Leren Samenwerken

Startpagina
Introductie
Basisprincipes
Docentvaardigheden
Samenwerkingsstructuren
Reacties
Bibliografie en links

Introductie

Het wordt algemeen erkend dat het goed is om leerlingen actief bij een les te betrekken. Hoe meer activiteiten door de leerlingen zelfstandig uitgevoerd kunnen worden des te beter voor het leerproces. Er kunnen verschillende activiteiten aangeboden worden: individuele, groeps-, klas activiteiten, etc. dus een breed scala waardoor de leerlingen beter voorbereid kunnen worden op het functioneren in de maatschappij. Het is niet de bedoeling hier te pleiten voor alleen maar (gestructureerde) vormen van samenwerking, vaak genoemd samenwerkend leren (Ebbens, 1997).

Er is een onderscheid tussen samenwerken en samen leren. In het eerste geval is de rol van de docent nog duidelijk aanwezig. De docent bepaalt het doel, de (meeste) activiteiten en (bijna) de hele evaluatie. Geleidelijk krijgt de groep meer verantwoording en dan spreken we meer van samen leren, waarbij de structuren dus wat verdwijnen want de groep zelf bepaalt steeds meer de manier waarop samengewerkt wordt. Deze worden hier complexe structuren genoemd omdat ze een zelfstandigere houding van de leerlingen vereisen en de docent meer terugtreedt. Als er sprake is van totale sturing vanuit de leerlingen/studenten noemen we dit samen reguleren (vrij naar: Jos Zuylen en Robert-Jan Simons (1997).

  docent sturing gedeelde sturing leerling sturing
samen werken      
samen leren      
samen reguleren      

Een van de manieren om leerlingen actiever bij het leerproces te betrekken is dus; samen werken. Dit is een gestructureerde vorm van werken in groepjes, dus zeer docent gestuurd (dit vereist klassenmanagement, zie docentvaardigheden) maar geleidelijk verschuift de sturing van de docent naar de leerling. D.m.v. samenwerkingsstructuren worden bepaalde basisprincipes gewaarborgd. Een samenwerkingsstructuur staat los van de inhoud dus is toepasbaar in een les engels, wiskunde, geschiedenis, gezondheidskunde, techniek etc.

Anders gezegd; een structuur gekoppeld aan een bepaalde inhoud is een activiteit.