Eenzaamheid id stad, technologie als probleem en oplossing
Eenzaamheid is een veelbesproken thema waarover zowel de wetenschap als de media zich vaak bezorgd buigen. Een van de aangrijpingspunten daarbij is de sterke vergrijzing van de samenleving. Het percentage ouderen zal de komende decennia gestaag toenemen en daarmee zou ook de kans op eenzaamheid toe kunnen nemen. De individualisering van de samenleving wordt vaak als belangrijke oorzaak van eenzaamheid gezien: mensen streven steeds meer hun eigen doelen na en bekommeren zich niet meer om elkaar, de samenleving verhardt, ouderen kunnen (en willen) minder vaak rekenen op zorg van hun kinderen op hun oude dag enz.
Ook de ‘vertechnologisering’ van de samenleving speelt een rol in deze discussie en dan vooral de opkomst van ict en internet. Als mensen de hele dag achter de computer zitten hebben ze geen tijd meer voor elkaar, wordt wel gesteld. De pleitbezorgers van een meer positieve rol van ict menen echter dat in een samenleving waarin sociale netwerken steeds minder plaatsgebonden zijn het medium internet de sociale contacten juist versterkt.
Binnen het Digistein project wordt onderzoek verricht naar de relatie tussen ICT en sociale cohesie. De mate waarin mensen beschikken over sociale netwerken is in dit onderzoek een van de indicatoren voor de sterkte of zwakte van sociale cohesie tussen mensen. Wanneer mensen weinig sociale netwerken hebben dan spreken we al gauw over eenzaamheid. Om iets te kunnen zeggen over de subjectieve eenzaamheid van mensen is de eenzaamheidsschaal van De Jong-Gierveld gebruikt. Om objectieve eenzaamheid te meten is tevens het aantal ontmoetingen met vrienden, bekenden en familieleden bevraagd.
In het onderhavige project bekijken we welke maatschappelijke ontwikkelingen beschreven worden in relatie tot eenzaamheid, welke actuele analyses er liggen en hoe de onderzoeksresultaten van het Digistein onderzoek hiermee sporen. Tevens bespreken we een aantal initiatieven die zich middels ict richten op de aanpak van eenzaamheid. Een aantal van deze initiatieven zullen Digistein projecten zijn.
De centrale vraag is: hoe kan ict ingezet worden bij de bestrijding van eenzaamheid?
Om deze vaag te beantwoorden zullen tevens de volgende vragen behandeld worden:
Wat zijn de belangrijkste hedendaagse analyses van eenzaamheid?
Wat zijn de oorzaken van eenzaamheid?
Wat is de maatschappelijke schade van eenzaamheid?
Wat zeggen de cijfers over eenzaamheid: welke groepen zijn het meest eenzaam en heeft eenzaamheid gevolgen voor het investeren in andere vormen van maatschappelijke betrokkenheid zoals vrijwilligerswerk, zorgnetwerken of inzet voor de buurt?
Wat voor praktijkvoorbeelden zijn er, waar ict een rol speelt bij de bestrijding van eenzaamheid?
