Een verkeerde studiekeuze is een veelvoorkomende reden waarom studenten in een vroegtijdig stadium hun HBO-opleiding beëindigen, niet alleen bij Fontys maar in het hele HBO. Een verkeerde keuze leidt tot switchen naar een andere studie of helemaal stoppen met studeren. Van de eerstejaars HBO-studenten switcht gemiddeld 16% na 1 jaar studie. Van de HBO-studenten valt 25% na gemiddeld 2,3 jaar uit. In 2005 waren dit landelijk 22.400 HBO-studenten. Uit onderzoek blijkt verder dat 20% van de HBO’ers niet tevreden is over de studiekeuze (bron: Croho, bewerking HBO-raad). Deze verkeerde studiekeuze veroorzaakt teleurstelling bij studenten en kost de samenleving veel geld. Het onderwerp studiekeuze en uitvalpreventie in het hoger onderwijs krijgt daarom steeds meer aandacht van zowel de hoger onderwijsinstellingen zelf als van politieke besluitvormers.

Wat doet Fontys – voor én na aanvang van de studie – voor aankomende en eerstejaarsstudenten om het studiekeuzeproces zo goed mogelijk te ondersteunen en zo onnodige uitval te voorkomen? Een kijkje in de Fontyskeuken:

• Als aankomende studenten nog geen idee hebben welke studies goed bij hen passen of in welke richting ze het beste kunnen gaan zoeken naar opleidingen, dan kunnen ze baat hebben bij de Fontys Interesse Test (www.fontys.nl/fit) en/of bij andere studiekeuzeactiviteiten van Fontys (www.fontys.nl/studiekeuzeactiviteiten). Op de landelijke site van Studiekeuze123.nl zijn nog meer studiekeuze- en beroepskeuzetesten te vinden evenals handige tips die studenten helpen bij het kiezen van een HBO-opleiding.
• Aankomende studenten kunnen zich wenden tot het Studenten Loopbaancentrum van Fontys (www.fontys.nl/studentenloopbaancentrum) voor studiekeuzeadvies. Zij kunnen ook deelnemen aan de workshop Studiekeuze voor potentials of zich opgeven voor het Fontys Talenten Traject.
• Fontys organiseert vele voorlichtingsactiviteiten, onder meer op de regionale onderwijsbeurs in Eindhoven, op vo-scholen en roc’s, op regionale studievoorlichtingsavonden en tijdens bijeenkomsten met decanen. Daarnaast organiseert Fontys natuurlijk open dagen, meeloopdagen en informatieavonden.
• Samen met het Fontys AansluitingsCentrum (FAC) bieden diverse vo-scholen, ROC’s en Fontysinstituten aansluitingsprogramma’s aan. Menig roc en vo-school in de regio Brabant en Limburg maakt hierbij gebruik van de Fontys Competentie Wijzer (FCW) en/of doet ervaring op met doorstroomprogramma’s en -portfolio’s.
• In de propedeutische fase is de studieloopbaanbegeleider (slb’er) erg belangrijk om studenten op weg te helpen. Zit de student op de juiste plaats? Hoe moet de student de studie aanpakken? Hoe wordt de student wegwijs in de organisatie? etc. De student wordt bij deze en andere vragen over zijn studie geholpen door de docent die als slb’er aan de student is toegewezen. Iedere student heeft zijn eigen slb’er.
• Aan het begin van het eerste jaar zetten momenteel zo’n 12 Fontysinstituten de Fontys Propedeuse Wijzer (FPW) in. In de eerste drie maanden van het studiejaar 2008/2009 hebben ruim 1600 studenten hun talenten en ontwikkelpunten op deze manier in kaart gebracht. De FPW biedt slb’ers al direct bij aanvang van de studie houvast voor de studieloopbaanbegeleiding van hun studenten.
• Eerstejaarsstudenten die overwegen hun studie te staken of te switchen naar een andere opleiding binnen of buiten Fontys, kunnen een beroep doen op het Studenten Loopbaancentrum (SLC) van Fontys. Speciaal voor hen heeft het SLC de Studiekeuze Heroriëntatiedag ontwikkeld. Een afspraak maken met een van de loopbaanadviseurs van het SLC behoort natuurlijk ook tot de mogelijkheden.
• Studenten kunnen ter ondersteuning van hun studieloopbaan ook contact opnemen met een van de studentdecanen van Fontys om eventuele studieproblemen te bespreken.

Tot zover een kijkje in de voorlichtings- en aansluitingskeuken van Fontys. 

Heeft u belangstelling voor meer diensten die Fontys Hogescholen biedt om het studiekeuzeproces van aankomende en eerstejaarsstudenten te ondersteunen, de uitval terug te dringen en/of studiesucces te bevorderen? Kijk dan op www.fontys.nl/uitvalpreventie. Heeft uw instituut behoefte aan advies op het gebied van uitvalpreventie en het verbeteren van studierendement, neem gerust contact met ons op. U kunt ons bereiken via uitvalpreventie@fontys.nl.

Fontys bètatechniek opleidingen investeren in de samenwerking met het voorgezet onderwijs

De komende jaren willen de bètatechniek opleidingen van Fontys zich richten op de samenwerking met het mbo en vo in de regio, om de 'awareness voor techniek' en de 'belangstelling voor de natuurprofielen' te stimuleren. Naast verhoging van de instroom die dit tot gevolg moet hebben is ook vermindering van de studie-uitval van belang. De techniekopleidingen pakken dit gezamenlijk op in het project Sprint Aanvullend Maatwerk. Dit alles moet er toe leiden dat meer bètatechnisch geschoolden toetreden tot de arbeidsmarkt.
Dit project wordt voor een deel gefinancierd door het Sprintprogramma van het Platform Bèta Techniek. Daarnaast investeren de instituten zelf door een flink aantal docenturen vrij te maken voor de uitvoering van allerlei activiteiten.

Zo worden er in samenwerking met docenten van vo-scholen Wiskunde D modules ontwikkeld en worden bestaande NLT modules verrijkt met bijvoorbeeld gastlessen, praktijkwerk in de laboratoria bij Fontys of een bezoek aan een bedrijvencontact van Fontys.

Voor de leerlingen in havo3/vwo3 is er met het oog op de profielkeuze een techniekbrede voorlichting die door een Fontys docent en student op school wordt gegeven en er is een oriëntatieprogramma met workshops waarvoor de leerlingen naar Fontys komen. Voor havo4/vwo4 is er een Fontysbreed oriëntatieprogramma waarbij de leerlingen bij verschillende sectoren van Fontys verdiepende workshops volgen. Voor hun profielwerkstuk kunnen leerlingen uit havo5/vwo6 een aantal middagen bij Fontys praktijkwerk doen, onder begeleiding van Fontys docenten en/of studenten.

De bètatechniek opleidingen doen ook actief mee aan externe initiatieven, zoals de First Lego League voor kinderen van 9 tot en met 15 jaar en de Eureka!Cup voor leerlingen uit de onderbouw havo/vwo.

De medewerkers van de betrokken instituten binnen Fontys hebben in november de nieuwsbrief Sprint Aanvullend Maatwerk ontvangen. In deze nieuwsbrief worden de activiteiten uitgebreider beschreven. Wilt u deze nieuwsbrief Sprint Aanvullend Maatwerk ook ontvangen, stuur dan een mail naar Minke Wolters M.Wolters@fontys.nl.

Veel vraag naar de Fontys Competentie Wijzers (FCW)

Fontys heeft inmiddels drie Competentie Wijzers: voor het voortgezet onderwijs, voor het mbo en voor de propedeuse van Fontys opleidingen. Alle Competentie Wijzers zijn digitale zelfassessment instrumenten, die tot doel hebben de leerling/deelnemer/student te ondersteunen bij de studieloopbaan. De instrumenten staan niet op zichzelf, maar worden ingezet in een traject van studieloopbaanbegeleiding waarbij de mentor / studieloopbaanbegeleider een belangrijke rol speelt.

Na de zomervakantie is er al flink gewerkt met de verschillende Competentie

wijzers van Fontys. Zo is in de maanden augustus t/m november 2008 de FCW-VO afgenomen op 8 verschillende vo-scholen bij in totaal meer dan 800 leerlingen. De FCW-MBO is afgenomen op 21 verschillende opleidingen van roc’s bij in totaal meer dan 900 deelnemers. De FPW (Fontys Propedeuse Wijzer) is afgenomen op 18 opleidingen van 12 Fontysinstituten bij in totaal meer dan 1600 studenten.

Ook andere HBO-instellingen hebben belangstelling voor de Fontys Competentie Wijzers. Voor 2009 kunnen deze hogescholen voor de FCW-VO en de FCW-MBO een licentie afsluiten bij Fontys. Een aantal hogescholen heeft al aangegeven hiervoor belangstelling te hebben. Ondertussen wordt door een aantal hogescholen, waaronder Fontys, de ontwikkeling van een meer generieke Competentie Wijzer voorbereid.

Meer informatie over de Fontys Competentie Wijzers klik hier of stuur een mail naar FAC@fontys.nl.

Sint Lucas/De Eindhovense School wordt 10^de partner samenwerkingsverband Fontys-ROC’s.

Per 1 januari 2009 fuseren het Sint Lucas in Boxtel en De Eindhovense School tot één mbo-vakschool met veel opleidingen op creatief en grafisch gebied. Per die datum zullen zij ook deel gaan uitmaken van het reeds 6 jaar bestaande samenwerkingsverband Fontys-ROC’s in Brabant en Limburg. De andere 9 roc’s zijn: ROC-Eindhoven, Gilde Opleidingen, ROC Tilburg, ROC de Leijgraaf, Leeuwenborgh Opleidingen, Koning Willem I College, ROC Ter AA, Arcus opleidingen en ROC West Brabant.  

Carrouselbijeenkomsten voor roc's over doorstroomprogramma’s naar Economie en Techniek/ICT op 3 resp. 17 maart

De Fontysinstituten waar opleidingen voor economie, journalistiek, communicatie en rechten worden verzorgd, zijn druk doende om hun hbo-doorstroomprogramma’s voor mbo'ers uit de regio in een overzicht bijeen te brengen.

Op 3 maart 2009 wordt in Eindhoven op de Rachelsmolen van 15.00 tot 17.00 uur een bijeenkomst gehouden voor docenten en management van verwante opleidingen uit de 10 roc's. Op deze zgn. carrouselbijeenkomst kunnen onze gasten uit het MBO gesprekken voeren met vertegenwoordigers van Fontys om informatie te krijgen en afspraken te maken over de aangeboden hbo-doorstroomprogramma’s.

Op woensdag 17 maart vindt een zelfde soort bijeenkomst plaats voor de sector techniek/ict. Ook nu weer van 15.00 tot 17.00 uur in Eindhoven op de Rachelsmolen. Uitnodigingen lopen via de betrokken contactpersonen van Fontys en de ROC’s. Voor meer informatie kunt u een mail sturen naar Rik Feddes R.Feddes@fontys.nl.

Siriusprogramma

Diverse HO-instellingen zijn zich in het kader van de Sirius-tender aan het oriënteren op mogelijkheden om meer te halen uit de beste studenten. De minister heeft voor plannen die zich daarop richten ca 40 miljoen euro beschikbaar gesteld. Er is inmiddels door een beoordelingscommissie een selectie gemaakt uit ingediende plannen. Het plan van Fontys is beoordeeld als veelbelovend, maar moet nog op diverse punten worden geconcretiseerd. Actuele informatie is te vinden op www.siriusprogramma.nl Met het Siriusprogramma verschuift de aandacht enigszins van de onderkant van het HBO naar de bovenkant. Wel wordt in het kader van “integraliteit” van plannen ook gedacht aan doorlopende leerlijnen voor excellente studenten.

LICA viert 15 jarig bestaan met symposium 

Het Landelijk InformatieCentrum Aansluiting (LICA) vierde op 13 november haar jubileum met een symposium over Ketendenken. Tijdens de goed bezochte bijeenkomst in Arnhem liet het LICA zien in de afgelopen tijd te zijn uitgegroeid tot een krachtig centrum, dat voortdurend thema’s betreffende de doorstroom van VO én MBO naar het HBO aan de orde stelt bij HBO-raad, MBO-Raad, VO-raad en OCW en een platform van kennisdeling biedt aan aansluitingsdeskundigen bij de hbo-instellingen. De huidige directeur van het LICA is Cees Terlouw, tevens lector Instroommanagement en aansluiting bij Saxion Hogescholen. Zie voor meer informatie www.lica.nl en www.leido.nl.

Congres ‘leven-loopbaan-leren’

Op 14 november jl. vond in Eindhoven het ‘leven-loopbaan-leren’ congres plaats, georganiseerd door het StudentenLoopbaanCentrum van Fontys Hogescholen. De inleiding werd verzorgd door Tom Luken, lector bij Hogeschool HRM en Psychologie. Zijn boeiende verhaal behandelde de ‘ondraaglijke lichtheid van studiekeuze’. Kern van zijn verhaal was de stelling dat veel jongeren niet zelfstandig kunnen reflecteren en kiezen. De ontwikkeling van het brein loopt door tot na het 20^e levensjaar en doorsnee adolescenten kiezen tot ongeveer hun 18e impulsief en met veel oog voor mogelijke beloningen maar weinig voor alternatieven, de lange termijn en risico’s. Daarbij komt dat veel van de keuzes die we maken onbewust zijn. Hij beëindigde zijn verhaal met adviezen en tips.

Alle deelnemers volgden twee workshops. ‘Kiezen met passie’ een vlinderopdracht waarbij in groepjes gewerkt werd aan een collage, en ‘Loopbaankwartet’ een kwartetspel rondom de belangrijkste thema’s m.b.t. de studieloopbaan, bijvoorbeeld passie, leerstijlen, capaciteiten en schoolvakken. Degene die een kwartet heeft verzameld, beantwoordt uiteenlopende vragen over het betreffende thema. Tijdens de laatste sessie door Loes Smetsers werd in groepjes tips uitgewisseld voor het voeren van een coachgesprek.

De dag werd op inspirerende wijze aan elkaar gepraat en gezongen door de ‘dagcoach’ Gerard Korthout.

Informatiebijeenkomst Studiekeuze123

Op donderdagmiddag, 27 nov. vond te Nijmegen een informatiebijeenkomst plaats van Studiekeuze123. Volgens het programma kwamen achtereenvolgens de volgende onderwerpen aan bod:

• Actuele demo van de site www.Studiekeuze123.nl door Thora Arnadottir van SURF. De site wordt veranderd naar aanleiding van een usability-onderzoek. Thora toonde via wireframes (schermbeelden van nieuwe opzet website) een blik op de vernieuwde Studiekeuze123. Kern is een duidelijke zoekstructuur (Google-achtig) met veel trefwoorden om opleidingen te vinden. Er zijn veel snelkoppelingen opgenomen om de weg naar informatie kort te houden. Op elke pagina staat een sitemap (structuur van pagina’s) om de weg makkelijk terug te vinden op de site. Ook zijn er filters opgenomen; je kunt bijv. zoeken op een stad, op reisafstand, op vooropleiding. Het is de bedoeling dat de vernieuwde site eind 2009/begin 2010 operationeel is.
• Een inleiding door Hanneke Ribberink van ResearchNed over het aanleveren van informatie voor de site. Er wordt vier keer per jaar op thema’s verzameld en vervolgens wordt de database ververst. Een van de thema’s is bijv. instroomgetallen; aan instituten wordt gevraagd hierover de getallen aan te leveren. Men wil gaan werken met het systeem HODEX: Hoger Onderwijs Data Exchange. Dit moet een oplossing zijn voor het probleem dat scholen overvraagd worden om informatie voor de verschillende databases. Er komt nu één bron, waaruit iedere gebruiker, zoals bijv. Studiekeuze123, kan putten.
• Hans van Driel zette uiteen wat “Kies op Maat” inhoudt: alle minoren in Nederland in beeld brengen in één databank. Momenteel zijn 10 instellingen aangesloten en wordt er na een pilotjaar met 70 studenten nu al gewerkt met 400 st’n. De student kan informatie zoeken en zich ook aanmelden. Vervolgens krijgt de student een leerovereenkomst toegestuurd, die hij moet voorleggen aan de eigen examencommissie voor toestemming. Er wordt geld overgeheveld naar de instelling die de minor aanbiedt. Er wordt gewerkt aan een goede kwaliteitsborging. Men hoopt dat veel meer instellingen zich gaan aanmelden.
• Judith Bosch, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), kon haarfijn aangeven wat de a.s. student wél wil in zijn keuzetraject: een talentcoach (eventueel een ouderejaars), keuzecafé, simulatie, meelopen met 1^e/2^e jaars, books at home (syllabus voor start studie bekijken), spelvorm, rolmodellen (studiemissers blijken goede rolmodellen). Ook geeft ze aan dat nog meer informatie alleen maar tot ‘verlamming’ leidt. Zorg dat je de kiezer zelf actief krijgt!

Tot slot was er gelegenheid om in groepjes met de inleiders in gesprek te gaan.

Voor de nieuwe website van Studiekeuze123 worden nog leden gevraagd voor de klankbordgroep. U kunt hiervoor contact opnemen met Thora Arnadottir arnadottir@surf.nl.

Ankie Hendriks en Ivonne Jürgens waren bij de informatiebijeenkomst aanwezig. Voor meer informatie kunt u zich tot hen wenden via fac@fontys.nl.

De medewerkers van het Fontys AansluitingsCentrum (FAC) wensen u fijne feestdagen en een voorspoedig 2009!