Bestuursrapportage, afsluiting kalenderjaar 2010

Het verslagjaar 2010 kenmerkt zich door een positieve ontwikkeling, zowel ten aanzien van de kwalitatieve performance als in financieel opzicht. 

Stijging van student- en medewerkertevredenheid en instroomontwikkeling

2010 was voor Fontys in veel opzichten een overgangsjaar waarin de doelstelling centraal stond om de focus op de kwaliteit van het onderwijs aantoonbaar te vertalen naar hogere student- en medewerkertevredenheid. De student weet de weg naar Fontys weer goed en graag te vinden. Als één van de weinige hogescholen realiseerde Fontys groei in termen van instroom en het totale aantal studenten (afgerond 5%). Het marktaandeel (relevant voor het bekostigingsaandeel) vertoont hierdoor voor het eerst sinds jaren een opwaartse trend.

Ook de stijgende tendens in de tevredenheidmetingen werd gecontinueerd: studenten beoordeelden Fontys in december met een 6,54 (ten opzichte van 6,4 in december 2009) en medewerkers gaven gemiddeld het cijfer 7,1 (ten opzichte van 6,92 in april 2010 en 6,54 in december 2009). Deze scores laten zien dat de weg omhoog is ingezet, maar evenzo dat er nog stevige vooruitgang geboekt moet worden om de kwalitatieve ambities echt waar te kunnen maken.

Reorganisatie en ombuigingen geslaagd

In financieel opzicht moesten de kosten van ondersteunende processen fors omlaag, ten gunste van zowel een gezonde meerjarige financiële huishouding als het vrijmaken van extra middelen voor het primaire proces. Het in 2009 gestarte transformatie- en reorganisatieproces voor de centrale ondersteunende diensten kwam op 1 november 2010 formeel tot een einde. De beoogde noodzakelijke reductie van de centrale overhead werd volledig gerealiseerd en de inrichting van acht zelfstandig opererende ondersteunende diensten is afgerond. Het reorganisatieproces kan daarmee, ondanks de soms pijnlijke personele gevolgen voor individuele medewerkers, geslaagd genoemd worden. Het eerste resultaat van de getroffen bezuinigings- en ombuigingsmaatregelen kwam al tot uitdrukking in de begroting 2011, waarin de bestedingsruimte voor instituten fors werd verruimd.

Positief resultaat 2010, gezond meerjarig perspectief

Ook het financiële resultaat over 2010 is met m€ 10,0 aanmerkelijk positiever dan begroot (k€ 167) vanwege strakke budgetdiscipline, snellere en goedkopere realisatie van noodzakelijke bezuinigingen bij de ondersteunende diensten dan begroot, en een aantal meevallers die buiten de invloedssfeer van de operationele bedrijfsvoering van Fontys liggen. Het meerjarig financieel fundament voor Fontys is dankzij alle ingrepen weer redelijk gezond.

Investeren in kwalitatieve ambities en productiviteitsverbetering

Om de financiële meevallers effectief en doelmatig in te zetten werden medio 2010 extra budgetten beschikbaar gesteld om een impuls te geven aan het versneld realiseren van een aantal kwalitatieve ambities.

De groei in studentenaantallen en de uitbreiding van de bestedingsruimte voor instituten in de loop van 2010 (en 2011) gaven ruimte om - in afwijking van de oorspronkelijke formatieplanning - versneld extra onderwijscapaciteit in te zetten (dus extra docenten) in het primaire proces bij een groot aantal instituten. Ondanks - of eigenlijk mede dankzij - de reductie van de centrale overhead, lag de formatie ultimo 2010 daardoor ongeveer op het niveau van januari 2010. Dat er grote druk ervaren wordt in de organisatie laat zich goed verklaren omdat in vergelijking met 2008 in 2010 met circa 3% minder fte’s wel voor bijna 9% meer studenten onderwijs verzorgd wordt. Er is dus Fontysbreed een noodzakelijke ‘productiviteitsverbetering’/efficiencyslag gerealiseerd van ruim 10% in twee jaar. Deze is zo goed als volledig mogelijk geworden door bezuinigingen op ondersteunende functies, hetgeen onder meer tot uitdrukking komt in een stevig verbeterde OP/OOP-ratio (van 57%-43% naar 62%-38%). De groei van de docentenformatie kon daardoor wel gelijke pas houden met de groei in studentenaantallen.

Stevige ambitie op kwaliteitsbewustzijn en kwaliteitsprofiel Fontys

Hoewel we vaststellen dat Fontys in kwalitatief opzicht de opwaartse lijn goed te pakken heeft, constateren we tegelijkertijd dat het hbo in de media voortdurend onder vuur ligt, waardoor het imago van de sector onder druk staat. De waarde van het hbo-diploma staat of valt met opleidingsprogramma’s die uitdagend en van hoge kwaliteit moeten zijn en het beste uit studenten weten te halen. Goede en compromisloze kwaliteitsborging is daarvoor cruciaal. Ook binnen Fontys zullen we daar nog nadrukkelijker op toezien. Immers Fontys wil zich zeer nadrukkelijk profileren als kwaliteitshogeschool. De wijze waarop alle medewerkers - zowel in het primaire proces als in de ondersteuning - invulling geven aan die verantwoordelijkheid is sterk bepalend voor de uiteindelijke kwaliteit en dus de reputatie van Fontys. In lijn met de sturingsfilosofie wordt een scherp, breed en diep gevoeld kwaliteitsbewustzijn beschouwd als één van de succesfactoren om de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek en de interne beheersing verder te verhogen.  

Zie ook: Bestuursrapportage 2010