Met name de rol van de journalistiek daarin en de gevolgen van bepaalde opvattingen over de pers: hij is er continu mee bezig. Voor een directeur van een hogeschool voor journalistiek lijkt het een gezonde gekte. Als je het Schmetz zelf vraagt, is er maar één antwoord: hij vindt het heel normaal wat hij doet. Met hart en ziel voelt hij zich namelijk verbonden met zijn Fontys Hogeschool Journalistiek (FHJ) en alles wat daarmee samenhangt. Die verbintenis blijkt ook uit het feit dat Schmetz al bijna twintig jaar verbonden is aan de journalistenopleiding in Tilburg. Voor een goed begrip: Wiel Schmetz is ruim een half jaar geleden benoemd tot directeur van de FHJ.
'We wilden het anders en beter'
Een jaar nadat de toenmalige Academie voor Journalistiek en Voorlichting van de Katholieke Leergangen was gestart, begon Wiel Schmetz zijn loopbaan bij die opleiding als docent Massacommunicatie. We schrijven 1981. 'Ik was datzelfde jaar in Nijmegen afgestudeerd in sociologie van de massacommunicatie en had me in mijn studieprogramma ook grondig verdiept in klassieke wijsbegeerte en cultuurfilosofie. Ook ik werd in die tijd gegrepen door een alles overkoepelend sociaal bewustzijn: de politieke structuur deugde niet. We zochten naar inzichten in maatschappelijke en politieke structuren, want we wilden het anders maar vooral beter.'
'Ze klagen zelfs'
Schmetz wilde weten. Hij keek daarvoor over de grenzen van zijn eigen studie Sociologie en volgde colleges in andere disciplines. Dat was toen, maar meteen maakt hij de koppeling naar het nu: 'Onze studenten zijn niet zo geneigd zelf op zoek te gaan naar antwoorden. Ze laten het zich te veel op een presenteerblaadje aandienen. Als ze een aantal dingen zelf moeten uitzoeken, klagen ze zelfs. Ze zijn vrij passief, zeker voor journalisten in spé. Die moeten toch meer willen weten, zoeken naar antwoorden. Dat wij dat onze studenten steeds weer moeten voorhouden, verbaast me.'
Schmetz stond ook voor de opgave toen hij als docent Massacommunicatie bij Journalistiek begon om in no time een onderwijsprogramma in elkaar te draaien. 'De academie bestond krap een jaar. Bij de ontwikkeling van de programma's lagen we minder dan drie weken voor op de student. Ik herinner me dat ik met collega's hele avonden bij iemand thuis samen de modules in elkaar draaide. Onderwijskundig kun je daar nu van alles op aanmerken, maar we stonden voor onze opleiding en dat schiep een band!'
'Waar ligt onze verantwoordelijkheid?'
Bijna twintig jaar bij dezelfde opleiding en dan word je directeur. Hij is meer een primus inter pares, de eerste onder zijns gelijken. 'Natuurlijk kom je als directeur in een andere rol, maar daar stond ik voor een deel al in. Ik ben namelijk ook jarenlang lid geweest van het managementteam en dan verschuift er al wat. Wat dat betreft is mijn rol niet volstrekt anders. Bovendien: ik heb voor ik solliciteerde naar de functie van directeur natuurlijk mijn voelhorens uitgestoken. Die seinden mij vanuit de achtergrond in dat ik intern de nodige steun kon verwachten.' Eenmaal directeur vindt hij dat de aandacht en de tijd die het managen van de opleiding vraagt zich goed kan verhouden tot de tijd die hij wil en moet reserveren voor vakinhoudelijke zaken. 'Gelukkig krijgen we nu weer tijd om ons te bezinnen op het beroep van de journalist, nadat mijn voorganger Harrie Smeets de organisatiestructuur heeft herzien. Aandachtspunten genoeg met een sterk veranderende journalistieke arbeidsmarkt en nieuwe concurrerende academische opleidingen in opkomst. We zijn nu weer bezig met vragen als 'Waar ligt als opleiding onze verantwoordelijkheid; wat geven wij onze studenten mee?' Niet alleen in technisch opzicht, maar ook ethisch. Want laten we eerlijk zijn: een aantal journalistieke producten deugt echt niet. Zo’n vakantie-opname in Terschelling afgelopen zomer met zuipende jongeren, torenhoge muren van bierkratten, gefriemel in een supermarkt met een opblaaspop…Voor een deel in scène gezet. Een meer heikel onderwerp iets later: de berichtgeving over de LPF en de kritiek daarop. Dat zijn zaken waar we onze studenten gevoelig voor moeten maken. En door alles heen moet je als journalist willen weten en je bewust zijn van je verantwoordelijkheid.'
Foto: Wiel Schmetz met Trouw. 'Ik heb iets met de media.' (Foto: Rob ten Broek)