteed worden.
Lees verder
Veel voorkomende werkvormen bij leesbevordering zijn de boekbespreking en de leeskring. Als evaluatie van gelezen boeken wordt vaak gebruik gemaakt van een werkblad waarin naar informatie over het gelezen boek wordt gevraagd en naar persoonlijke ervaringen. In de meeste groepen is ook een klassenbibliotheek aanwezig. Naast deze klassenbibliotheek vind je op een centrale plek in de school een documentatiecentrum waar vooral informatieve boeken te vinden zijn. Voorlezen en vrij lezen zijn leesvormen die vaak worden gebruikt om het lezen te bevorderen. Als extra leesbevorderingsactiviteiten maken veel scholen ook gebruik van de activiteiten die in het kader van de kinderboekenweek worden aangeboden door bijvoorbeeld de bibliotheek.
Er liggen op veel scholen verschillende kansen ter verbetering. Hierbij kan gedacht worden aan de volgende acties:
Het gebruik van internet bij leesbevordering staat nog in de kinderschoenen. Ook media als film, televisie of cd zouden veel vaker kunnen worden ingezet.
Op veel scholen is nog geen leescoördinator aanwezig.
Het opnieuw vormgeven van het vrij lezen (nu vaak alleen als opvulling).
Het stimuleren van het lezen bij zwakke lezers, allochtone kinderen, maar ook hele vlotte lezers.
Er liggen vooral veel kansen bij het vormgeven van een rijke leesomgeving:
De leerkracht leest zelf en laat zien dat zij plezier heeft in lezen.
De leerkracht leest dagelijks voor.
In de groep zijn verschillende soorten boeken aanwezig: dunne en dikke AVI-boeken, boeken voor moeilijk lezenden, boeken voor beter lezenden, verhalenbundels, gedichtenbundels, informatieve boeken, tijdschriften, strips, prentenboeken en andere leesmaterialen.
Naast boeken zijn er in de groep ook luisterboeken en cd-roms aanwezig.
Aanvullingen van leesmaterialen vinden plaats in overleg met de leerlingen.
In het lokaal is een gezellige leeshoek ingericht.
Boeken en leesmaterialen zijn op een aantrekkelijke manier in het lokaal uitgestald.
Er zijn leesmandjes met verschillende genres boeken.
Kinderen kunnen teksten van hun eigen keuze lezen.
De leerkracht ondersteunt het kiezen van boeken.
De leerkracht praat met de leerlingen over verhalen die ze heeft voorgelezen.
De leerkracht introduceert boeken en geeft leerlingen leestips.
Kinderen beoordelen boeken (bijvoorbeeld in een leeslogboekje) en geven leestips aan elkaar.
Kinderen vertellen over boeken die ze met plezier hebben gelezen.
De leerkracht geeft de gelegenheid tot vrije schrijfactiviteiten en koppelt het lezen aan functionele schrijfopdrachten.
Regelmatig is er aandacht voor boekpromotie, door de leerlingen, leerkracht of een gast van buiten.
