Pactum: De daghulp: visie op hulpverlening en de vertaling in de dagelijkse praktijk
Context
Pactum Jeugdzorg en Educatie is een jeugdhulpverleningsinstelling die psychosociale en educatieve hulp verleent aan kinderen en jongeren tot en met 18 jaar. Deze jongeren zijn vastgelopen in hun identiteitsontwikkeling of in relaties. Ze vertonen afwijkend gedrag, gaan niet meer naar school of naar werk en kunnen niet meer goed deelnemen in de maatschappij. Pactum werkt vanuit een hulpverleningsvisie waarbij oplossingsgericht en contextueel werken centraal staan. De professionals in de organisatie moeten hiervoor toegerust zijn.
Pactum wil investeren in haar medewerkers en wil hen ondersteunen in hun professionele ontwikkeling teneinde een effectief zorgaanbod te hebben. Pactum wil het methodisch handelen verhogen en de kennis van de medewerkers vergroten zodat ze kwaliteit kunnen leveren volgens de hulpverleningsvisie. Pactum heeft hiertoe een professionaliseringsbeleid: introductiecursussen en langer durende trajecten worden deels in samenwerking met Fontys OSO ontwikkeld en regelmatig uitgevoerd.
Het onderzoek binnen het lectoraat vindt plaats op de Daghulp en Naschoolse Opvang in vier steden in Gelderland. Hierbij stond centraal de onderzoeksvraag in hoeverre de visie van oplossingsgericht en contextueel werken bij medewerkers in hun handelen terug te zien was. Hierbij zijn medewerkers bevraagd en geobserveerd in hun handelen. Dit onderzoek heeft een goed zicht gegeven op de voor deze praktijk kenmerkende situaties, de door de medewerkers gekozen gedragsalternatieven, de voor deze praktijken gewenste gedragsalternatieven, competenties en werkcondities. Kritisch punt daarbij was: hoe zorg je er voor dat de visie van Pactum zichtbaar wordt in het handelen en denken van de medewerkers?
Op basis van een (tussentijds) onderzoeksverslag zijn voorstellen gedaan voor scholing en oplossingsgerichte intervisie. Pactum heeft o.a. geïnvesteerd in (teamgerichte) professionalisering van de teamleiders en de medewerkers. Er is nu (najaar 2008) echter besloten dat Pactum de poot educatie gaat stoppen en dat betekent dat een aantal nog af te ronden onderzoekswerkzaamheden niet meer kunnen worden uitgevoerd. Het management heeft zijn waardering uitgesproken voor het feit dat door het lectoraat een aantal processen in versnelling is gekomen. Het is zeer nuttig om met onderzoek zaken op de werkvloer, helder te krijgen. Er heeft een verandering plaats gevonden in het professionaliseringstraject; de opleiding krijgt een andere structuur, meer individueel vanuit POP’s en krijgt een meer modulair programma met een aantal vaste onderdelen (zoals Oplossingsgericht werken, agressietraining). Daarnaast komt er meer aandacht voor werkbegeleiding en coaching on the job (vooral intervisie).
Opbrengsten
De belangrijkste opbrengsten van dit project voor de eigen organisatie zijn:
zicht op veelheid aan gedragsalternatieven in de omgang met jongeren
zicht op gewenste gedragsalternatieven vanuit de visie van de organisatie
zicht op behoeften en wensen van medewerkers aan professionalisering m.b.t. werken vanuit de visie van de organisatie
aanbevelingen aangaande het opstellen van regels en afspraken (met jongeren)
zicht op pedagogische, didactische en organisatorische competenties en verschillen bij medewerkers
aanbevelingen voor scholing en groepsintervisie
zicht op wat onderzoek doet in de eigen organisatie