Op 12 maart verdedigt Kariene Mittendorff haar proefschrift in het Auditorium van de TU Eindhoven. Tijdens de afgelopen vier jaar heeft ze bij de Fontys Pedagogisch Technische Hogeschool haar promotieonderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van (studie)loopbaanbegeleiding in het middelbaar beroepsonderwijs.

Kariene Mittendorff onderzocht de kwaliteit van de loopbaanbegeleiding door docenten in het middelbaar beroepsonderwijs, door te vragen wat studenten ervan vonden en te observeren hoe docenten de studenten daadwerkelijk begeleiden. Daarnaast heeft ze ook onderzocht wat de effecten ervan zijn als het gaat om loopbaancompetenties van studenten.

Veel scholen zijn actief, maar nog niet altijd effectief

Veel ROC´s zijn erg actief als het gaat om het opzetten en realiseren van (studie)loopbaanbegeleiding. Ze voeren het vaak in als onderdeel van competentiegericht onderwijs, maar ook met het doel om het voortijdig schoolverlaten en switchen van studenten te verminderen. Veel scholen zijn echter nog erg zoekende, naar de juiste manier om dit op te zetten in school, en de wijze waarop docenten studenten het beste kunnen begeleiden. Het onderzoek van Mittendorff laat zien dat het op veel scholen ook nog niet zo gaat als we wellicht graag zouden willen. “Veel docenten hanteren nog een docentgestuurde aanpak, terwijl een studentgestuurde aanpak juist belangrijk is bij loopbaanbegeleiding. De student moet meer verantwoordelijkheid krijgen over zijn of haar eigen leerproces en de docent zou daarbij moeten optreden als coach of faciltator. Docenten geven echter nog steeds veel instructies, de agenda’s van loopbaangesprekken worden door de  docent bepaald en er wordt nog weinig gedaan aan persoonlijke reflectie.”

Een andere conclusie die Mittendorff beschrijft is dat loopbaanissues van studenten nog maar weinig aan bod komen. “De loopbaangesprekken tussen docent en student zijn nog vaak sterk gericht op de studievoortgang van de student op school. Er worden wel instrumenten als een pop en portfolio gebruikt maar die worden niet ingezet om daadwerkelijk te praten over  de motieven, ambities en talenten van studenten om die weer te verbinden met hun toekomstige beroepspraktijk.  Het pop en portfolio moeten vaak door studenten worden ingevuld, alleen maar om de studiepunten te kunnen halen.” Uit het onderzoek van Mittendorff bleek ook dat de loopbaanbegeleiding van docenten tijdens loopbaangesprekken nog maar weinig invloed heeft op de loopbaancompetenties van studenten.

Persoonlijke aanpak lijkt te werken
Ook al lijkt het alsof er nog maar weinig goed gaat en er nog veel moet gebeuren, Mittendorff vond ook opleidingen waar studenten wel positief zijn over de loopbaanbegeleiding die ze krijgen en waar ook loopbaancompetenties worden ontwikkeld. “Op deze plekken lijkt de ‘persoonlijke aanpak’ te werken. Docenten streven hier  naar een persoonlijke relatie met de student, en doen bijvoorbeeld hun best om de studenten echt te leren kennen. Het pop en portfolio worden op deze plekken ook echt ingezet om een persoonlijk reflectiegesprek op gang te brengen waar de student iets aan heeft voor zijn toekomstige loopbaan.

Verdediging
Op vrijdag 12 maart om 16.00 uur zal Kariene Mittendorff haar proefschrift verdedigen tegenover een commissie van hoogleraren in het Auditorium van de TU Eindhoven (op de TU-campus). Kariene zou het leuk vinden als Fontys studenten (en medewerkers!) eens een kijkje komen nemen bij zo’n  openbare verdediging. “Iedereen is van harte welkom. Als men het leuk vindt om wat meer te horen over het onderzoek, of om te zien hoe zo’n verdediging in zijn werk gaat, dan ben je van harte uitgenodigd.”