Een verschuiving van kennisgericht opleiden naar competentiegericht begeleiden en beoordelen is vooral in beroepsopleidingen een dominant gegeven. In het Hoger Onderwijs speelt het competentiebegrip vooral een rol in de discussie over de problematiek van de aansluiting onderwijs, werkveld en arbeidsmarkt. De bagage van afgestudeerden, die voorbereid zijn op een ‘leven lang leren’ dient opnieuw bekeken en gewaardeerd te worden. Traditionele onderwijsconcepten zijn hierin niet meer toereikend.

De verschillen tussen het ´traditionele´ en competentiegerichte onderwijsconcept vatten Schlusmans & Slotman (1999) als volgt samen:

Tabel 1.1: verschillen tussen traditioneel en competentiegericht onderwijs

De overgang naar vraaggestuurd competentiegericht leren is een ingrijpende verandering. Er vindt namelijk een paradigmawisseling plaats. Dit betekent dat er een fundamentele herbezinning noodzakelijk is op leren en opleiden. Dit houdt een veranderend gedragsrepertoire in van studenten, docenten, werkveld en externe deskundigen. Aangezien gedrag geworteld is in opvattingen, ervaringen en mentale modellen, zijn forse investeringen in mensen nodig om gezamenlijk andere taal en betekenis te construeren, wat zich uit in een ander gedragsrepertoire:

• Van curriculum naar leeromgeving;
• Van aanbodgestuurd opleiden naar vraaggestuurd leren;
• Van onderwijs gecentreerd leren naar studentgecentreerd leren;
• Van beoordeling van competent zijn door de opleiding naar het leveren van bewijslast van competent zijn door de student;
• Van modulair denken naar integratief denken;
• Van toetsen in termen van afrekenen naar toetsen in termen van begeleiden en beoordelen;
• Van de rol van de docent als expert naar de rol van de docent als coach, studieloopbaanbegeleider en assessor.