De betekenis van nabijheid: promotie Lilian Linders Afgelopen maart promoveerde collega Lilian Linders aan de Universiteit van Tilburg op het proefschrift "De betekenis van nabijheid, een onderzoek naar informele zorg in een volksbuurt".
Met haar onderzoek toont zij aan dat buurtbewoners die geen deel uitmaken van een buurtgemeenschap elkaar wel degelijk hulp bieden. Linders concludeert tevens dat buurtprojecten die sociale cohesie willen bewerkstelligen nauwelijks leiden tot meer burenhulp. Deze bevindingen wijken af van de vooronderstelling van beleidsmakers dat het versterken van de binding in buurt of wijk leidt tot meer zorgzaamheid tussen buren. De werkelijkheid is anders: de meeste buurtbewoners helpen elkaar één op één op basis van een persoonlijke relatie.
De bijzienheid van evidence based practice: nieuw boek
De hele sociale sector worstelt al jaren met evidence based practice. Enerzijds is het een fantastisch concept dat kan helpen bij de modernisering en professionalisering van sociaal werk. Anderzijds komt er wel heel wat bij kijken, en is het niet zo eenvoudig om evidence based practice in de sociale sector vorm te geven. Bovendien is er zoveel meer dan wetenschap wat invloed heeft op welke sociale interventie gebruikt wordt.
Wij worstelden ook al jaren met evidence based practice en sociaal werk. Daarom hebben we nu tijd genomen om dat allemaal uit te schrijven. Daaruit is het boek De bijziendheid van evidence based practice ontstaan. En als korte situering van het boek schreven we in het volgende nummer van SOZIO een artikel: de kleine sociologie van sociale interventies. Dat artikel is gratis digitaal beschikbaar.
Ervaren in armoede: het belang van ervaringsdeskundigen
In het mei nummer van het tijdschrift sociaal bestek is een artikel verschenen met als titel “Ervaren in armoede; een rol voor armen zelf”. Eén van de auteurs is docent van Fontys Hogeschool Sociale Studies Annemarie Heuver.
In het artikel beschrijven zij en medeauteur Saskia van Dorp de ontwikkelingen die de ondersteuning aan mensen in armoede in de loop van de geschiedenis heeft doorgemaakt en constateren vervolgens een kloof tussen de mensen in kwestie en beleidsmakers en hulpverleners die niet in armoede leven. Het artikel eindigt met een krachtig pleidooi voor het belang van opgeleide ervaringsdeskundigen om deze kloof te overbruggen. Over dit onderwerp vond, in het kader van het Leonardo-project Missing Link, op 26 mei 2010 een conferentie plaats. (www.themissinglinkeurope.eu).
Onlangs verscheen op de opiniepagina van De Volkkrant een artikel van Martijn van Lanen, werkzaam als promovendus bij de Fontys Hogeschool Sociale Studies. Via deze nieuwsbrief brengen we het graag onder uw aandacht.
Overlast is een veelbesproken thema. De vraag die achter niet of nauwelijks gesteld is , de vraag: “Wat is overlast nu precies, wanneer, en voor wie?” Dit artikel gaat in op juist deze vraag.
Uitnodiging promotie Lilian Linders Op 12 maart 2010 promoveert Lilian Linders aan de Universiteit van Tilburg op een proefschrift over informele zorg in de buurt. Zeer regelmatig gaan beleidsmakers en professionals in zorg en welzijn er van uit dat een grotere betrokkenheid van burgers bij hun buurt leidt tot meer informele zorg in de buurt. Dat is ook een van de uitgangspunten van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo): verhoog de leefbaarheid in buurt en wijk, en burgers zullen meer voor elkaar zorgen. Maar is dat ook zo?
Lilian Linders onderzocht het, en kwam tot verrassende resultaten. Iedereen is uitgenodigd om de promotie bij te wonen. Inschrijven vooraf is niet nodig.
Themanummer SOZIO n.a.v. lustrumcongres In april 2009 hielden we ons lustrumcongres omdat Fontys hogeschool Sociale Studies (en haar rechtsvoorgangers) 70 jaar oud werden. Thema van het congres was 'de identiteit van de sociaal werker'. Gastsprekers waren onder meer Jos van der Lans en Maria de Bie. Hun plenaire inleidingen zijn nu in bewerkte vorm opgenomen in een themanummer van SOZIO.
We hebben een grote voorraad van dit themanummer ingeslagen. Wie een gratis exemplaar toegezonden wil krijgen, kan een mail met postadres sturen aan lectoraat-fhss@fontys.nl.
Canon sociaal werk geheel vernieuwd
Het afgelopen jaar is hard gewerkt aan de canon sociaal werk. Nadat op ons lustrumcongres de vernieuwde Nederlandse canon voorgesteld werd, was het 13 september de beurt aan de Vlaamse versie. Tijdens de Open Monumentendag werd deze in het historische Maagdenhuismuseum in Antwerpen aan het publiek voorgesteld. De uitbreiding van beide canons en de vernieuwde vormgeving en techniek kan duidelijk op veel waardering rekenen. Een vertegenwoordiger van het werkveld aarzelde niet om het 'een godsgeschenk' te noemen. Meteen hield hij ook een pleidooi voor interactief pluralisme. Dat klinkt de auteurs van de canon als muziek in de oren, want het werk is niet klaar. Ze horen graag reacties, correcties, uitbreidingen, .... en voorzien zelfs een heel platform voor aanvullingen.
Bezoek de canon op www.canonsociaalwerk.eu en reageer. Mis je een bepaalde persoon of gebeurtenis, aarzel dan niet en schrijf een aanvulling.
Wmo-werkplaats
In september 2009 zijn we gestart met de Wmo-werkplaats Noord-Brabant, op vraag van en met financiele steun van het Ministerie van VWS. In deze werkplaats gaan we drie jaar lang op zoek naar zogenaamde 'innovatieve praktijken', d.w.z. nieuwe vormen van hulpverlening die aansluiten bij de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). In die wet wordt de hoop en verwachting uitgesproken dat formele hulpverlening een (nog) betere samenwerking kan krijgen met informele zorg. Naar die verbeterde samenwerking gaan we in deze Wmo-werkplaats op zoek. We voeren de werkplaats uit in samenwerking met Avans hogeschool.
Ervaringsdeskundigheid mag zich verheugen in een toenemende populariteit. Met name binnen de Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) en de verslavingszorg worden steeds meer ervaringswerkers in dienst genomen. Om ervaringswerk te verbeteren en om goede functiebeschrijvingen mogelijk te maken, startte Fontys Sociale Studies in september 2009 met een cohort van 21 studenten een HBO-opleiding nieuwe stijl. Hierin worden deeltijdcursisten met ervaringsdeskundigheid opgeleid voor een diploma SPH (later mogelijk MWD).
Lustrumcongres: de identiteit van de sociaal werker Onze 70ste verjaardag vieren we met een lustrum-congres. Op dinsdag 21 april 2009 staan we stil bij de identiteit van de sociaal werker. Welke vorm had die de afgelopen 70 jaar, en welke richting gaat het uit? Geheel in lijn met onze sociaal-agogische identiteit, gaan we ook op zoek naar hoe we die identiteit verder vorm kunnen geven.
Als we het hebben over een chirurg, een bibliothecaris of een politieagent, dan hebben we daar concrete beelden bij, dan is het eenvoudig je een voorstelling te maken van hoe een werkdag er uit ziet. Het zijn beroepen met een sterke identiteit. Een sociaal werker heeft niet zo’n sterke identiteit, het beroep roept vagere en heel diverse beelden op.
Die vaststelling roept veel vragen op. Waar ligt de core-business van de sociaal werker, gaan we op weg naar een generieke sociaal werker of komt er juist meer specialisatie? Hoe zit het met beroepscodes en beroepsverenigingen? Is er eigenlijk wel voldoende overeenstemming tussen bijvoorbeeld een opbouwwerker, een sociaal-pedagogische hulpverlener en een maatschappelijk werker om er één beroepsgroep van te maken? Is die wat vagere identiteit niet juist een voordeel, eigen aan het steeds afstemmen van de doelen en inhoud van het beroep op de veranderende samenleving?
Identiteit gaat niet alleen over eigenheid, maar ook over status en waardering. Hoe wordt de sociaal werker beoordeeld: door zichzelf, door cliënten, en door de samenleving?
Programma en inschrijfformulier staan op onze website, inschrijven kan nog en is gratis.
In het project “Familie als bondgenoot” staat het bundelen van ervaringskennis van cliënten met ernstige psychiatrische problematiek en hun familieleden, met praktijkkennis van hulpverleners en met recente wetenschappelijke inzichten centraal. Door bundeling van deze kennisbronnen wordt beoogd in de hulpverlening de familie beter te kunnen ondersteunen en hun deskundigheid te kunnen inzetten voor het herstelproces van de cliënt.
Ons project kan op blijvende belangstelling rekenen. We kregen extra steun van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en de resultaten worden eerstdaags in de vakpers gepubliceerd. Richting toekomst wordt de methode onderdeel van de Wmo-werkplaats die we momenteel ontwikkelen.
De resultaten van ons praktijkgericht onderzoek vinden ook hun weg richting publicaties, zoals handboeken, vakpers en wetenschappelijke tijdschriften. Daarvan is nu een overzicht beschikbaar in gedrukte versie. Mail je post-adres naar lectoraat-fhss@fontys.nl met vermelding van 'publicatiecatalogus' en we sturen je een exemplaar toe.
Omdat we als HBO dicht bij het werkveld willen staan, zijn veel van die publicaties ook gratis digitaal beschikbaar. Het overzicht is te vinden in onze publicatiedatabank, www.hbo-kennisbank.nl. Het aardige is dat de daar beschikbare informatie ook via google beschikbaar is.
Zwanger van empowerment: tekst oratie Op 21 november 2008 hield prof. dr. Tine van Regenmortel haar oratie als lector bij Fontys hogeschool Sociale Studies, onder de titel 'zwanger van empowerment'.
De tekst van de oratie is digitaal beschikbaar. Wie een gedrukt exemplaar wil, kan dat gratis toegestuurd krijgen (zolang de voorraad strekt) via een mail met postadres aan lectoraat-fhss@fontys.nl.lees meer
70 jaar Fontys Sociale Studies: jubileumcongres 21 april 2009
In de lente van 1939 werd gestart met sociaal-agogische opleidingen in Noord-Brabant, met name in steden als Tilburg en Eindhoven. In de lente van 2009 bestaat Fontys hogeschool Sociale Studies dus 70 jaar. Dat willen we niet onopgemerkt laten voorbijgaan, en daarom organiseren we op 21 april 2009 een congres onder de titel 'De identiteit van de sociaal werker, verleden en toekomst'. Op het congres zal ook de geheel vernieuwde canon sociaal werk voorgesteld worden.
Sprekers die al toegezegd hebben, zijn o.m. Paul Schnabel (directeur SCP), Jos van der Lans (spraakmakend auteur/spreker uit de sector), Theo Roes (voorzitter Nederlandse Vereniging Maatschappelijk Werkers) en Marion Gherbaz (gemeente Eindhoven).
Noteer alvast de datum, meer nieuws volgt in de volgende nieuwsbrief.
Uitbreiding lectoraat bij FhSS: Yolanda te Poel
Fontys hogeschool Sociale Studies is in 2009 niet alleen jarig, maar krijgt ook een sterke uitbreiding van het lectoraat. Yolande te Poel, de afgelopen jaren lector bij een ander Fontys insittuut, gaat inhoudelijk haar aandacht verleggen naar de sociale sector en komt daarom ook organisatorisch samen met haar promovendi naar de hogeschool Sociale Studies. In de volgende nieuwsbrief stellen we haar en haar promovendi uitgebreider aan u voor.
Familie als bondgenoot: de kracht van ervaringskennis
In eerdere edities van deze nieuwsbrief rapporteerden we al over de stand van zaken rondom het vanuit de Stichting Innovatie Alliantie gefinancierde RAAK project “familie als bondgenoot”. Doel van het project is het verbinden van ervaringskennis van cliënten met ernstige psychiatrische problematiek en hun familieleden met praktijkkennis van professionals en met wetenschappelijke kennis. Inmiddels is de RAAK fase van het project na anderhalf jaar afgerond. Het project is hiermee zeker niet afgelopen. Dit najaar zullen de try-outs plaatsvinden van de vier modulen die in de RAAK fase op basis van focusgroepen (met familie, cliënten en professionals) en documentanalyse ontworpen zijn. In 2009 zal het gehele scholingsprogramma bestaande uit zes modulen bij GGZ instellingen in Noord Brabant worden uitgezet in triade-samenwerking van cliënten, familieleden en professionals.
Sinds het begin van de jaren 90 slaan in Zuidoost Brabant politie en jeugdhulpverlening de handen ineen om probleem- en delictgedrag bij jongeren zo snel mogelijk te signaleren en aan te pakken. Deze samenwerking krijgt vorm in het JeugdPreventie Programma Zuidoost Brabant.
Na signalering en doorverwijzing van probleemgedrag bij een jongere door de politie zoekt een jeugdpreventiewerker de jongere en zijn opvoeders op in de eigen woonomgeving. Vervolgens zoekt de jeugdpreventiewerker samen met de jongere en het gezin naar oplossingen voor de ontstane situatie. De JPP benadering kenmerkt zich door een vrijwillige, actieve, intensieve en kortdurende manier van hulpverlening.
Deze manier van werken van het JPP lijkt aan te slaan in de praktijk, maar tot op dit moment is nog onduidelijk wat de succesfactoren van de aanpak nu precies zijn. Om de JPP methode verder te ontwikkelen en te beschrijven wordt dit programma door middel van een RAAK-project door de Fontys Hogeschool Sociale Studies geëvalueerd.
Oktober 2008
23 oktober: Wmo debat met wethouder Hans Martin Don De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) is nu bijna twee jaar in voegen. Tijd om een stand van zaken op te maken, te kijken welke beoogde effecten ook echt gerealiseerd zijn en welke uitdagingen er nog voor de toekomst op de agenda staan. Daarover hebben we net voor de zomer een publicatie geschreven (nog verkrijgbaar). En het landelijk platform lectoren zorg en welzijn komt met een Wmo-manifest.
Op 23 oktober bieden we onze publicatie en het manifest aan wethouder Hans Martin Don van Eindhoven aan en gaan we met hem in debat over de Wmo. Iedereen is welkom, wel graag vooraf aanwezigheid opgeven via mail aan lectoraat-fhss@fontys.nl. Het debat is van 13.30 tot 15.00, nadien is er gelegenheid om bij een drankje na te praten. Locatie is TF-gebouw van Fontys Sociale Studies, Eindhoven, aula 2.112.
21 november: oratie Tine van Regenmortel: "zwanger van empowerment"
Midden 2007 werd het lectoraat van de hogeschool versterkt met twee nieuwe lectoren: Tine van Regenmortel en Erna Hooghiemstra. Op 21 november houdt Tine van Regenmortel haar oratie onder de titel 'zwanger van empowerment'. Het is haar antwoord op de wat pessimistische oratie van Jan Latten enkele jaren geleden, die Nederland omschreef als 'zwanger van segregatie'. Iedereen is welkom op de oratie, opnieuw graag vooraf aanwezigheid opgeven via mail aan lectoraat-fhss@fontys.nl.
Erna Hooghiemstra heeft het afgelopen jaar een nieuwe baan aangenomen als directeur van PON (zie http://www.hetpon.nl/). Die baan blijkt moeilijk te combineren met het lectoraat, en daarom verlaat Erna Hooghiemstra Fontys hogeschool Sociale Studies eind 2008. Zij zal daarom geen oratie houden.
70 jaar jubileum
Fontys hogeschool Sociale Studies (en haar rechtsvoorgangers) bestaan in de lente van 2009 zeventig jaar. In de periode maart tot mei 1939 werden immers de eerste leergangen maatschappelijk werker georganiseerd in Zuid Nederland, van Tilburg over Eindhoven tot Venlo.
Bij een verjaardag hoort een feestje en een terugblik. Daarom bereiden we onder meer een congres voor met als thema 'de identiteit van sociaal werk, verleden en toekomst'.
Jongerencoaching Eindhoven
Samen met MKB Eindhoven, de Gemeente Eindhoven en het onderwijsveld werkt Fontys Hogescholen aan het project ‘Jongerencoaching’. Het project, dat gefinancierd wordt vanuit het Oranjefonds, borduurt voort op coachingsprojecten die voorheen vanuit Fontys en MKB Eindhoven zijn ontwikkeld voor verschillende doelgroepen: VMBO-leerlingen en jongeren die vroegtijdig hun school hebben verlaten. Aan het project wordt tevens een traject van kennisontwikkeling gekoppeld, via een evaluatie-onderzoek.
DVD-verslag: information technology, the past and future effects on social work
Afgelopen lente organiseerden we een internationaal seminar over de vraag wat informatietechnologie betekende en kan betekenen voor sociaal werk. Deelnemers kwamen uit vele windstreken, van China over Turkije tot Denemkaren en USA. Aanleiding van het seminar was het pensioen van collega Herman van Lieshout, die zowat zijn hele carriere met dit thema bezig was.
Van het seminar is een DVD gemaakt, met daarop videoverslag van alle presentaties. Het is minder spectaculair dan Mission Impossible IV of de nieuwste Harry Potter, maar wel informatief. Zolang de voorraad strekt, kunnen gratis exemplaren van deze DVD aangevraagd worden via een mail (met 'DVD verslag' en een postadres) aan lectoraat-fhss@fontys.nl
Juni 2008
Gemeentelijke taskforce armoedebeleid Eindhoven Op 11 juni 2008 presenteerde de gemeentelijke taskforce armoedebeleid van Eindhoven haar bevindingen, en overhandigde haar rapport aan wethouder Hans-Martin Don. Fontys lector Tine van Regenmortel nam als deskundige deel aan deze taskforce
In de vorige nieuwsbrief kondigde we al de resultaten aan van twee kenniskringen, met publicaties over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en over eigentijds verantwoorden in de sociale sector. De publicaties waarin deze resultaten beschreven staan, zijn nog steeds beschikbaar. Een gedrukt exemplaar kan opgevraagd worden via extens-socialestudies@fontys.nl of digitaal via onderstaande links.
Eerder deze maand organiseerden we zelf een kennisatelier over 'onderzoek en hulpverlening'. De presentaties van die dag staan nu online. Het thema staat ook op de agenda van onze collega's van verpleegkunde, en die organiseren er in oktober een internationaal congres over in Veldhoven. Boeiend voor wie over beroepsgroepen heen wil kijken hoe het debat over beroepsinnovatie verloopt!
Hulpverlening en onderzoek Op 18 juni 2008 gaat bij Fontys Sociale Studies in Eindhoven een kennisatelier door over hulpverlening en onderzoek. In verschillende contexten zijn we betrokken bij onderzoek, gaande van afstudeerprojecten van studenten tot meerjarige promotie-onderzoeken. Hoe verhouden deze activiteiten zich tot de behoeften van het werkveld, dragen ze bij tot beroepsinnovatie?
Deelname aan het seminar is gratis, maar het aantal plaatsen is beperkt. Het programma is beschikbaar via onderstaande link. Inschrijven kan via extens-socialestudies@fontys.nl.
Op het BEING THERE congres op 15 mei is de nieuwe versie van de canon sociaal werk gelanceerd, zowel voor Nederland als Vlaanderen. Beide canons bevatten nu elk 35 vensters die een kijkje geven in de geshiedenis van het sociaal werk. Bovendien is meer achtergrondmateriaal opgenomen.
Het werk voor de volgende versie is al volop bezig. Reacties op de huidige versie en tips over wat nog een plaats verdient in de volgende versie, zijn zeer welkom.
De nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning is nu ruim een jaar in werking, en de eerste aandacht verschuift van de financiele aspecten naar de professionele aspecten. Welke nieuwe professionals, welke nieuwe sociale interventies zijn nodig om deze wet tot volle werking te brengen?
Aan de hand van de wordingsgeschiedenis van de wet op landelijk niveau en de implementatie ervan in Eindhoven trachten wij de consequenties voor professionals in de sociale sector in beeld te brengen.
De publicatie is gratis. Ze kan digitaal opgehaald worden, of in gedrukte vorm via een eenvoudige vraag (trefwoord: 'publicatie WMO' + postadres)
We meten graag, dat moge duidelijk zijn. Iets dat tot drie cijfers achter de komma kan uitgedrukt worden, oogt betrouwbaarder dan iets dat als 'veel', of 'meer dan vroeger' aangeduid wordt. Maar meten kan ook storend werken. Als bijvoorbeeld het steeds maar meten van diverse aspecten van de kwaliteit van het werk juist ten koste gaat van die kwaliteit.
Deze en soortgelijke paradoxen komen aan bod in onze nieuwe publicatie over meten en verantwoorden in de sociale sector. Met de toepassingen van beleidsgestuurde contractfinanciering in Eindhoven als casus beschrijven we hoe de sociale sector met verantwoorden omgaat, en hoe het anders zou kunnen/moeten.
Congres 15 mei 2008: BEING THERE Op 15 mei gaat in de jaarbeurs in Utrecht het congres BEING THERE door. Het programma voorziet niet alleen in een plenaire opening met Ella Vogelaar, Pieter Tops en Hans van Ewijk, maar ook een groot aantal workshops vanuit verschillende lectoraten uit de zorg en welzijnssector. Ook vanuit Fontys Sociale Studies wordt meegewerkt aan diverse workshops. Tijdens de studiedag wordt ook de nieuwe versie van de canon sociaal werk voorgesteld.
De datum voor de oraties van de lectoren Tine van Regenmortel en Erna Hooghiemstra is gewijzigd en nu vastgelegd op 21 november 2008, vanaf 15.00 in Eindhoven.
Kennisatelier over hulpverlening en onderzoek
Op 18 juni 2008 gaat bij Fontys Sociale Studies in Eindhoven een kennisatelier door over hulpverlening en onderzoek. In verschillende contexten zijn we betrokken bij onderzoek, gaande van afstudeerprojecten van studenten tot meerjarige promotie-onderzoeken. Hoe verhouden deze activiteiten zich tot de behoeften van het werkveld, dragen ze bij tot beroepsinnovatie?
Deelname aan het seminar is gratis, maar het aantal plaatsen is beperkt. Het programma is beschikbaar via onderstaande link.
Beroepsprofielen en competentiekaarten zijn nuttig, maar geven toch maar een berpekt en abstract beeld van hoe het er in het dagelijks werk van een sociaal werker aan toe gaat. De alumnivereninging nam daarom het initatief om een aantal afgestudeerden van Sociale Studies (en rechtsvoorgangers)
Het dagboek is digitaal op te halen via onderstaande link, wie graag gratis een gedrukt exemplaar toegestuurd krijgt, kan zijn postadres doorsturen naar mj.groenen@fontys.nl.
21 februari hebben collega's Jos Terhaag en Jean Knooren deelgenomen aan een landelijke expertmeeting over ervaringdeskundigheid in GGZ en Verslavingshulpverlening en opleidingen voor ervaringswerkers. Deze conferentie was georganiseerd door het Kenniscentrum Rehabilitatie, de Vakvereniging voor Ervaringswerkers, en stichting Kwadraad (onderzoeksbureau cliëntenperspectief) ism VOICE Nederland (overkoepeling cliëntenorganisaties). Jean Knooren heeft hier een presentatie gegeven van de TOED (het Traject Opleidng ErvaringsDeskundigheid). De powerpoint van zijn presentatie is op te halen via onderstaande link.De Volkskrant (220208), Radio Brabant (220208) en het Eindhovens Dagblad (230208) hebben recentelijk aandacht aan dit onderwerp besteed.
Het gebeurt niet elke dag dat studenten voor hun afstuderen dergelijke uitdaging aangaan. Negen studenten van de hogeschool vertrokken eerder deze week naar Bosnië om er in een jeugdcentrum op te knappen en activiteiten voor jongeren te organiseren. Een bijzondere vermelding waard! Hun ervaringen zijn 'live' te volgen via onderstaande link.
Lilian Linders, collega bij onze hogeschool, kreeg afgelopen maandag de derde prijs van de jaarlijkse Fontys Kennisprijs. Met deze prijzen wil de hogeschool bijdragen stimuleren die Fontys als kennisinstelling profileren en aantonen dat er ook veel aan onderzoek en beroepsinnovatie gedaan wordt.
De jury geeft Lilian Linders de derde prijs omdat zij ‘een actieve bijdrage levert aan een maatschappelijk belangwekkend thema over de informele zorg’, zo staat in het juryrapport. Zowel haar promotieonderzoek als publicaties in de vakpers over dit onderwerp worden erg gewaardeerd.
Directie en lectoraat feliciteren Lilian met deze mooie erkenning van haar werk.
Sociale studies ruim in eerste Fontys publicatiecatalogus
Tijdens de nieuwjaarsreceptie werd ook de eerste Fontys publicatiecatalogus uitgedeeld. Die zal jaarlijks gedrukt worden om de kennisproductie van Fontys in beeld te brengen. Werkveldrelaties, alumni, studenten ... kunnen zo kennismaken met de resultaten van toegepast onderzoek bij Fontys. Opnieuw komt Sociale Studies goed aan bod. We zijn blijkbaar erg productief geweest op dit terrein, in vergelijking met andere hogescholen van Fontys.
Er zijn extra exemplaren van de catalogus aangevraagd en die zullen binnen sociale studies verspreid worden. Wie niet kan wachten, kan al kijken naar de digitale versie op www.fontys.nl/publicaties
december 2007
Dagboeken 'social workers': 11 januari 2008
De alumnivereniging van Fontys Hogeschool Sociale Studies heeft, samen met het lectoraat, dagboeken verzameld van vijftien 'social workers'. Zij hielden een week lang een verslag bij van hun werk, en geven zo inzicht in de dagelijkse realiteit van hulpverleners. Diversiteit troef!
De publicatie wordt op 11 januari 's avonds gepresenteerd. Deelname is gratis, voorinschrijving wel gewenst.
Information technology: the past and future effects on social work: 7 maart 2008
Als burger zijn we allemaal vertrouwd met technologie, we googlen en sms-en dat het een lieve lust is. En als professional?
Fontys hogeschool Sociale Studies organiseert samen met University of Southampton op vrijdag 7 maart een internationaal seminar (in Eindhoven) waar een reeks experts hun inzichten over technologie en sociaal werk presenteren. Ze blikken terug op wat ze er 10, 15 en zelfs 20 jaar geleden al over schreven, en kijken al terugkijkend vooruit. Deelname is gratis, inschrijven is wel nodig. Wie nu een mail stuurt aan mj.groenen@fontys.nl, krijgt midden januari het volledige programma.
Oraties nieuwe lectoren: 21 november 2008 Sinds mei 2007 heeft het lectoraat twee nieuwe lectoren. Dat zijn Tine van Regenmortel en Erna Hooghiemstra. Hun werk ligt op het terrein van armoede (Tine van Regenmortel) en jeugd en gezin (Erna Hooghiemstra). Op 21 november 2008 in de middag houden zij beiden hun oratie, te Eindhoven. Een datum om alvast te noteren!
Landelijk congres, 15 mei 2008
Sociale professionals in de frontlinie: BEING THERE!
Dat is de slogan van het landelijk congres van het landelijk lectorenplatform zorg en welzijn, waarin alle Nederlandse lectoraten uit de sociale sector zich verenigd hebben. Tijdens de plenaire opening geven Ella Vogelaar, Pieter Tops en Hans van Ewijk hun visie op het thema. Daarna zijn er bijna 50 workshops. Noteer alvast de datum, en kijk op de website van het congres.
Eind oktober vond het eerste congres van de Fontys promovendi plaats. Sprekers op het congres waren onder andere Norbert Verbraak, Daan Andriessen en Sanneke Bolhuis. De focus lag bij de bijdrage die Fontys kan leveren aan beroepsinnovatie en de verknoping van praktijkgericht onderzoek met onderwijs. De bijdragen van Sociale Studies aan dit congres staan online, als poster.
Praktijkgericht onderzoek, leefwereld van jongeren
In het kader van de minor 'De Jeugd van Tegenwoordig' starten in december ongeveer 170 studenten met een praktijkgericht onderzoek. In deze minor staan de ontwikkeling en leefwerelden van jongeren van 8-25 jaar centraal. Studenten werken volgens de principes van actieleren met elkaar aan diverse leerarrangementen, waarbij zij niet alleen de boeken in duiken, maar ook echt op zoek gaan naar ‘de jeugd van tegenwoordig’.
Lectoraten Mens en Maatschappij (M&M) De verschillende lectoraten op het gebied Mens en Maatschappij hebben hun krachten gebundeld en een onderzoeksprogramma geschreven. Daarin worden vier inhoudelijk 'rode draden' benoemd die terug te vinden zijn in het werk van de verschillende lectoren en kenniskringen. Bovendien kan door deze clustering beter ingespeeld worden op vragen vanuit het werkveld en het onderwijs. Informatie is te vinden op www.fontys.nl/MenM/.
Op 19 oktober komt een delegatie uit den Haag het lectoraat onder de loep nemen. Vanuit de Stichting KennisOntwikkeling (SKO) bezoekt een visitatiecommissie het lectoraat van Fontys Hogeschool Sociale Studies. De commissie bestaat uit Frans Leijnse, Kees Karssen, Jan Reneman en Kees van Gageldonk (secretaris). Zij komen kijken hoe het lectoraat werkt en wat daarvan relevant is voor andere lectoraten, dan wel welke inspiratie van elders voor ons relevant is. Eens hun verslag beschikbaar is, plaatsen we dat samen met onze zelf-evaluatie op onze website.
Centrum Jeugd en Gezin
In september 2007 werd in Eindhoven het eerste centrum jeugd en gezin geopend, in aanwezigheid van onder meer minister Rouvoet en onze lector Erna Hooghiemstra. Zij hield er ook een presentatie.
Woningcorporatie Trudo publiceerde net voor de zomer een boek met elf essays over Eindhoven: 11 x 040. Lector Jan Steyaert schreef samen met Carla Verheijen (hoofd afdeling Beleidsinformatie en Onderzoek van de gemeente Eindhoven) een bijdrage over participatie in de stad. Vooral de rol van burger als kiezer en de burger als co-producent van stedelijke leefbaarheid worden bekeken. In oktober staat er in Groot Eindhoven nog een kort artikel over deze bijdrage, de volledige tekst is digitaal beschikbaar.
Oratie nieuwe lectoren: 21 november 2008 Sinds mei 2007 heeft het lectoraat twee nieuwe lectoren. Dat zijn Tine van Regenmortel en Erna Hooghiemstra. Hun werk ligt op het terrein van armoede (Tine van Regenmortel) en jeugd en gezin (Erna Hooghiemstra). Op 21 november 2008 in de middag houden zij beiden hun oratie, te Eindhoven. Een datum om alvast te noteren!
Sociaal debat Eindhoven
Op 15 september 2007 is het Sociaal Debat Eindhoven van start gegaan. Het lectoraat is hiervan één van de initiatiefnemers. In navolging van de Sociale Agenda van o.a. de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling is het de bedoeling op lokaal niveau met grote inbreng van burgers een TOP-5 samen te stellen over hoe het (nog) beter kan in Eindhoven in sociaal opzicht. Iedereen kan meedoen aan het debat via het Eindhovens Dagblad of de website.
In juni 2007 vond de internationale conferentie plaats over 'education and training programs for users to participate in mental health care'. Jean Knooren hield er een presentatie over ervaringsdeskundigheid in Nederland. De uitgeschreven presentatie is beschikbaar.
Dat is de titel van het in de juli editie van het Vlaamse tijdschrift ALERT verschenen artikel van Jitske van der Sanden. Jitske is als promovendus (met als globaal onderzoeksgebied: jongeren, kansen en burgerschap) verbonden aan Fontys Hogeschool Sociale Studies.
Sociale ongelijkheid is een verschijnsel van alle samenlevingen en alle tijden. Van oudsher zijn er groepen mensen die om uiteenlopende redenen niet of in mindere mate kunnen deelnemen aan de maatschappij. Onderwijs kan haar steentje bijdragen in de strijd tegen dit probleem. Want door het volgen van meer en langer onderwijs kan sociale ongelijkheid teruggeschroefd worden. En dat vergroot ook op latere leeftijd de kansen op maatschappelijk succes. Onderwijs krijgt daardoor een 'sociale liftfunctie': het is een instrument waarmee achtergestelde en kwetsbare jongeren zich kunnen opwerken op de maatschappelijke ladder.
WMO en informele zorg
Op 21 juni 2007 was onze collega Lilian Linders uitgenodigd als spreker op een conferentie over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) voor de wethouders van de sociale peiler van de G27, te Nijmegen. In de G27 werken 27 (middel)grote steden samen in het kader van het Grotestedenbeleid. De meeste steden waren vertegenwoordigd, meestal door hun wethouder, soms ambtelijk. Ook wethouder Hans Martin Don van de gemeente Eindhoven was aanwezig.
Kennis heeft geen eeuwige waarde, net als bij voedingsproducten zit er een houdbaarheidsdatum op. Het is daarom goed dat alumni met enige regelmaat terug naar hun oude opleidingsplek terugkeren. Niet alleen om nieuwe kennis op te doen, maar ook om hun ondertussen opgebouwde ervaringen in het werkveld terug aan de hogeschool te geven. Zo ontstaat er een cyclisch proces van kennisoverdracht: van hogeschool naar alumni, en van alumni naar hogeschool. Dat gebeurde afgelopen maand over het thema WMO. Alumni die op de hoogte willen blijven van volgende activiteiten, vinden meer info op http://www.fontys.nl/socialestudies/default.asp?idsitestructurenode=209783
Dat is de titel van een artikel van Lilian Linders, medewerkster van team Zakelijke Dienstverlening en tevens promovendus aan de hogeschool. Het artikel zal in de juni editie van het tijdschrift Sociale Interventie verschijnen.
In 2007 is de Wet maatschappelijk ondersteuning (WMO) van kracht geworden. De WMO is (onder meer) gericht op het beheersbaar houden van de kosten van ons zorgstelsel. Een van de oplossingen die de wet aandraagt is om waar mogelijk informele zorg in te zetten in plaats van betaalde zorg. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt aannemelijk gemaakt dat verschillende vooronderstellingen achter de wet niet overeen komen met hoe informele zorg in de praktijk ‘werkt’.
In het juli nummer van het Tijdschrift voor Hoger onderwijs En MAnagement (THEMA) verschijnt een artikel met als titel ‘docent hoger beroepsonderwijs anno 2007; geen alleswetende heerser, maar een deskundig begeleider’. De auteur, onze collega Thea van der Steeg-Hamoen, licht een tipje van de sluier op over dit artikel, niet door een samenvatting te maken maar door de inleiding en het slot van het artikel te plaatsen op de site. Door een tipje van de sluier op te lichten wordt u als lezer wellicht geprikkeld om de inhoud van het artikel te lezen.
Gewoon digitaal In 2001 publiceerden we samen met het Sociaal en Cultureel Planbureau het boek 'geleidelijk digitaal', over de sociale gevolgen van ict. Iedereen was wel vol van de technologische vooruitgang door nieuwe media, maar was dat ook sociale vooruitgang?
De afgelopen jaren volgden op dat boek vijf jaarboeken over ict en samenleving. Op 12 juni werd de vijfde en laatste editie van het jaarboek gepublieerd onder de titel 'gewoon digitaal'. Het is opnieuw een samenwerking tussen Fontys en SCP. We hebben nog enkele gratis exemplaren voor wie interesse heeft. Bij interesse graag een mail met post-adres naar Marie-Jose Smolders
Canon sociaal werk Nederland is in de ban van de canon. Na de publicatie van de historische canon ( www.entoen.nu ) ontstonden er allerlei afgeleide producten (een Engelse versie, een google earth versie, een fokke en sukke versie, ...) en werd het model van de canon toegepast op andere sectoren. Omdat het historische bewustzijn in onze sector ook best wat meer aandacht verdient, hebben we samen met Jos van der Lans een canon sociaal werk gemaakt. Versie 1.2. is daarvan nu beschikbaar, met 25 vensters die wachten op reactie en aanvulling.
Op 7 mei is Martijn van Lanen gestart als nieuwe promovendus bij Fontys Hogeschool Sociale Studies.
Zijn promotieonderzoek heeft als (werk)titel: 'Gluren bij de buren: Internationaal vergelijkend onderzoek naar professionele innovaties in de publieke s ector'.
Binnen de zorg- en welzijnssector is er op internationaal vlak in toenemende mate vraag naar wetenschappelijk onderbouwde interventies, naar zogenaamde 'evidence based practice'. Deze vraag suggereert dat er een internationale 'body of knowledge' bestaat; dat er over de grenzen heen gelijkvormigheid van professioneel handelen optreedt.
Maar bestaat deze gelijkvormigheid wel; zo ja, onder welke omstandigheden ontstaat deze dan, en zo nee, waarom niet? Met behulp van voorbeelden van zorg- en welzijnspraktijken in Nederland, België en Duitsland zal naar antwoorden op de vragen worden gezocht.
Met de komst van de WMO stijgt weer de belangstelling voor het bij de hulpverlening betrekken van het sociale netwerk van een cliënt of patiënt. In de geestelijke gezondheidszorg is daar al rijke ervaring mee opgedaan, onder meer in 'familie als bondgenoot'. Eerder vertaalden we daarvoor materiaal van het NAMI (National Alliance for the Mentally ill) en het Center for Psychiatric Rehabilitation van de Universiteit van Boston. Begin 2007 kregen we extra financiering om dit project verder te ontwikkelen, in samenwerking met het werkveld en familieverenigingen. Zo kan het vertaalwerk aangvuld worden met eigen onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de triade cliënt-familie-hulpverlening.
Er bestaan toekomstscenario's die aangeven dat op termijn één op de vier ouderen boven de tachtig jaar dement zal zijn. Daarnaast zal ongeveer 25% van de beroepsbevolking in de zorg moeten werken om alle ouderen van de juiste zorg te voorzien. Als je daarbij bedenkt dat op dit moment mantelzorgers overbelast zijn, de verpleeghuizen vol zitten en er nog onvoldoende kleinschalige woonprojecten opgezet zijn dan mag duidelijk zijn dat er nog veel te doen is op dit gebied. De ambitie van Jan Vermeulen, nieuwe collega bij Fontys Hogeschool Sociale Studies, is om op de eerste plaats binnen Fontys Sociale Studies aandacht te vragen voor de gevolgen van de vergrijzing en mee te denken over onze bijdrage aan het professioneel inspelen op deze ontwikkelingen.
Nieuwe lector: prof. dr Tine van Regenmortel Per 1 mei 2007 is prof. dr Tine Van Regenmortel (Antwerpen, 1961) benoemd als nieuwe lector bij de hogeschool. Haar onderzoeksactiviteiten richten zich op de thema’s armoede en hulpverlening, empowerment en maatschappelijk kwetsbare groepen. Naast het lectoraat is zij onderzoeksleider bij het Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA) en docent aan de faculteit sociale wetenschappen (beide Katholieke Universiteit Leuven).
Vanaf mei 2007 is ook dr Erna Hooghiemstra (Voorburg, 1961) benoemd als nieuwe lector bij de hogeschool op de thema's jeugd en gezin. De afgelopen jaren kreeg zij bekendheid via haar proefschrift over importhuwelijken (‘Trouwen over de grens’, 2003) en als directeur van de Nederlandse Gezinsraad. Eerder werkte ze bij het Sociaal en Cultureel Planbureau. Nu combineert zij het lectoraat met een functie als senior jeugd en gezin bij de unit zorg van het IVA, universiteit van Tilburg.
Sinds januari 2007 is lector Jan Steyaert ook benoemd als bijzonder hoogleraar aan de University of Southampton, op het thema ‘technology and social quality’. Hij gaat er oude samenwerkingsrelaties met de Centre for Human Service Technology nieuw leven inblazen, onder meer met een themanummer over technologie voor het British Journal of Social Work.
Migchelbrink, F. Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn. Amsterdam. SWP. 2006
Professionals in de zorg- en welzijnssector komen steeds meer in aanraking met onderzoek. Daarnaast komt het ook veel vaker voor dat zij zelf onderzoek doen naar hun eigen beroepspraktijk. Hoe meten we als professionals bijvoorbeeld de kwaliteit van zorg- en dienstverlening vanuit het perspectief van de cliënt? Hoe inventariseren we het beste problemen in een wijk? En waarom blijven jongeren bij een voorheen goedlopend jongerencentrum weg? Om dit soort vragen te kunnen beantwoorden is het hebben van onderzoeksvaardigheden essentieel. Dit boek kan helpen bij het beantwoorden van vragen waar men bij het opzetten en uitvoeren van onderzoek tegenaan kan lopen.
In de huidige multiculturele samenleving, en daarmee ook in diverse dienstverlenende instellingen, is het op een adequate wijze kunnen omgaan met diversiteit een steeds belangrijkere vaardigheid aan het worden. In het EQUAL project ‘Interculturalisatie Openbare Apotheken’ staat het optimaliseren van de farmaceutische zorgverlening voor een multicultureel cliëntenbestand en het vergroten en behouden van de arbeidsdeelname van allochtonen binnen de apotheken centraal. Vanuit de afdeling zakelijke dienstverlening van Fontys Hogeschool Sociale Studies, zijn Edwin Hoffman en Francien Wieringa verantwoordelijk voor uitvoering en inhoudelijke advisering rondom dit project.
