In het kader van het toezicht op scholen hanteert de inspectie een kenmerkenmatrix op basis waarvan scholen een terugkoppeling krijgen.

In dit onderdeel worden de aspecten genoemd die vanuit de inspectie gebruikt worden en gerelateerd zijn aan kwalitatief goed taalonderwijs.

Vanuit uw inspectierapport kunt u dus aanwijzingen vinden die richting kunnen geven aan de verbetering van uw taalonderwijs.

De inspectie onderscheidt de volgende kenmerken:

• Leerstofaanbod voor taalonderwijs
  -    Inhoud van het taalonderwijs is dekkend voor de kerndoelen.
  -    Aanbod stemt overeen met het niveau van leerjaar 8.
  -    Het aanbod in de diverse leerjaren sluit goed op elkaar aan.
  -    Het aanbod voor taalonderwijs is goed afgestemd op de leerbehoeften van de kinderen.
  -    De leerinhouden voor taal sluiten goed aan bij de onderwijsbehoeften van kinderen met een (taal)
       achterstand.
  -    Het taalonderwijs draagt bij aan sociale integratie en burgerschap met inbegrip van het overdragen van 
        kennis over en kennismaking met de diversiteit van de samenleving.
• Tijd
  -    Efficiënt gebruik van de tijd voor taalonderwijs.
  -    Hoeveelheid tijd voor taalonderwijs is afgestemd op de onderwijsbehoeften van de kinderen.
• Pedagogisch handelen van leraren.
  -    Leerlingen gaan op een respectvolle manier met elkaar om binnen het taalonderwijs.
  -    Didactisch handelen van leraren
  -    De leraren realiseren een taakgerichte werksfeer binnen het taalonderwijs.
  -    De leraren leggen duidelijk uit.
  -    De leraren geven expliciet instructie in strategieën binnen het taalonderwijs (voor de diverse
       taaldomeinen).
• Afstemming
  -    De leraren volgen de vorderingen van de leerlingen systematisch.
  -    De leraren stemmen de instructie en verwerking binnen het taalonderwijs af op de verschillen in
       ontwikkeling tussen leerlingen.
• Actieve en zelfstandige rol van leerlingen.
  -    De leerlingen zijn actief betrokken bij de diverse taalactiviteiten.
  -    De leerlingen hebben verantwoordelijkheid voor de organisatie van hun eigen onderwijsleerproces dat past
        bij hun ontwikkelingsniveau.
•  Schoolklimaat
   -    De ouders/verzorgers tonen zich betrokken bij de school door de (taal)activiteiten die de school
        onderneemt.
   -    De leerlingen en het personeel voelen zich aantoonbaar veilig op school.
• Zorg en begeleiding, inclusief toetsinstrumenten
  -    De school gebruikt een samenhangend systeem van instrumenten en procedures voor het volgen van de 
       prestaties en de ontwikkeling van de leerlingen.
  -    Op basis van een analyse van de verzamelde gegevens, bepaalt de school de aard van de zorg binnen
        taal voor zorgleerlingen.
  -    De school voert de zorg binnen taalonderwijs planmatig uit.
  -    De school gaat de effecten van de geboden zorg na.
• Opbrengsten
  -    De resultaten voor Nederlands van de leerlingen aan het eind van de schoolperiode liggen tenminste op
       het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht.
  -    De leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften op het gebied van taalonderwijs ontwikkelen zich naar
       hun mogelijkheden.

In maart 2009 heeft de inspectie voor Primair Onderwijs de notitie "Analyse en opbrengsten onderwijsleerresultaten"uitgebracht.
In deze notitie vindt u de indicatoren voor de beoordeling van leerresultaten zoals de inspectie die hanteert. Ook vindt u hier de normen gerelateerd aan wegingscatgeorieën.
Belangrijk om te vermelden is dat de inspectie met ingang van het schooljaar 2009-2010 de resultaten van de volgende verouderde toetsen niet meer waardeert: de Brus-1 minuuttest, de begrijpend lezen toets van Aarnoutse en de AVI-kaarten. Met ingang van het schooljaar 2011-2012 beoordeelt de inspectie daarnaast de resultaten op oude Cito leerlingvolgsysteemtoetsen van 2002 niet meer. Een belangrijk punt om rekening mee te houden!
U kunt deze notitie <hier> downloaden.

In ‘Omslag in taal’ portretteert de Inspectie van het Onderwijs tien basisscholen die hun taalonderwijs met succes hebben verbeterd.  Ze behandelen een scala aan taalonderdelen: lezen, woordenschat, schrijven (stellen), leesbeleving en mondelinge communicatie. Op de website van de <onderwijsinspectie primair onderwijs> vindt u praktijkbeschrijvingen en filmpjes. Een echte aanrader! U zult zeker geïnspireerd raken.